Ngày 2/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa triệt phá đường dây buôn lậu kim cương xuyên quốc gia do người nước ngoài điều hành, khởi tố 22 bị can, thu giữ 1.100 viên kim cương cùng nhiều tài liệu, dữ liệu điện tử và vật chứng.
Đường dây buôn lậu 28.000 viên kim cương
Theo điều tra, từ năm 2024 đến nay, đường dây đã đưa hơn 28.000 viên kim cương nhập lậu vào Việt Nam, doanh thu ước tính khoảng 280 tỷ đồng. Các đối tượng cầm đầu là người Ấn Độ, sinh sống và làm việc tại Hong Kong (Trung Quốc). Nhóm này thu gom kim cương từ Ấn Độ, tập kết tại Hong Kong rồi vận chuyển trái phép vào Việt Nam tiêu thụ.
Đáng chú ý, trong số các bị can có ông Đặng Ngọc Thảo, sinh năm 1974, trú tại phường Bình Thạnh (TP.HCM), nguyên Giám đốc Công ty TNHH MTV Giám định PNJ (PNJ-LAP, hay P-Lab). Theo cơ quan điều tra, Thảo câu kết với đường dây để mua kim cương nhập lậu có thông số không trùng khớp giấy chứng nhận kiểm định GIA với giá rẻ. Sau đó, Thảo mài bỏ mã số GIA, khắc lại mã số và cấp giấy chứng nhận kiểm định mới của PNJ-LAP để hợp thức hóa nguồn gốc, bán ra thị trường thu lợi bất chính.
PNJ và P-Lab phản ứng
P-Lab phát thông báo khẳng định ông Đặng Ngọc Thảo hiện không còn giữ chức giám đốc tại doanh nghiệp, vụ việc thuộc trách nhiệm pháp lý của cá nhân. PNJ, công ty mẹ của P-Lab, cho biết đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng, hỗ trợ quản trị để đảm bảo hoạt động của P-Lab ổn định, tuân thủ quy định. PNJ cam kết: “Tất cả kim cương do PNJ phân phối được kiểm định tại P-Lab đều áp dụng quy trình kiểm tra chất lượng theo tiêu chuẩn ISO, đồng thời đối soát tiêu chuẩn chất lượng của Viện ngọc học quốc tế GIA và có hồ sơ lưu để có thể truy xuất các thông số kỹ thuật của từng viên theo yêu cầu”. Doanh nghiệp khẳng định hệ thống bán lẻ hoạt động bình thường, chính sách bán hàng, bảo hành, thu đổi vẫn được thực hiện đầy đủ.
Tuy nhiên, thông tin vụ án khiến người tiêu dùng lo ngại. Trên mạng xã hội, nhiều khách hàng bày tỏ hoang mang về cách nhận diện, kiểm định và xác thực nguồn gốc kim cương.
Làn sóng khủng hoảng từ vụ Kim Lý
Trước đó, từ cuối tháng 5 đến giữa tháng 6, thị trường chứng kiến biến động sau một buổi livestream liên quan đến tiệm vàng Kim Lý. Nội dung livestream cho biết viên kim cương mua tại Kim Lý không khớp mã số định danh quốc tế. Kim Lý khẳng định uy tín 44 năm, cam kết thu mua lại với giá chênh lệch 5-10% nếu khách nghi ngờ. Dù vậy, làn sóng bán tháo lan rộng. Kim Lý thừa nhận không đủ dòng tiền để tiếp tục thu mua.
Tâm lý hoang mang lan sang toàn bộ thị trường kim cương tại TP.HCM. Khách hàng của nhiều thương hiệu đồng loạt yêu cầu thu đổi, khiến doanh nghiệp mất cân đối thanh khoản. Loạt cửa hàng như Long Ngọc Luxury, Helia, PJA, Tâm Luxury... phải tạm đóng cửa hoặc tạm dừng chính sách thu mua.
Tâm Luxury và Long Ngọc Luxury lao đao
Đầu tháng 6, Long Ngọc Luxury thông báo tạm dừng hoạt động từ ngày 2/6 đến 7/6 để nâng cấp, sau đó bất ngờ thông báo ngừng hoạt động vì thị trường biến động vượt tầm kiểm soát. Ngày 9/6, ông Lê Văn Tâm, chủ Tâm Luxury, trấn an khách hàng: toàn bộ sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, kinh doanh đúng quy định. Ông cho biết dù không liên quan đến lùm xùm, lượng khách bán lại tăng đột biến khiến công ty không xoay xở dòng tiền, buộc phải tạm dừng mua vào. “Nếu không chạy chương trình, doanh nghiệp không thể duy trì được”, ông nói, đề cập đến các chương trình giảm giá 10-15% chưa từng có.
Vụ án buôn lậu và loạt lùm xùm kiểm định đã đẩy thị trường kim cương vào cuộc khủng hoảng niềm tin nghiêm trọng, ảnh hưởng đến toàn bộ chuỗi cung ứng và người tiêu dùng.
