Cuộc cách mạng xanh trên đồng ruộng Việt
Những năm trước đây, vườn táo rộng 2ha của gia đình anh Trần Đình Hạnh tại xã Lý Nhân, tỉnh Ninh Bình thường xuyên đối mặt với tình trạng thất thu nghiêm trọng. Canh tác theo phương pháp truyền thống khiến vườn cây dễ bị côn trùng tấn công, có năm thiệt hại lên tới 80% sản lượng. Bước ngoặt chỉ thực sự đến từ năm 2025 khi Trung tâm Khuyến nông quốc gia thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường hỗ trợ chuyển giao quy trình kỹ thuật trồng táo đại mật 06 theo tiêu chuẩn VietGAP.
Mô hình nhà lưới: Giải pháp đột phá cho nông nghiệp hiện đại
Gia đình anh Hạnh đã đầu tư hệ thống giàn đỡ và nhà lưới chống côn trùng trên diện tích 4.000m². Kết quả thật ấn tượng: vườn táo không chỉ cho năng suất cao hơn mà còn đảm bảo chất lượng, mẫu mã đẹp, thu nhập tăng gấp nhiều lần so với trước đây.
Anh Hạnh chia sẻ: "Từ khi chuyển sang trồng táo trong nhà lưới, tỷ lệ hư hỏng giảm đáng kể, chất lượng được cải thiện rõ rệt và đặc biệt là đảm bảo an toàn thực phẩm. Thực tế cho thấy, sản xuất theo hướng VietGAP kết hợp nhà lưới giúp giảm số lần phun thuốc bảo vệ thực vật từ 18-20 lần mỗi vụ, tiết kiệm được 5-7 triệu đồng chi phí."
Theo tính toán của anh Hạnh, tỷ lệ quả hư hỏng hiện chỉ còn 5%, trong khi sản lượng tăng 30-40%. Hệ thống lưới chống côn trùng hiệu quả đến mức ngăn chặn hơn 95% sâu bệnh gây hại, tạo môi trường sinh trưởng lý tưởng cho cây trồng. Vụ táo năm 2025, gia đình anh thu hoạch 13 tấn quả, mang về lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng sau khi trừ chi phí.
Lan tỏa mô hình công nghệ cao trên cả nước
Không chỉ tại Ninh Bình, tại tỉnh Phú Thọ, việc ứng dụng khoa học công nghệ vào sản xuất nông nghiệp cũng đang tạo đà phát triển mạnh mẽ. Toàn tỉnh hiện có 648 vùng sản xuất cây trồng chủ lực với tổng diện tích 79.000ha, trong đó hơn 7.600ha đã được cấp mã số vùng trồng.
Đáng chú ý, 3.900ha được chứng nhận VietGAP, 153ha sản xuất theo tiêu chuẩn GlobalGAP và 108ha canh tác theo hướng hữu cơ. Anh Vũ Văn Luyến ở xã Chân Mộng, với hơn 2ha bưởi Đoan Hùng, cho biết: "Gia đình tôi áp dụng quy trình tỉa cành, bón phân hữu cơ và sử dụng thuốc bảo vệ sinh học theo hướng dẫn của cán bộ khuyến nông. Mặc dù chi phí đầu tư cao hơn nhưng hiệu quả mang lại vượt trội, thu về khoảng 400 triệu đồng mỗi vụ, đồng thời đảm bảo chất lượng an toàn cho người tiêu dùng."
Thách thức và giải pháp cho nông nghiệp công nghệ cao
Theo ông Nguyễn Quang Tin, Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học, Công nghệ và Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), việc ứng dụng khoa học công nghệ đã mang lại hiệu quả rõ rệt, tăng giá trị sản phẩm khoảng 30-35% so với phương thức sản xuất truyền thống. Hiện nay, công nghệ đã thâm nhập vào tất cả các khâu sản xuất nông nghiệp, từ chọn tạo giống đến canh tác, thu hoạch, chế biến và bảo quản.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều rào cản cần tháo gỡ:
- Thị trường tiêu thụ sản phẩm còn hạn hẹp và không ổn định
- Trình độ tiếp cận công nghệ của nông dân tại một số địa phương còn hạn chế
- Chuyển giao tiến bộ kỹ thuật chưa đồng bộ ở cơ sở
- Đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao đòi hỏi kinh phí lớn, vượt quá khả năng của nhiều hộ nông dân
Thực tế cho thấy, sản xuất theo hướng hữu cơ ở nước ta mới chỉ đạt 174.000ha, chiếm khoảng 1,4% tổng diện tích đất nông nghiệp. Để thúc đẩy phát triển nông nghiệp công nghệ cao, các chuyên gia đề xuất:
- Tiếp tục thực hiện các chương trình, đề án phát triển nông nghiệp ứng dụng khoa học công nghệ
- Tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức về vai trò của công nghệ trong sản xuất nông nghiệp
- Chủ động nghiên cứu, chọn tạo giống cây trồng mới có năng suất và chất lượng cao
- Xây dựng các vùng sản xuất tập trung quy mô lớn để tạo điều kiện ứng dụng công nghệ
- Thu hút doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp công nghệ cao với mô hình liên kết sản xuất
- Phát triển cơ sở hạ tầng hỗ trợ hình thành các vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao
Cuộc cách mạng công nghệ trong nông nghiệp không chỉ giúp tăng năng suất và chất lượng sản phẩm mà còn mở ra hướng đi bền vững, nâng cao thu nhập cho người nông dân, góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, thích ứng với biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế.
