Hành trình từ sinh viên đến chủ trang trại tảo xoắn tại Vĩnh Long
Trong những năm tháng học tập tại Trường Đại học Khoa học Tự nhiên TP.HCM, anh Văn Hữu Tài đã bị cuốn hút bởi các bài giảng về Spirulina, một loại tảo được Liên Hiệp Quốc đánh giá là thực phẩm tiềm năng cho tương lai. Loại tảo này giàu protein, vitamin và khoáng chất, được sử dụng rộng rãi tại nhiều quốc gia như Nhật Bản, Mỹ và Pháp. Anh Tài chia sẻ: "Tôi ấn tượng vì hàm lượng dinh dưỡng rất cao, trong khi quy trình nuôi nếu làm đúng kỹ thuật thì khá bền vững".
Quyết định khởi nghiệp đầy thách thức
Sau khi tốt nghiệp vào năm 2019, anh Tài quyết định trở về quê nhà ở khóm Tân Nhơn, phường Tân Hạnh, tỉnh Vĩnh Long, nơi trước đây thuộc huyện Long Hồ. Tại đây, anh ấp ủ ý tưởng khởi nghiệp với mô hình nuôi tảo. Anh giải thích: "Một ký tảo khô có giá vài triệu đồng, nhưng ở quê tôi chưa ai làm. Nếu thành công, tôi vừa được tiếp tục theo đuổi đam mê nghiên cứu, vừa tạo thu nhập ổn định cho gia đình".
Anh bắt tay vào thực hiện bằng cách tận dụng khoảng sân rộng 500 m² cạnh nhà, đầu tư xây dựng 25 bồn xi măng, mỗi bồn có thể tích 3 m³. Dưới đáy bồn được lót gạch, phía trên lắp mái che và hệ thống sục khí để tạo môi trường tối ưu cho tảo phát triển. Đến năm 2020, mô hình bắt đầu vận hành ổn định.
Vượt qua sự hoài nghi ban đầu
Những ngày đầu, các bồn nước xanh lạ mắt khiến nhiều người hoài nghi, ngay cả gia đình cũng chưa thật sự hiểu anh Tài đang làm gì. Tuy nhiên, bằng sự kiên trì giải thích và kết quả thực tế dần hiện rõ, anh đã nhận được sự ủng hộ và đồng hành từ người thân.
Tảo Spirulina được anh Tài thuần dưỡng trong điều kiện khí hậu và nguồn nước miền Tây trước khi đưa ra nuôi đại trà. Thời gian từ khi thả giống đến thu hoạch khoảng 20 ngày; nếu mưa nhiều hoặc thời tiết bất lợi, có thể kéo dài đến 30 ngày. Tảo được bổ sung khoáng với tỷ lệ phù hợp, sau đó hút qua ống, lọc qua lưới, lấy sinh khối đem ly tâm để tách 90% nước, chỉ lấy phần xác, rồi sấy thành dạng miếng và nghiền bột đóng thành viên nang.
Anh Tài mô tả: "Bằng mắt thường khó nhìn thấy, nhưng soi dưới kính hiển vi sẽ thấy những sợi tảo xoắn li ti màu xanh, trông như những chiếc lò xo nhỏ đang chuyển động trong nước, rất đẹp".
Thành công và thu nhập ổn định
Theo anh Tài, thách thức lớn nhất là thời tiết và nguồn nước miền Tây biến động liên tục. Vì vậy, toàn bộ quy trình từ thuần giống đến bổ sung khoáng chất đều được kiểm soát chặt chẽ, đặc biệt là các chỉ số về kim loại nặng và vi sinh. Các loại khoáng sử dụng đều là khoáng chuyên dùng trong thực phẩm, với độ tinh khiết trên 99% và được kiểm nghiệm rõ ràng.
Để hạn chế vi khuẩn, anh duy trì độ mặn trong bồn nuôi ở mức 25 - 30‰, đồng thời bổ sung đạm, lân, kali và vi lượng giúp tảo phát triển nhanh và đều. Nhờ kiểm soát tốt quy trình, tảo Spirulina do anh Tài thuần dưỡng có mùi thơm nhẹ, ít tanh, dễ sử dụng, và khi sấy khô đạt hàm lượng đạm 65 - 70%.
Anh Tài nói: "Chỉ cần vài gram mỗi ngày là đủ dinh dưỡng như một bữa ăn nhẹ", và ví von đây là "siêu thực phẩm tí hon" nuôi từ nước sông Tiền.
Hiện tại, mỗi tháng cơ sở của anh thu hoạch khoảng 75 - 90 kg tảo tươi, trong đó khoảng 20% được chế biến thành các sản phẩm như tảo tươi, bột, miếng sấy và viên nang. Sản phẩm được phân phối qua cộng tác viên và trang mạng xã hội. Tảo tươi có giá 600.000 đồng/kg, tảo sấy khô giá 2 - 3 triệu đồng/kg, và viên nang là 195.000 đồng/hũ. Nhờ đó, anh có thu nhập hơn 30 triệu đồng mỗi tháng.
Mô hình khép kín và bền vững
Không dừng lại ở đó, anh Tài còn xây dựng mô hình nuôi khép kín, kết hợp tảo Spirulina, bèo hoa dâu Azolla filiculoides và bèo tai tượng để làm thức ăn cho cá, ốc, gia cầm và người chơi thủy sinh. Anh tận dụng mương vườn trồng bèo để nuôi ốc bươu đen, gia tăng giá trị trên cùng diện tích.
Anh Tài cho biết sau mỗi đợt thu hoạch tảo, lượng nước còn lại được dẫn ra mương vườn và xử lý bằng các loài thủy sinh như bèo tai tượng. Phần bèo này tiếp tục được tận dụng làm thức ăn cho ốc bươu đen, trong khi nguồn nước đã qua xử lý dùng để trồng bèo hoa dâu, tạo nên một hệ thống tuần hoàn hiệu quả và thân thiện với môi trường.
