Cà Mau: Mùa vàng trên đồng, nỗi lo trong lòng
Trưa cuối tháng Ba, những cánh đồng lúa tại ấp Kinh 8, xã Đá Bạc, tỉnh Cà Mau ngập tràn ánh nắng vàng rực rỡ. Tiếng động cơ máy gặt đập liên hợp vang vọng khắp không gian, hối hả thu hoạch những hạt lúa chín mẩy. Tuy nhiên, niềm vui mùa màng không trọn vẹn khi giá lúa lao dốc và chi phí sản xuất tăng vọt.
Lúa trúng mùa nhưng rớt giá thê thảm
Ông Võ Văn Việt, một nông dân tại địa phương, vừa thu hoạch xong 3 ha lúa giống ST25 với sản lượng gần 24 tấn, tăng đáng kể so với vụ trước. Thế nhưng, ông không khỏi chạnh lòng khi giá lúa hiện chỉ còn 6.400 đồng/kg, giảm hơn 1.000 đồng so với vụ hè thu và thấp hơn 2.000 đồng so với cùng kỳ năm ngoái. "Lúa dẫu được mùa nhưng giá lại rớt thê thảm, trong khi chi phí thuê máy gặt tăng từ 280.000-300.000 đồng lên 400.000-450.000 đồng mỗi hecta", ông Việt chia sẻ.
Cách đó không xa, ông Đoàn Văn Mừng cũng trong tâm trạng ngổn ngang sau khi bán 22 tấn lúa ST25 với giá chỉ 6.300 đồng/kg. Sau khi trừ hết chi phí, lợi nhuận của ông chỉ còn khoảng 50 triệu đồng. "Giá như chi phí công gặt không tăng vọt và giá lúa không bị thương lái ép, thì vụ này chúng tôi đã có một mùa bội thu trọn vẹn", ông Mừng tiếc nuối.
Áp lực từ giá nhiên liệu leo thang
Tính đến cuối tháng 3, tỉnh Cà Mau đã thu hoạch khoảng 50.000 ha lúa đông xuân 2025-2026 trên tổng diện tích 93.000 ha. Tuy nhiên, giá nhiên liệu tăng cao bất ngờ đã trở thành gánh nặng lớn cho nông dân trong mùa thu hoạch rộ. Ông Nguyễn Văn Phụng, một lão nông ở ấp Nhà Máy A, xã Khánh Hưng, lo lắng: "Dù vụ này may mắn mua vật tư từ sớm, nhưng nếu giá nhiên liệu không hạ, chi phí đầu vào vụ sau chắc chắn sẽ tăng theo".
Ông Nguyễn Văn Đoàn, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Đá Bạc, giải thích: "Máy móc nông nghiệp cần dầu để vận hành, từ bơm tát nước đến ứng phó hạn mặn. Dịch vụ thuê máy cày và máy gặt cũng tăng thêm 200.000-400.000 đồng/ha. Cước vận chuyển tăng 15-20% tạo cớ cho thương lái ép giá thu mua". Dù năng suất lúa đạt hơn 6,9 tấn/ha, lợi nhuận của nông dân chỉ còn 15-20 triệu đồng/ha, thấp hơn hẳn năm ngoái.
Nuôi tôm cũng chung cảnh ngộ
Không chỉ ngành lúa, các mô hình nuôi tôm thâm canh và siêu thâm canh tại vùng "vựa tôm" Cà Mau cũng đối mặt với khó khăn tương tự. Chi phí nhiên liệu hiện chiếm 5-10% giá thành sản xuất thủy sản, kéo theo sự tăng giá của thức ăn, con giống, thuốc men và dịch vụ.
Ông Hà Văn Hùm, chủ hai ao tôm siêu thâm canh ở ấp Tân An Ninh A, xã Tạ An Khương, chia sẻ: "Vật tư đầu vào tăng đang âm thầm bào mòn lợi nhuận ít ỏi và đẩy mọi rủi ro về phía người nuôi tôm như gia đình tôi". Trong khi các mô hình bán thâm canh và tôm sinh thái chịu tác động nhẹ hơn, nhiều nông dân đành thu hẹp quy mô hoặc chuyển hướng sang mô hình an toàn để tiết giảm chi phí.
Nguy cơ sụt giảm sản lượng và nỗ lực hỗ trợ
Sự dịch chuyển này tiềm ẩn nguy cơ sụt giảm sản lượng tôm công nghiệp trong ngắn hạn, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung cho các nhà máy chế biến và xuất khẩu - ngành kinh tế mũi nhọn của vùng. Trước tình hình đó, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau đã ban hành chỉ đạo sát sao, hỗ trợ kết nối tiêu thụ nông sản và theo dõi biến động giá nhiên liệu.
Ông Tô Hoài Phương, Giám đốc Sở, cho biết: "Đơn vị đang khẩn trương tham mưu định hướng điều chỉnh cơ cấu sản xuất, hướng đến tiết giảm chi phí đầu vào, nâng cao hiệu quả canh tác và duy trì phát triển bền vững". Những nỗ lực này kỳ vọng sẽ giúp nông dân vững vàng vượt qua cơn "bão giá" đầy thử thách.
