Việt Nam Tăng Cường Dự Trữ Xăng Dầu Lên 26 Ngày Trước Khủng Hoảng Năng Lực
Tại phiên thảo luận tổ về tình hình kinh tế - xã hội sáng ngày 10/4, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã công bố thông tin quan trọng: mức dự trữ xăng dầu của Việt Nam đã được nâng từ 15 ngày lên khoảng 26 ngày. Động thái này nhằm đảm bảo nguồn cung trong nước ổn định, trước bối cảnh diễn biến phức tạp tại Trung Đông tạo ra cuộc khủng hoảng năng lượng lớn nhất từ trước đến nay, tác động sâu sắc đến nguồn cung toàn cầu.
Phụ Thuộc Vào Nhập Khẩu Và Các Giải Pháp Đồng Bộ
Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, Việt Nam hiện làm chủ khoảng 70% nguồn cung từ hai nhà máy lọc dầu Dung Quất (hơn 30%) và Nghi Sơn (40%), trong khi 30% còn lại phụ thuộc vào nhập khẩu. Tuy nhiên, nhập khẩu chủ yếu từ các nước ASEAN, mà các quốc gia này cũng phải mua dầu thô từ Trung Đông. Như vậy, tính cả nhập dầu thô và xăng dầu, Việt Nam phải nhập khẩu tới 70% và phụ thuộc nhiều vào khu vực Trung Đông, ông nhấn mạnh.
Để ứng phó, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Chính phủ và Thủ tướng đã chỉ đạo quyết liệt với mục tiêu hàng đầu là đảm bảo an ninh năng lượng, dựa trên ba trụ cột: đủ nguồn cung, tổ chức để không đứt gãy khi khủng hoảng, và bảo đảm mức tiếp cận của người dân và doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, các kịch bản đã được xây dựng, bao gồm kịch bản cơ sở khi xung đột kết thúc trong 4 tuần, kịch bản '4 tuần cộng 2' và kịch bản dự phòng khi chiến tranh kéo dài hơn. Hiện tại, tình hình đang diễn ra theo kịch bản 4 tuần cộng 2.
Các Biện Pháp Cụ Thể Được Triển Khai
Về cơ chế và chính sách, Chính phủ đã thành lập Tổ công tác về an ninh năng lượng và thông qua một loạt nghị quyết liên quan đến cơ chế điều hành và thuế suất đối với xăng dầu. Bộ Công Thương đã chỉ đạo hai nhà máy lọc dầu trong nước đảm bảo công suất cao và cơ cấu lại sản phẩm, tăng sản phẩm năng lượng và giảm sản phẩm phi năng lượng, từ đó nâng mức sản xuất xăng dầu nội địa.
Ngoài ra, các nhà máy ethanol và nhà máy chế biến condensate ở Quảng Ngãi, Đồng Nai đã được phục hồi và vận hành với 100% công suất, giúp tự chủ thêm khoảng 14% nếu sử dụng toàn quốc về E10. Việc điều chỉnh thuế cũng được thực hiện để đa dạng nguồn cung từ các khu vực khác ngoài ASEAN.
Quản Lý Phân Phối Và Bình Ổn Giá
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng cũng đề cập đến việc tổ chức triển khai quản lý hệ thống phân phối, với 26 thương nhân đầu mối, 265 thương nhân phân phối và 17.200 cửa hàng xăng dầu, đảm bảo nguồn cung thông suốt không bị gián đoạn. Bộ Công Thương đồng thời kiểm soát chặt chẽ hành vi găm hàng và đầu cơ, cùng với các giải pháp bình ổn giá như sử dụng quỹ bình ổn 5.600 tỷ đồng để giữ ổn định giá, tránh ảnh hưởng đến chỉ số CPI.
Giải pháp chuyển đổi năng lượng và tiết kiệm năng lượng cũng được nhấn mạnh, với số liệu cho thấy số phương tiện sử dụng điện, đặc biệt là ô tô, đã tăng trên 200.000 xe. Kết quả là giá xăng dầu trong nước, nhất là dầu diesel, được duy trì ở mức thấp hơn mức bình quân thế giới (khoảng 1,3 USD/lít xăng) và thấp hơn so với các nước láng giềng như Lào, Campuchia, Trung Quốc, Thái Lan.
Kết Quả Và Định Hướng Dài Hạn
Bộ trưởng khẳng định, việc xử lý trước những tác động của khủng hoảng đã mang lại kết quả tích cực, nâng số ngày dự trữ từ 15 lên khoảng 26 ngày và tiếp tục được nâng lên, duy trì hoạt động ổn định của các cơ sở sản xuất và nguồn cung trong nước. Trong khi các nước như Lào, Campuchia, Philippines gặp nhiều khó khăn, Việt Nam vẫn đảm bảo nguồn cung và ổn định thị trường.
Về giải pháp lâu dài, Bộ trưởng nhận định cần cập nhật chiến lược năng lượng quốc gia và quy hoạch năng lượng để giảm tỷ lệ nhập khẩu năng lượng sơ cấp từ 43,9% năm 2026 xuống 30% vào năm 2030. Ông cũng kêu gọi Quốc hội đồng tình tăng cường sự điều hành linh hoạt cho Chính phủ, ủng hộ dự án Nghị quyết về các quy định thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.
