Việt Nam Đảm Bảo Nguồn Cung Xăng Dầu, Dự Trữ Đủ Dùng Đến Hết Tháng 3
Tại cuộc họp ngày 10/3, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân đã trao đổi với báo chí về tình hình cung ứng xăng dầu hiện nay. Ông khẳng định rằng dự trữ bắt buộc tại các doanh nghiệp đầu mối đang đảm bảo 20 ngày cung ứng theo quy định, đáp ứng đầy đủ nhu cầu thị trường.
Dự Trữ Quốc Gia Chưa Cần Được Huy Động
Theo Thứ trưởng Tân, Việt Nam hiện chưa phải sử dụng đến nguồn dự trữ quốc gia. Nguồn dự trữ này chỉ được dùng trong các trường hợp thiếu hụt nghiêm trọng từ nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước. Ông nhấn mạnh rằng nhà điều hành đã có kịch bản ứng phó kịp thời, và nguồn xăng dầu trong nước đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ đến hết tháng 3.
Cơ Cấu Dự Trữ Xăng Dầu Của Việt Nam
Cơ cấu dự trữ xăng dầu của Việt Nam được chia thành ba nguồn chính:
- Dự trữ thương mại: Tại các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối (20 ngày) và thương nhân phân phối (5 ngày).
- Dự trữ sản xuất: Tại hai nhà máy lọc dầu lớn là Dung Quất và Nghi Sơn.
- Dự trữ quốc gia: Khoảng 7 ngày sử dụng, chỉ dùng trong tình huống khẩn cấp.
Theo Quyết định 861/2023 về quy hoạch hạ tầng dự trữ, cung ứng xăng dầu và khí đốt, Việt Nam sẽ xây dựng các kho chứa riêng để nâng cao năng lực dự trữ. Mục tiêu đến năm 2030 là đáp ứng khoảng 15-20 ngày nhập khẩu ròng, và sau năm 2030 sẽ tăng lên 25-30 ngày. Cộng với nguồn dự trữ thương mại và sản xuất, tổng dự trữ dầu thô và sản phẩm xăng dầu cả nước hướng đến mức 75-80 ngày nhập khẩu ròng, với khát vọng đạt 90 ngày.
Đa Dạng Hóa Nguồn Nhập Khẩu Dầu Thô
Liên quan đến việc nhập khẩu dầu thô cho sản xuất xăng dầu trong nước, Thứ trưởng Tân cho biết Việt Nam có nhiều nguồn cung từ Đông Nam Á, Mỹ và Trung Đông. Mặc dù một số lô hàng từ Trung Đông bị chậm trễ do tình hình khu vực, nhưng nguồn cung trên thị trường thế giới không thiếu. Vấn đề chủ yếu hiện nay là mức giá biến động.
Ngoài các nguồn truyền thống, cơ quan quản lý cũng đang xem xét khả năng nhập dầu thô từ Venezuela. Tuy nhiên, dầu thô của Venezuela là dầu nặng, có thể phối trộn để sử dụng tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất, nhưng sẽ khó áp dụng tại Nhà máy lọc dầu Nghi Sơn do công nghệ ưu tiên sản xuất dầu nhẹ.
Giải Pháp Về Chiết Khấu Và Chính Sách Thuế
Về vấn đề chiết khấu trong kinh doanh xăng dầu, Thứ trưởng Tân nhận định đây không chỉ là vấn đề trong tình huống bất thường mà ngay cả trong điều kiện bình thường, các doanh nghiệp bán lẻ cũng rất quan tâm. Chiết khấu chính là nguồn lợi nhuận và cơ sở để họ duy trì hoạt động kinh doanh.
Thị trường xăng dầu Việt Nam vận hành theo cơ chế thị trường với sự điều tiết một phần của Nhà nước. Các doanh nghiệp bán lẻ có quyền mua hàng từ nhiều doanh nghiệp đầu mối để lựa chọn nguồn cung và mức chiết khấu tốt nhất. Hiện nay, Bộ Công Thương đang trao đổi và kiểm tra với các doanh nghiệp đầu mối để xem xét nguyên nhân chiết khấu bằng 0 và tìm giải pháp phù hợp, đảm bảo hệ thống phân phối ổn định.
Về chính sách thuế, Bộ Công Thương đã báo cáo Chính phủ và Chính phủ đã điều chỉnh giảm thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) đối với một số mặt hàng xăng, dầu và nguyên liệu sản xuất. Việc điều chỉnh này phù hợp với các cam kết quốc tế của Việt Nam.
Thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ tiếp tục báo cáo Chính phủ về phương án giảm thuế bảo vệ môi trường đối với xăng dầu. Tuy nhiên, loại thuế này thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội, nên Chính phủ sẽ phải trình để Quốc hội xem xét. Dự kiến nếu quy trình được triển khai nhanh, vấn đề này có thể được xem xét ngay trong tháng này.
Điều Hành Giá Và Sử Dụng Quỹ Bình Ổn
Bên cạnh đó, việc điều hành giá xăng dầu cũng đang được nghiên cứu kỹ lưỡng. Thứ trưởng Tân cho biết có thể ngay trong hôm nay, Chính phủ sẽ có quyết định phê chuẩn cơ chế điều hành, trong đó bao gồm nội dung liên quan đến việc sử dụng Quỹ bình ổn giá. Ông dự kiến sẽ có thêm các thông tin cụ thể được công bố trong thời gian sớm nhất.
Ông cũng nhấn mạnh nghĩa vụ của các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu: dù trong điều kiện bình thường hay khó khăn, họ vẫn phải đảm bảo cung ứng hàng hóa ra thị trường, trừ những trường hợp bất khả kháng đã được quy định rõ.
