Nghề trồng rau hẹ tại xã Nhuận Phú Tân, tỉnh Vĩnh Long đã có lịch sử gần bốn thập kỷ. Theo người dân địa phương, cây rau hẹ được mang về từ tỉnh Trà Vinh (cũ) và dần thích nghi với vùng đất ven sông Cổ Chiên, phát triển thành một nghề mang lại nguồn thu nhập ổn định cho nhiều hộ gia đình.
Vùng chuyên canh rau hẹ
Qua thời gian, nghề trồng hẹ không chỉ được duy trì mà còn mở rộng thành vùng chuyên canh rau màu nổi tiếng tại địa phương. Nhiều ấp như Giồng Nâu, Giồng Đắc, Giồng Lớn, Giồng Xép, Giồng Giữa, Giồng Chùa đã gắn bó với nghề trồng hẹ hàng chục năm. Từ những thửa đất nhỏ lẻ ban đầu, đến nay khu vực này đã hình thành vùng sản xuất tập trung, cung cấp nguồn rau hẹ ổn định cho thị trường trong và ngoài tỉnh.
Cây hẹ có ưu điểm dễ thích nghi với điều kiện khí hậu, có thể trồng quanh năm và cho thu hoạch liên tục trong thời gian dài. Mặc dù giá bán trên thị trường không phải lúc nào cũng cao, nhưng nhờ chu kỳ thu hoạch nhanh và nguồn thu ổn định, cây hẹ vẫn được nhiều hộ dân chọn làm cây trồng chủ lực trong sản xuất nông nghiệp.
Hiệu quả kinh tế từ cây hẹ
Gia đình ông Nguyễn Văn Sơn, ngụ ấp Giồng Đắc, là một trong những hộ điển hình với gần 30 năm gắn bó cùng cây hẹ. Trên diện tích khoảng 2.000m², mỗi năm gia đình ông thu hoạch khoảng 32 tấn hẹ. Sau khi trừ chi phí sản xuất, lợi nhuận đạt hàng trăm triệu đồng. Ông Sơn chia sẻ: “Nếu chăm sóc đúng kỹ thuật, một lần trồng có thể thu hoạch liên tục 8 lứa trong khoảng hơn 12 tháng, mang lại hiệu quả kinh tế cao hơn nhiều so với một số cây trồng truyền thống khác tại địa phương”.
Theo kinh nghiệm của người dân, cây hẹ phù hợp với đất pha cát, cần nguồn nước ngọt ổn định và phải chăm sóc kỹ để hạn chế sâu bệnh. Từ khâu chọn giống, làm đất, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh đều đòi hỏi kỹ thuật và kinh nghiệm thực tế. Vì vậy, để đạt năng suất cao, người trồng không chỉ cần sự cần cù mà còn phải nắm vững quy trình kỹ thuật sản xuất.
Nhờ hiệu quả kinh tế từ cây hẹ, nhiều gia đình ở Nhuận Phú Tân đã ổn định cuộc sống, nuôi con ăn học, xây dựng nhà cửa, đầu tư mở rộng sản xuất và vươn lên khá giả. Cây hẹ được xem là “cây thoát nghèo” bởi nguồn thu từ nó giúp trang trải sinh hoạt, tái đầu tư và tích lũy cho tương lai.
Tạo việc làm, nâng cao thu nhập
Không chỉ mang lại nguồn thu cho các hộ sản xuất, nghề trồng hẹ còn tạo việc làm cho nhiều lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ nông thôn và lao động lớn tuổi. Bà Trần Thị Kiều, 56 tuổi, ngụ ấp Giồng Đắc cho biết: “Thu nhập tuy không lớn nhưng cũng giúp tôi có thêm tiền trang trải sinh hoạt, nhất là với lao động lớn tuổi như tôi”. Các công việc như nhổ cỏ, cắt hẹ, phân loại, sơ chế, bó rau tuy đơn giản nhưng tạo nguồn thu nhập thường xuyên cho nhiều lao động nhàn rỗi tại địa phương.
Hiện nay, tại xã Nhuận Phú Tân có 6 ấp duy trì nghề trồng hẹ hơn 35 năm, với diện tích khoảng 33ha, mỗi ngày cung ứng cho thị trường hơn 3 tấn rau hẹ. Sản phẩm không chỉ phục vụ nhu cầu trong tỉnh mà còn được vận chuyển đến Thành phố Hồ Chí Minh và nhiều địa phương lân cận. Đầu ra ổn định giúp người dân yên tâm gắn bó với nghề. Việc hình thành vùng chuyên canh cũng tạo điều kiện thuận lợi cho thương lái thu mua, giảm chi phí vận chuyển và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Định hướng phát triển bền vững
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nhuận Phú Tân Nguyễn Văn Vũ cho biết, địa phương đang định hướng xây dựng thương hiệu cho rau hẹ Nhuận Phú Tân, từng bước đưa sản phẩm tham gia chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP), nhằm nâng cao giá trị và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Nghề trồng hẹ đã góp phần nâng mức thu nhập bình quân đầu người của địa phương lên gần 57 triệu đồng/năm, đồng thời hỗ trợ giảm tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn đa chiều.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long, toàn tỉnh hiện có hơn 100ha đất trồng rau hẹ, tập trung ở một số địa phương như Nhuận Phú Tân, Phước Hậu, Hiệp Phú Tân, Cầu Kè. Trong bối cảnh sản xuất nông nghiệp chuyển dần theo hướng nâng cao giá trị và phát triển bền vững, cây rau hẹ tiếp tục khẳng định vai trò là loại cây trồng phù hợp với điều kiện sản xuất tại địa phương.
