Bộ Công Thương đề xuất điều chỉnh khung giờ tính giá điện theo mùa
Bộ Công Thương đang tiến hành lấy ý kiến về dự thảo quyết định mới liên quan đến việc xác định khung giờ cao điểm, thấp điểm và giờ bình thường của hệ thống điện quốc gia. Động thái này diễn ra trong bối cảnh cơ cấu nguồn điện và phụ tải đã có sự thay đổi đáng kể sau hơn một thập kỷ áp dụng quy định cũ.
Chi tiết khung giờ mới theo mùa
Theo dự thảo, khung giờ cao điểm sẽ được điều chỉnh linh hoạt theo từng mùa trong năm. Cụ thể, từ tháng 1 đến tháng 4 và từ tháng 9 đến tháng 12, giờ cao điểm sẽ kéo dài từ 14 giờ đến 19 giờ trong các ngày từ thứ hai đến thứ bảy, tương đương với 5 giờ mỗi ngày.
Trong giai đoạn từ tháng 5 đến tháng 8, thời kỳ nắng nóng với nhu cầu điện tăng cao, giờ cao điểm sẽ được chia thành hai khung riêng biệt. Khung thứ nhất từ 14 giờ 30 đến 16 giờ 30 và khung thứ hai từ 19 giờ 30 đến 22 giờ 30. Đáng chú ý, ngày chủ nhật sẽ không áp dụng bất kỳ khung giờ cao điểm nào.
Khung giờ thấp điểm vẫn được duy trì từ 0 giờ đến 6 giờ các ngày trong tuần, tương đương 6 giờ mỗi ngày. Các khung giờ còn lại sẽ được tính là giờ bình thường, tương ứng với 13 giờ mỗi ngày đối với các ngày từ thứ hai đến thứ bảy và 18 giờ mỗi ngày đối với ngày chủ nhật.
Nguyên nhân và mục tiêu của sự điều chỉnh
Bộ Công Thương cho biết, khung giờ hiện hành được quy định tại Thông tư 16/2014/TT-BCT đã được áp dụng suốt 12 năm và không còn phù hợp với thực tế vận hành hệ thống điện. Kể từ năm 2019, sự phát triển mạnh mẽ của điện mặt trời và điện gió đã làm thay đổi đáng kể biểu đồ cung ứng điện.
Đồng thời, cơ cấu phụ tải điện cũng có sự dịch chuyển rõ rệt. Tỷ trọng tiêu thụ điện trong lĩnh vực công nghiệp đã tăng từ khoảng 30% lên hơn 50%, trong khi điện sinh hoạt giảm từ 50% xuống còn khoảng 33%. Những thay đổi này khiến biểu đồ phụ tải không còn phù hợp với cách phân chia khung giờ cũ.
Đơn vị soạn thảo nhấn mạnh, việc xác định lại khung giờ sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng điện thông qua cơ chế giá điện theo thời gian. Khi đó, các doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh sẽ có động lực để dịch chuyển hoạt động sang giờ thấp điểm hoặc giờ bình thường nhằm tối ưu hóa chi phí.
Tác động đến hệ thống điện và trách nhiệm triển khai
Với hệ thống điện có tỷ trọng năng lượng tái tạo đáng kể như Việt Nam, việc thiết kế giờ cao điểm ngược với thời điểm phát điện mạnh của điện mặt trời và điện gió sẽ khuyến khích đầu tư vào các giải pháp lưu trữ năng lượng, góp phần cân bằng hệ thống.
Việc điều chỉnh này cũng được kỳ vọng sẽ giúp giảm áp lực huy động các nguồn điện truyền thống trong giờ cao điểm, hạn chế tình trạng dư thừa công suất vào giờ thấp điểm, từ đó nâng cao độ an toàn và tính linh hoạt của toàn hệ thống điện quốc gia.
Dự thảo quy định rõ trách nhiệm của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) trong việc triển khai các khung giờ mới. Đồng thời, yêu cầu doanh nghiệp báo cáo Bộ Công Thương trước ngày 15 tháng 10 hàng năm hoặc khi có biến động lớn về biểu đồ phụ tải.
Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia có trách nhiệm phối hợp cung cấp dữ liệu công suất, sản lượng và các thông số kỹ thuật phục vụ việc tính toán và đề xuất điều chỉnh khi cần thiết.
Phạm vi áp dụng và cơ chế giá điện
Theo quy định tại Quyết định 14/2025/QĐ-TTg, cơ chế giá điện theo khung giờ chỉ áp dụng đối với nhóm khách hàng sản xuất và kinh doanh như công nghiệp, thương mại - dịch vụ, nhà hàng, khách sạn. Khách hàng sinh hoạt sẽ tiếp tục áp dụng biểu giá bậc thang như hiện nay.
Cơ quan soạn thảo nhấn mạnh, do phụ tải công nghiệp hiện chiếm tỷ trọng lớn và ổn định, việc bố trí giờ cao điểm trùng với cao điểm của phụ tải sinh hoạt sẽ tác động dịch chuyển hành vi sử dụng điện của khối sản xuất - kinh doanh sang các khung giờ khác, nhường công suất nguồn cho phụ tải sinh hoạt.
