Sầu riêng xuất khẩu vọt giá 155.000 đồng/kg, cao nhất trong 3 năm
Giá sầu riêng xuất khẩu tại Đồng bằng sông Cửu Long đã tăng mạnh trong những ngày đầu năm, đạt mức cao nhất trong vòng ba năm qua. Cụ thể, giống Monthong loại A hiện được thương lái thu mua với giá từ 147.000 đến 155.000 đồng mỗi kg, trong khi giống Ri 6 loại A dao động từ 80.000 đến 87.000 đồng/kg. Mức giá này cao gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái, phản ánh sự khan hiếm nguồn cung trái vụ và nhu cầu nhập khẩu tăng nhanh từ các thị trường quốc tế.
Nguyên nhân đẩy giá sầu riêng lên cao
Theo ông Thành, một thương lái thu mua tại khu vực Tiền Giang (nay thuộc Đồng Tháp), nguồn cung sầu riêng trái vụ đã giảm từ 30% đến 40% so với dự kiến. Ông cho biết: "Nhu cầu nhập khẩu tăng trở lại sau kỳ nghỉ Tết trong khi lượng hàng đạt chuẩn xuất khẩu không nhiều, nên giá bị đẩy lên nhanh chóng." Các vựa sầu riêng trong vùng đã đồng loạt khai xuân từ mùng 6 Tết, nhưng sản lượng thu hoạch vẫn hạn chế, dẫn đến tình trạng cung không đủ cầu.
Ngoài thị trường Trung Quốc – nơi tiêu thụ phần lớn sản lượng sầu riêng của Việt Nam, các đối tác tại Nhật Bản, Canada và Mỹ cũng tăng đơn hàng so với cuối năm trước. Tuy nhiên, những thị trường này yêu cầu rất chặt chẽ về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật. Do đó, các lô hàng đạt chuẩn thường được thu mua với giá cao hơn mặt bằng chung, góp phần đẩy giá tổng thể lên cao.
Thách thức và lợi ích thực tế cho người trồng
Mặc dù giá sầu riêng tăng mạnh, lợi ích thực tế đối với người trồng không hoàn toàn tương ứng. Nhiều nhà vườn tại Cần Thơ cho biết chi phí sản xuất năm nay đã tăng từ 10% đến 20% so với năm ngoái, bao gồm các khoản như xử lý ra hoa nghịch vụ, phân bón và nhân công. Hơn nữa, sản lượng trái vụ vốn không lớn, và không phải diện tích nào cũng có mã số vùng trồng hoặc liên kết trực tiếp với doanh nghiệp xuất khẩu.
Vì vậy, nhiều nông dân vẫn phải bán sầu riêng qua các trung gian với giá thấp hơn so với hàng đạt chuẩn xuất khẩu. Điều này làm giảm đáng kể thu nhập thực tế của họ, bất chấp mức giá cao trên thị trường. Sự chênh lệch này cho thấy cần có giải pháp hỗ trợ nông dân tiếp cận trực tiếp hơn với chuỗi giá trị xuất khẩu.
Triển vọng xuất khẩu và những rào cản kỹ thuật
Theo số liệu từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường, kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm 2025 đạt khoảng 3,86 tỷ USD, tăng hơn 20% so với năm trước và chiếm gần một nửa tổng giá trị xuất khẩu rau quả của cả nước. Sầu riêng tiếp tục được đánh giá là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng ngành trái cây, đặc biệt sau khi các nghị định thư xuất khẩu chính ngạch được ký kết và mở rộng thị trường.
Các doanh nghiệp xuất khẩu nhận định rằng nếu duy trì được đà tăng đơn hàng và không phát sinh thêm rào cản kỹ thuật mới, kim ngạch sầu riêng năm nay có thể vượt mốc 4 tỷ USD. Tuy nhiên, kịch bản này phụ thuộc lớn vào khả năng đáp ứng các quy định ngày càng chặt chẽ từ thị trường Trung Quốc – đối tác tiêu thụ chủ lực.
Gần đây, Trung Quốc đã ban hành quy định yêu cầu nhiều mặt hàng nông sản nhập khẩu phải có thư xác nhận của cơ quan có thẩm quyền và đăng ký doanh nghiệp, theo hướng siết chặt quản lý. Quy định này buộc doanh nghiệp và vùng trồng phải hoàn thiện hồ sơ pháp lý, nâng cao chuẩn kiểm soát chất lượng và tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất.
Các chuyên gia cho rằng nếu doanh nghiệp và nông dân Việt Nam đáp ứng tốt các yêu cầu kỹ thuật và kiểm soát dư lượng, sầu riêng vẫn có lợi thế cạnh tranh nhờ sản lượng lớn và thời vụ linh hoạt. Tuy nhiên, khi bước vào chính vụ, nguồn cung tăng có thể khiến giá nội địa điều chỉnh giảm. Vì vậy, triển vọng vượt mốc 4 tỷ USD không chỉ phụ thuộc vào nhu cầu thị trường mà còn vào khả năng thích ứng chính sách và tổ chức sản xuất bền vững của toàn bộ chuỗi ngành sầu riêng.
