Hàng chục ha dưa hấu thối rữa tại Gia Lai do mâu thuẫn mua bán, thiệt hại hàng tỷ đồng
Những ngày qua, tại xã Ia Mơ, tỉnh Gia Lai, cảnh tượng hàng chục hecta dưa hấu bị bỏ phơi nắng giữa ruộng đã gây xôn xao dư luận. Dù đã đến kỳ thu hoạch, nhiều quả dưa chín rục, hư hỏng nặng, khiến các hộ trồng dưa và người dân địa phương đứng ngồi không yên. Nguyên nhân được xác định xuất phát từ mâu thuẫn trong quá trình mua bán giữa thương lái và người trồng, dẫn đến thiệt hại ước tính hàng tỷ đồng.
Thảm cảnh dưa hấu bị bỏ thối giữa đồng
Tại hiện trường, dưới thời tiết nắng nóng kéo dài, phần lớn thân cây dưa hấu đã héo khô, để lại hàng trăm tấn dưa nằm phơi nắng ngoài đồng. Một số ít quả còn giữ được màu xanh, nhưng đa phần đã ngả vàng, thối rữa, không thể sử dụng được. Ông Lâm Văn Sáu (sinh năm 1973, trú tại xã Tây Sơn, Gia Lai) cho biết, năm 2025, ông cùng hai hộ dân khác đến xã Ia Mơ thuê 25 ha đất để trồng dưa hấu.
Khi cây vừa ra hoa, bà Bùi Thị Thanh Thủy (trú xã Phù Cát, Gia Lai) cùng thương lái đến thỏa thuận mua toàn bộ diện tích với giá 17 triệu đồng/500 m², tương đương 340 triệu đồng/ha. Sau khi thống nhất, phía bà Thủy đã hai lần chuyển cho nhóm ông Sáu tổng cộng 7,3 tỷ đồng, còn thiếu khoảng 1,2 tỷ đồng theo thỏa thuận ban đầu.
Mâu thuẫn giá cả dẫn đến bế tắc
Theo ông Sáu, khi dưa chín, ông thông báo để bà Thủy đến thu hoạch thì phía thương lái lại đề nghị chuyển sang mua theo trọng lượng với giá 4.000 đồng/kg. Do không được đồng ý mức giá này, việc thu hoạch bị bỏ bê, dẫn đến hàng trăm tấn dưa bị hư hỏng. Ông Sáu chia sẻ: “Mỗi vụ dưa kéo dài khoảng 70 ngày, tổng chi phí hơn 5 tỷ đồng. Bán theo phương án ban đầu thì còn có lãi, đằng này lại đưa ra phương án bán với giá 4.000 đồng/kg thì chúng tôi lỗ nặng, lấy gì để trả ngân hàng. Nếu mất giá, thương lái có thể thương lượng giảm xuống 12–13 triệu đồng/sào thì chúng tôi còn xem xét.”
Về hợp đồng mua bán, ông Sáu cho biết, việc mua bán dưa hấu từ trước đến nay chủ yếu bằng giấy viết tay, không công chứng. Trong giấy thỏa thuận có ghi rõ diện tích 500 sào, giá 17 triệu đồng/sào; giá lên không xin, giá xuống không bớt. Sau khi ký, bên mua đã chuyển tiền cọc theo cam kết.
Phía thương lái giải thích lý do thay đổi
Trong khi đó, bà Hà Thị Lệ Thu (người bỏ tiền mua dưa) xác nhận, mẹ mình là bà Bùi Thị Thanh Thủy có thỏa thuận mua dưa và đã chuyển tổng cộng 7,5 tỷ đồng (gồm 7,3 tỷ đồng thực chuyển và 200 triệu đồng tiền nợ trước đó). Tuy nhiên, theo bà Thu, dưa không đạt năng suất và chất lượng như kỳ vọng nên không thể xuất khẩu.
Bà Thu cho biết: “Tôi mua dưa để xuất khẩu chứ không bán trong nước nên yêu cầu chất lượng phải cao. Dưa không đạt tiêu chuẩn xuất khẩu nên tôi đề xuất mua với giá 4.500 đồng/kg và phía chúng tôi sẽ chịu chi phí thu hoạch, nhưng ông Sáu không đồng ý.” Bà Thu cũng nói rằng hai bên đã thỏa thuận mua một diện tích dưa nhất định, nhưng khi kiểm tra thực tế thì lại có sai khác so với thống nhất ban đầu, nên hợp đồng không được ký kết.
Theo bà Thu, nhiều hộ trồng dưa gần đó cũng bán với giá 17 triệu đồng/sào và nhận tiền cọc 16 triệu đồng/sào. Tuy nhiên, do thời tiết bất thường khiến chất lượng dưa không đạt, một số hộ đã chấp nhận bán lại theo giá 4.000 – 4.200 đồng/kg.
Địa phương đề xuất giải pháp pháp lý
Liên quan đến vụ việc, ông Trần Quyết Thắng, Chủ tịch UBND xã Ia Mơ cho biết, theo đề nghị của thương lái, địa phương đã tổ chức hòa giải nhưng các hộ dân trồng dưa không có mặt nên buổi hòa giải không thực hiện được. Ông Thắng nhấn mạnh: “Do số tiền được chuyển theo thỏa thuận có giá trị lớn nên UBND xã đề nghị các bên liên quan có thể khởi kiện ra tòa án để giải quyết tranh chấp theo đúng quy định của pháp luật.”
Sự việc này không chỉ gây thiệt hại kinh tế nặng nề cho người trồng dưa mà còn phản ánh những rủi ro trong hoạt động mua bán nông sản thiếu tính pháp lý chặt chẽ. Cộng đồng địa phương hy vọng vụ tranh chấp sẽ sớm được giải quyết, tránh tái diễn những cảnh tượng đáng tiếc tương tự trong tương lai.
