Thâm Quyến sẽ chính thức cho phép robotaxi hoạt động thương mại từ ngày 1/7, đặt gần 400.000 tài xế taxi và xe công nghệ vào cuộc cạnh tranh trực diện với xe tự lái. Theo quy định mới, chính quyền thành phố có thể cấp phép cho các dịch vụ robotaxi, mở đường cho tự động hóa giao thông tại trung tâm công nghệ miền Nam Trung Quốc.
Ngành taxi Thâm Quyến bão hòa, thu nhập giảm sút
Theo cơ quan quản lý giao thông Thâm Quyến, thành phố hiện có gần 400.000 tài xế được cấp phép hoạt động trên 26 nền tảng gọi xe. Tháng trước, cơ quan này cảnh báo thị trường gọi xe đã "quá tải", khiến mỗi tài xế trung bình chỉ thực hiện được hơn 13 cuốc xe mỗi ngày, thấp hơn mức mà phần lớn tài xế cho là đủ để đảm bảo thu nhập.
Lao động nhập cư chịu áp lực kép
Nhiều tài xế tại Thâm Quyến trước đây từng làm việc trong các nhà máy, nhưng mất việc do tự động hóa và dịch chuyển sản xuất. Cheng Yonggang, 53 tuổi, chuyển từ Trùng Khánh đến Thâm Quyến gần 30 năm trước để làm việc trong nhà máy, sau đó chuyển sang lái taxi. Ông làm việc khoảng 12 giờ mỗi ngày, thu nhập dao động 11.000-12.000 nhân dân tệ (khoảng 1.620-1.760 USD) mỗi tháng. "Bất kỳ ai lái taxi hay xe công nghệ đều lo lắng về robotaxi. Chúng sẽ cướp mất công việc của chúng tôi", ông nói.
Robotaxi được thử nghiệm tại quận Nam Sơn
Tại quận Nam Sơn – khu công nghệ nơi robotaxi đang được thử nghiệm – giá cước của xe tự lái cao hơn các dịch vụ gọi xe giá rẻ nhưng vẫn thấp hơn taxi truyền thống. Các doanh nghiệp như Pony.ai và Baidu đã triển khai thử nghiệm robotaxi tại một số khu vực trong những năm gần đây. Pony.ai khẳng định robotaxi không nhằm thay thế hoàn toàn tài xế trong thời gian ngắn mà hướng đến việc bổ sung cho hệ sinh thái giao thông hiện có.
Tự động hóa – giải pháp cho già hóa dân số
Việc triển khai robotaxi phản ánh chiến lược thúc đẩy tự động hóa của Trung Quốc nhằm đối phó với tình trạng già hóa dân số. Theo dự báo của Liên Hợp Quốc, lực lượng lao động Trung Quốc sẽ giảm từ khoảng 1 tỷ người trong thập kỷ trước xuống còn khoảng 300 triệu người vào năm 2100. Jack Linzhou Xing, nghiên cứu viên sau tiến sĩ tại Đại học Harvard, cảnh báo rủi ro robotaxi thay thế việc làm trong nền kinh tế dịch vụ tự do.
Lo ngại của tài xế và triển vọng tương lai
Zeng Liqiang, tài xế dịch vụ cao cấp của Didi, cho rằng xe tự lái chưa thể thay thế chất lượng phục vụ của con người, đồng thời nhiều khách hàng chưa đủ tin tưởng. "Một số người vẫn chưa dám đi vì công nghệ chưa thực sự hoàn thiện. Nhưng vài năm nữa thì chẳng ai biết trước được", ông nói. Dù vậy, nhiều tài xế khác cho rằng mối đe dọa đã hiện hữu ngay trước mắt.
