Nhật Bản triển khai kế hoạch xả kho dầu chiến lược lớn nhất lịch sử
Chính phủ Nhật Bản vừa chính thức công bố quyết định xuất kho 80 triệu thùng dầu từ nguồn dự trữ chiến lược quốc gia, đánh dấu mức xả kho lớn nhất từ trước đến nay. Động thái này nhằm mục đích giảm thiểu tác động tiêu cực của căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông đối với thị trường năng lượng trong nước, trong bối cảnh giá nhiên liệu biến động mạnh và nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu đang hiện hữu.
Chi tiết kế hoạch và tác động đến thị trường
Theo thông tin từ hãng tin Reuters, Tokyo dự kiến bắt đầu triển khai xả kho từ ngày 16 tháng 3. Khối lượng 80 triệu thùng dầu này tương đương với khoảng 45 ngày tiêu thụ của Nhật Bản và có thể khiến tổng lượng dự trữ dầu của quốc gia này giảm đi xấp xỉ 17%. Chính phủ Nhật Bản đã yêu cầu các nhà máy lọc dầu nội địa sử dụng nguồn nhiên liệu được xuất kho để đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường trong nước.
Ông Yuriy Humber, Giám đốc điều hành công ty tư vấn Yuri Group, nhận định rằng quyết định này cho thấy Tokyo đánh giá rủi ro gián đoạn nguồn cung dầu là “rất nghiêm trọng”. Tuy nhiên, ông cũng lưu ý rằng việc xả kho chỉ có tác dụng trong ngắn hạn. “Dự trữ dầu có thể giúp ổn định nguồn cung và giá cả trong thời gian trước mắt, nhưng về cơ bản đây chỉ là biện pháp kéo dài thời gian ứng phó. Nếu tình trạng gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài, nguồn dự trữ sẽ không thể bù đắp hoàn toàn,” ông Humber nhấn mạnh.
Bối cảnh lịch sử và sự phụ thuộc vào Trung Đông
Hệ thống dự trữ dầu của Nhật Bản được thiết lập từ năm 1978, sau cuộc khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu xảy ra khoảng nửa thế kỷ trước. Hiện nay, Nhật Bản phụ thuộc khoảng 90% nguồn nhập khẩu dầu từ Trung Đông, khiến nước này đặc biệt nhạy cảm với các biến động địa chính trị trong khu vực. Tuy nhiên, nhờ chính sách dự trữ năng lượng dài hạn, Tokyo hiện nắm giữ lượng dầu tương đương 254 ngày tiêu thụ, thuộc nhóm quốc gia có năng lực dự trữ dầu lớn nhất thế giới.
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) cho biết lượng dầu bổ sung từ 12 triệu thùng do các nước như Saudi Arabia, UAE và Kuwait đang lưu trữ tại Nhật Bản sẽ không nằm trong kế hoạch xả kho 80 triệu thùng đã công bố. Theo METI, Nhật Bản sẽ bắt đầu giải phóng nguồn dự trữ thuộc khu vực tư nhân, tương đương 15 ngày tiêu thụ, từ đầu tuần tới. Sau đó, vào cuối tháng 3, chính phủ sẽ tiếp tục xuất thêm dầu từ kho dự trữ nhà nước.
Chiến lược đa dạng hóa và phản ứng quốc tế
Song song với việc xả kho, Tokyo cũng đang tích cực tìm cách đa dạng hóa nguồn cung năng lượng để giảm sự phụ thuộc vào các tuyến vận chuyển qua eo biển Hormuz - khu vực đang tiềm ẩn nhiều rủi ro. Bộ trưởng METI Ryosei Akazawa cho biết Nhật Bản đang chủ động tìm kiếm nguồn dầu bổ sung từ Mỹ, Trung Á, Nam Mỹ và các quốc gia vùng Vịnh có thể vận chuyển dầu mà không phải đi qua tuyến đường chiến lược này.
Mới đây nhất, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cũng thông báo các kho dự trữ dầu chiến lược sẽ được giải phóng ngay lập tức tại châu Á, trong bối cảnh các quốc gia trong khu vực chịu ảnh hưởng đáng kể từ xung đột Trung Đông. Ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành của IEA, viết trên mạng xã hội X: “Động thái này sẽ mang đến lượng dầu bổ sung chưa từng có cho thị trường kể từ ngày 16/3. Tuy nhiên, việc mở lại Eo biển Hormuz vẫn là yếu tố tối quan trọng để khôi phục dòng chảy dầu mỏ”.
Kế hoạch xả kho của Nhật Bản được xem là một trong những động thái mạnh tay nhất của Tokyo nhằm ổn định thị trường năng lượng trong nước, phản ánh mức độ lo ngại sâu sắc về nguy cơ gián đoạn nguồn cung toàn cầu trong bối cảnh địa chính trị phức tạp hiện nay.
