Giá vàng vừa trải qua tuần giảm mạnh nhất kể từ đầu năm 2026, với mức giảm khoảng 5%, đưa giá vàng giao ngay xuống còn khoảng 4.044 USD/ounce. Đợt điều chỉnh này diễn ra trong bối cảnh thị trường kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tiếp tục tăng lãi suất sau khi chỉ số lạm phát PCE tháng 5 tăng 4,1% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ tháng 4/2023. Tuy nhiên, khảo sát mới của Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) lại cho thấy các ngân hàng trung ương vẫn có kế hoạch tăng dự trữ vàng ở mức kỷ lục.
Nguyên nhân giá vàng giảm: Kỳ vọng lãi suất Fed và đồng USD mạnh
Đợt giảm giá chủ yếu xuất phát từ kỳ vọng chính sách tiền tệ thắt chặt hơn của Mỹ. Theo số liệu từ Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) công bố ngày 25/6, chỉ số lạm phát PCE tháng 5 tăng 4,1% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn dự báo. Cùng với tăng trưởng GDP quý I và thị trường lao động tích cực, dữ liệu này củng cố khả năng Fed tiếp tục nâng lãi suất. Công cụ CME FedWatch cho thấy thị trường đánh giá khoảng 63% khả năng Fed tăng lãi suất trong tháng 9 và khoảng 80% khả năng có ít nhất một lần tăng lãi suất trước cuối năm.
Lãi suất kỳ vọng tăng làm chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng tăng theo, khiến các quỹ đầu tư và nhà giao dịch hợp đồng tương lai bán vàng để chuyển sang tài sản có lợi suất cao hơn. Đồng USD tăng lên vùng cao nhất trong 52 tuần, tạo thêm áp lực lên giá vàng. Dù vậy, cuối tuần áp lực bán hạ nhiệt khi lạm phát PCE lõi tăng 3,4%, đúng dự báo, khiến xác suất Fed tăng lãi suất tháng 9 giảm từ 68% xuống 63%. Giá vàng phục hồi nhẹ sau khi có lúc lùi về quanh 3.970 USD/ounce. Theo GoldSilver, đây là phản ứng quen thuộc của thị trường vàng "giấy", nơi giá biến động theo kỳ vọng lãi suất và đồng USD, thay vì phản ánh thay đổi dài hạn.
Khảo sát WGC: Ngân hàng trung ương vẫn mua vàng kỷ lục
Trái ngược với diễn biến giá ngắn hạn, khảo sát Dự trữ vàng của các ngân hàng trung ương do WGC công bố ngày 16/6 cho thấy xu hướng tích cực. Khảo sát năm nay có sự tham gia của 76 ngân hàng trung ương, nhiều nhất trong 9 năm. Có tới 89% số đơn vị tin rằng lượng vàng do các ngân hàng trung ương toàn cầu nắm giữ sẽ tiếp tục tăng trong 12 tháng tới. Đáng chú ý, 45% cho biết họ dự định tăng dự trữ vàng của chính mình, tỷ lệ cao nhất kể từ khi WGC bắt đầu khảo sát thường niên. Chỉ 1% dự báo lượng vàng dự trữ sẽ giảm.
Một kết quả khác: 74% số người tham gia cho rằng tỷ trọng đồng USD trong dự trữ toàn cầu sẽ giảm ở mức vừa phải hoặc đáng kể trong 5 năm tới, trong khi tỷ trọng vàng sẽ tiếp tục tăng. Theo WGC, đây là định hướng quản lý dự trữ quốc gia, không phải dự báo tỷ giá. Khảo sát được công bố trong bối cảnh Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cho biết vàng lần đầu tiên kể từ năm 1996 đã vượt trái phiếu kho bạc Mỹ để trở thành tài sản dự trữ lớn nhất thế giới. Hiện các ngân hàng trung ương nước ngoài nắm giữ khoảng 4.500 tỷ USD giá trị vàng, cao hơn mức khoảng 3.500 tỷ USD trái phiếu Chính phủ Mỹ.
Theo báo cáo Gold Demand Trends của WGC, các ngân hàng trung ương được dự báo sẽ mua khoảng 850 tấn vàng trong năm 2026, gần tương đương mức năm 2025 và cao hơn đáng kể mức bình quân giai đoạn 2010-2021.
Hai nhóm người mua, hai góc nhìn khác biệt
Theo Yahoo Finance, thị trường vàng hiện tồn tại hai nhóm người mua với mục tiêu khác nhau. Nhóm thứ nhất là các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính và nhà giao dịch trên thị trường vàng "giấy". Họ phản ứng nhanh với lãi suất, đồng USD và dữ liệu kinh tế, khiến giá vàng biến động mạnh chỉ trong vài phiên. Nhóm còn lại là các ngân hàng trung ương, quản lý dự trữ quốc gia với tầm nhìn nhiều năm. Theo báo cáo Gold Demand Trends quý I/2026, lượng mua ròng của nhóm này đạt khoảng 244 tấn, cao hơn quý IV/2025 và vượt mức trung bình 5 năm. Hoạt động mua vẫn diễn ra ngay cả khi giá vàng ở gần vùng đỉnh lịch sử.
Điều này lý giải vì sao trong cùng một tuần, giá vàng có thể giảm mạnh do giao dịch ngắn hạn, trong khi các ngân hàng trung ương vẫn đồng loạt phát tín hiệu tăng dự trữ. Khảo sát của WGC không dự báo giá vàng trong vài tháng tới, nhưng cho thấy chiến lược nắm giữ vàng của các ngân hàng trung ương vẫn chưa thay đổi, bất chấp tuần điều chỉnh mạnh nhất kể từ đầu năm 2026.
