Xe điện Việt Nam tăng mạnh: Thách thức lớn từ nhu cầu sạc tức thời
Theo số liệu thống kê mới nhất, tính đến hết năm 2025, Việt Nam đã có khoảng 215.000 xe ô tô điện và gần 2,6 triệu xe máy điện lưu thông trên các tuyến đường. Con số này phản ánh xu hướng chuyển dịch năng lượng ngày càng rõ nét trong lĩnh vực giao thông vận tải.
Nhu cầu điện cho xe điện: Không chỉ là tổng lượng tiêu thụ
Cục Điện lực, thuộc Bộ Công Thương, đã thực hiện tính toán chi tiết về nhu cầu điện phục vụ cho số lượng xe điện hiện tại. Ước tính, tổng điện năng tiêu thụ cho các phương tiện này vào khoảng 652 triệu kWh mỗi năm, chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ từ 0,2% đến 0,3% trong tổng nhu cầu điện thương phẩm của cả nước.
Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Thế Hữu, Phó Cục trưởng Cục Điện lực, vấn đề then chốt không nằm ở tổng lượng điện tiêu thụ mà chính là ở công suất tức thời mà hệ thống điện phải đáp ứng. Ông Hữu nhấn mạnh rằng nhu cầu điện cho giao thông điện tử đòi hỏi sự ổn định và khả năng chịu tải cao, đặc biệt trong các khung giờ sạc tập trung.
Dự báo tăng trưởng và những rủi ro tiềm ẩn
Dự kiến đến năm 2030, số lượng xe điện tại Việt Nam sẽ tăng vọt, với ô tô điện đạt từ 1 đến 1,6 triệu chiếc và xe máy điện khoảng 8 đến 13 triệu chiếc. Khi đó, nhu cầu tiêu thụ điện năng hàng năm dự kiến sẽ tăng lên mức từ 3,1 đến 5,6 tỉ kWh, chiếm khoảng 0,68% đến 1,1% tổng nhu cầu điện thương phẩm.
Mặc dù con số này không quá lớn về mặt tổng thể, nhưng thách thức thực sự nằm ở việc quản lý công suất tức thời. Cục Điện lực đã dự báo nhu cầu dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm quy mô số lượng phương tiện, đặc tính tiêu thụ năng lượng (tính bằng kWh/km), hành vi sạc của người dùng (như tần suất, khung giờ và công suất sạc), cùng mức độ tập trung theo địa bàn.
Đặc biệt, tại các khu vực đô thị lớn, nơi số lượng phương tiện tập trung đông đảo, nguy cơ quá tải cục bộ là rất cao. Ông Hữu đưa ra một ví dụ minh họa: nếu có khoảng 100.000 xe ô tô điện cùng lúc sạc tại các trạm sạc nhanh với công suất từ 60 đến 120 kW, tổng công suất sạc tức thời có thể đạt từ 6 đến 12 GW. Con số này tương đương với 1/8 đến 1/4 công suất toàn hệ thống điện hiện nay, gây áp lực đáng kể lên lưới điện.
Giải pháp đồng bộ cho tương lai
Phó Cục trưởng Cục Điện lực cho rằng thách thức dài hạn không chỉ dừng lại ở tổng nhu cầu điện năng, mà quan trọng hơn là việc phát triển lưới điện trung hạ áp đồng bộ với hạ tầng sạc điện. Mục tiêu là tránh tình trạng quá tải cục bộ tại các khu vực tập trung dân cư và các trạm sạc công cộng.
Bộ Công Thương đánh giá đây sẽ là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến công tác cung cấp điện trong thời gian tới. Để ứng phó, Cục Điện lực sẽ chỉ đạo các đơn vị điện lực tập trung vào các biện pháp sau:
- Rà soát và cập nhật quy hoạch phát triển điện lực địa phương, đặc biệt là lưới điện phân phối.
- Nghiên cứu cơ chế biểu giá điện phù hợp để khuyến khích người dùng sạc xe ngoài giờ cao điểm, giảm thiểu áp lực lên hệ thống.
- Triển khai các trạm sạc thông minh tích hợp nguồn điện phân tán, nhằm giảm bớt gánh nặng công suất tức thời và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng.
Những nỗ lực này không chỉ đảm bảo an ninh năng lượng mà còn thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành giao thông điện tử tại Việt Nam trong những năm sắp tới.
