Mỹ 'để yên' tàu dầu Iran qua eo biển Hormuz nhằm duy trì nguồn cung toàn cầu
Trong một động thái bất ngờ, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã tiết lộ rằng Mỹ đang "để yên" cho các tàu chở dầu của Iran đi qua eo biển Hormuz. Mục tiêu của hành động này là duy trì nguồn cung năng lượng cho thị trường toàn cầu, giữa bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông.
Lý do đằng sau quyết định "để yên"
Phát biểu trong chương trình Squawk Box của đài CNBC vào ngày 16/3, ông Bessent cho biết các tàu chở dầu của Iran thực tế đã rời khỏi khu vực từ trước và Mỹ "chấp nhận điều đó xảy ra". Ông giải thích: "Chúng tôi cho rằng phía Iran đang mở cửa tự nhiên để các tàu có thể rời khỏi khu vực, và hiện tại chúng tôi chấp nhận điều đó. Mục tiêu là đảm bảo thị trường thế giới được cung ứng đầy đủ."
Lưu lượng tàu chở dầu qua eo biển Hormuz đã giảm mạnh kể từ sau khi Iran tấn công các tàu thương mại tại Vịnh Ba Tư. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các quốc gia phụ thuộc vào tuyến vận tải dầu này tham gia hỗ trợ Mỹ trong việc bảo vệ tàu thương mại. Tuy nhiên, bất chấp sự hiện diện lớn của Hải quân Mỹ, Iran vẫn tiếp tục xuất khẩu dầu qua tuyến hàng hải chiến lược này với sản lượng khoảng 1,5 triệu thùng/ngày.
Tình hình thực tế và tác động đến thị trường
Theo ông Bessent, chính quyền Tổng thống Trump cho rằng lưu lượng tàu qua eo biển có thể tăng trở lại trước khi Hải quân Mỹ và các lực lượng đồng minh triển khai nhiệm vụ hộ tống. Trên thực tế, một số tàu chở dầu cung cấp cho Ấn Độ đã đi qua eo biển Hormuz. Cụ thể, Bộ Ngoại giao Ấn Độ xác nhận một tàu chở khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG) đã cập cảng nước này vào ngày 15/3, trong khi một tàu khác dự kiến đến vào ngày 17/3.
Các nguồn tin cũng cho biết New Delhi đang chờ xác nhận từ Iran để 22 tàu khác, chở dầu thô, LPG và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), có thể tiếp tục đi qua eo biển Hormuz. Bên cạnh đó, Mỹ cũng nhận định một lượng tàu của Trung Quốc đã rời khỏi khu vực Vịnh Ba Tư.
Eo biển Hormuz hiện là tuyến vận chuyển dầu quan trọng nhất thế giới, nối Vịnh Ba Tư với các thị trường toàn cầu. Trước khi xung đột bùng phát, khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua tuyến đường thủy hẹp này. Căng thẳng địa chính trị đã khiến giá dầu tăng mạnh. Kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran hai tuần trước, giá dầu đã tăng khoảng 40%.
Dự báo và phản ứng từ thị trường
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), xung đột này đã gây ra gián đoạn nguồn cung dầu lớn nhất trong lịch sử khi xuất khẩu qua eo biển Hormuz sụt giảm mạnh. IEA ước tính nguồn cung dầu toàn cầu có thể giảm khoảng 8 triệu thùng/ngày trong tháng này. Trong phiên giao dịch đầu tuần, giá dầu Brent dao động quanh 102 USD/thùng, trong khi giá dầu WTI của Mỹ ở khoảng mức 95 USD/thùng.
Dù vậy, ông Bessent lạc quan cho rằng giá dầu có thể giảm xuống thấp hơn nhiều so với mức 80 USD/thùng sau khi chiến sự kết thúc. Ông tin rằng khi đó thế giới sẽ an toàn hơn và nguồn cung sẽ dồi dào trở lại. Đồng thời, ông cũng bác bỏ các tin đồn rằng chính quyền Mỹ có thể can thiệp vào giao dịch hợp đồng tương lai dầu mỏ, và cho biết hiện chưa rõ Mỹ có thẩm quyền pháp lý nào để thực hiện hành động như vậy.
