Đồng bằng sông Cửu Long đa dạng hóa nuôi cá rô phi để giảm rủi ro và tăng xuất khẩu
Trước đây, gia đình ông Nguyễn Văn Tám tại tỉnh Đồng Tháp chủ yếu nuôi cá tra, loài cá đã gắn bó lâu đời với nhiều hộ dân vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, ông đã bắt đầu chuyển một phần diện tích ao sang nuôi thêm cá rô phi nhằm giảm thiểu rủi ro từ sự phụ thuộc vào một loài duy nhất.
Ông Tám chia sẻ: “Cá rô phi khá dễ nuôi, ít dịch bệnh và thời gian thu hoạch nhanh chóng. Chỉ cần nuôi khoảng nửa năm là có thể bán ra thị trường, chi phí đầu tư cũng không quá cao. Nếu đầu ra ổn định, bà con chúng tôi rất muốn mở rộng thêm diện tích nuôi loại cá này.”
Đa dạng hóa đối tượng nuôi: Hướng đi cần thiết cho ngành thủy sản
Đồng bằng sông Cửu Long vẫn được xem là trung tâm sản xuất thủy sản lớn nhất cả nước, đóng góp hơn 60% sản lượng nuôi trồng và phần lớn kim ngạch xuất khẩu của ngành. Cá tra và tôm đã giúp xây dựng vị thế vững chắc cho thủy sản Việt Nam trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, việc phụ thuộc quá nhiều vào một số sản phẩm chủ lực khiến ngành này dễ bị tổn thương khi thị trường biến động.
Đa dạng hóa đối tượng nuôi đang trở thành hướng đi chiến lược để mở rộng dư địa phát triển cho ngành hàng thủy sản của vùng. Cá rô phi đang nhận được sự quan tâm đặc biệt từ nhiều địa phương nhờ khả năng thích nghi tốt với nhiều điều kiện môi trường khác nhau, từ ao nuôi nhỏ của nông hộ đến các mô hình nuôi quy mô lớn.
So với nhiều loài thủy sản khác, cá rô phi sở hữu những ưu điểm vượt trội:
- Tốc độ sinh trưởng nhanh chóng.
- Ít dịch bệnh và thời gian nuôi tương đối ngắn.
- Người nuôi có thể quay vòng vốn nhanh, giảm áp lực chi phí đầu tư ban đầu.
Ngoài ra, cá rô phi còn có lợi thế lớn khi người nuôi có thể tận dụng cơ sở hạ tầng sẵn có, đặc biệt tại các vùng nuôi cá tra truyền thống. Việc chuyển đổi một phần diện tích ao sang nuôi cá rô phi không đòi hỏi chi phí đầu tư quá lớn, phù hợp với điều kiện kinh tế của nhiều hộ nuôi trong vùng.
Tiềm năng xuất khẩu rộng mở trên thị trường quốc tế
Không chỉ có lợi thế về mặt sản xuất, cá rô phi còn mang lại nhiều cơ hội xuất khẩu. Theo bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), loài cá thịt trắng này được tiêu thụ phổ biến tại nhiều quốc gia, đặc biệt là ở Mỹ, châu Âu và khu vực Trung Đông.
Đáng chú ý, Trung Quốc – quốc gia cung cấp cá rô phi lớn nhất thế giới – đang phải đối mặt với nhiều thách thức như chi phí sản xuất gia tăng và biến động thương mại. Cùng với đó là các biện pháp thuế quan của Mỹ áp dụng đối với một số sản phẩm thủy sản từ Trung Quốc.
Các doanh nghiệp nhập khẩu chịu sức ép phải tìm kiếm thêm nguồn cung thay thế, mở ra cơ hội vàng cho những nước có tiềm năng phát triển cá rô phi như Việt Nam. Một số doanh nghiệp trong nước đã bắt đầu quan tâm hơn đến việc phát triển các sản phẩm cá rô phi phục vụ xuất khẩu.
Bên cạnh việc mở rộng vùng nuôi, nhiều doanh nghiệp cũng đầu tư mạnh vào:
- Dây chuyền chế biến phi lê đông lạnh.
- Sản phẩm chế biến sẵn.
- Hệ thống bảo quản lạnh hiện đại.
Những khoản đầu tư này nhằm nâng cao giá trị sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Bà Hằng nhận định: “Thị trường thế giới vẫn còn nhiều dư địa cho các sản phẩm cá thịt trắng. Nếu được tổ chức sản xuất và chế biến bài bản, cá rô phi có thể trở thành một sản phẩm bổ sung quan trọng, góp phần củng cố vị thế của ngành thủy sản Việt Nam.”
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường quốc tế, việc quy hoạch vùng nuôi gắn với chuyển đổi số và truy xuất nguồn gốc cũng được chú trọng. Tại thành phố Cần Thơ, hàng nghìn mã số vùng nuôi đã được cấp nhằm phục vụ công tác quản lý và truy xuất nguồn gốc minh bạch, đảm bảo chất lượng sản phẩm từ khâu sản xuất đến khi xuất khẩu.
