Nhập khẩu điện Ukraine giảm mạnh 25% trong tháng 3, báo hiệu sự phục hồi mong manh
Nhập khẩu điện của Ukraine đã giảm đáng kể 25% trong tháng 3/2026 so với tháng trước, khi quốc gia Đông Âu này dần hồi phục sau một mùa đông cực kỳ khắc nghiệt, chủ yếu do các cuộc tấn công của Nga vào lưới điện gây ra. Dữ liệu mới nhất từ nhóm phân tích năng lượng ExPro Consulting của Ukraine, công bố ngày 2/4, cho thấy lượng điện nhập khẩu trong tháng 3 chỉ còn 942 gigawatt giờ (GWh), giảm mạnh so với hơn 1.200 GWh (tương đương 1,26 triệu MWh) của tháng 2/2026.
Xu hướng giảm sau đợt tăng vọt do nhu cầu sưởi ấm
Đây là mức giảm đáng chú ý, đặc biệt sau khi nhập khẩu điện tăng vọt 41% vào tháng 2 so với tháng 1, do nhu cầu sưởi ấm cao và thiệt hại nặng nề từ các cuộc tấn công liên tục. So với cùng kỳ tháng 3/2025, nhập khẩu điện của Ukraine vẫn cao gấp 3,4 lần, nhưng xu hướng giảm trong tháng 3/2026 cho thấy áp lực lên lưới điện đã phần nào được giảm bớt, báo hiệu một bước tiến tích cực trong quá trình phục hồi.
Mùa đông 2025-2026 được đánh giá là một trong những mùa đông khắc nghiệt nhất đối với Ukraine kể từ khi Nga bắt đầu chiến dịch quân sự ở đây hơn 4 năm trước. Nhiệt độ xuống thấp tới -20 độ C vào tháng 1 và tháng 2, kết hợp với hàng nghìn cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào cơ sở hạ tầng điện và sưởi ấm, đã đẩy hệ thống năng lượng của Ukraine vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng, buộc nước này phải tăng cường nhập khẩu điện để đáp ứng nhu cầu thiết yếu.
Chuyên gia nhận định: Từ khẩn cấp sang phục hồi mong manh
Ông Vladyslav Mikhnych, Giám đốc Phòng thí nghiệm Năng lượng và Khí hậu Kyiv, chia sẻ với Kyiv Independent: "Sự sụt giảm nhập khẩu này cho thấy hệ thống năng lượng đang chịu ít áp lực hơn, nhờ thời tiết ấm áp hơn, sản lượng điện mặt trời và thủy điện tăng, cùng với việc sửa chữa hỗ trợ hệ thống." Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo: "Nhưng điều đó không có nghĩa là chúng tôi đã kết thúc cuộc khủng hoảng, vì Ukraine vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu từ nước ngoài để đáp ứng một phần đáng kể nhu cầu của mình. Chúng tôi đã chuyển từ tình trạng khẩn cấp sang giai đoạn phục hồi mong manh."
Ukraine vốn là một quốc gia xuất khẩu điện ròng, nhưng đã phải ngừng xuất khẩu vào cuối năm ngoái và đến tháng 1/2026 đã nhập khẩu lượng điện kỷ lục. Theo ExPro Consulting, gần một nửa lượng điện nhập khẩu trong tháng 3/2026 đến từ Hungary, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa hai nước liên quan đến đường ống dẫn dầu Druzhba. Budapest đã đe dọa cắt giảm xuất khẩu điện sang Ukraine trong tháng 2 và tháng 3, làm phức tạp thêm tình hình năng lượng của Ukraine.
Thách thức từ các nước láng giềng và điểm sáng tái xuất khẩu
Ngay sau đó, Slovakia, quốc gia cung cấp gần 1/5 lượng điện nhập khẩu của Ukraine trong mùa đông, đã hủy bỏ nguồn cung cấp khẩn cấp cho nhà điều hành lưới điện quốc gia Ukraine, Ukrenergo, vào đầu tháng 3. Quyết định này được đưa ra sau khi Bratislava cùng với Budapest cáo buộc Ukraine chặn việc vận chuyển dầu qua đường ống Druzhba vì lý do chính trị, một cáo buộc mà Kiev đã phủ nhận mạnh mẽ.
Một điểm sáng quan trọng trong bức tranh năng lượng của Ukraine là nước này đã chính thức tái xuất khẩu điện trở lại lần đầu tiên vào ngày 5/3. Việc sửa chữa lưới điện và sản xuất năng lượng mặt trời tăng đã giúp tăng sản lượng điện nội địa, cho phép Ukraine bắt đầu xuất khẩu trở lại, dù ở mức độ khiêm tốn. Điều này phản ánh những nỗ lực không ngừng để khắc phục hậu quả từ các cuộc tấn công và cải thiện tính tự chủ năng lượng.
Tóm lại, mặc dù nhập khẩu điện giảm 25% trong tháng 3 là một tín hiệu tích cực, Ukraine vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc ổn định hệ thống năng lượng và giảm sự phụ thuộc vào nhập khẩu. Quá trình phục hồi được đánh giá là mong manh và cần thêm thời gian cùng các biện pháp hỗ trợ để đảm bảo an ninh năng lượng lâu dài.
