Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: “Chúng ta không còn đặt câu hỏi làm thế nào để có thêm vốn nước ngoài nữa, thay vào đó chúng ta phải trả lời câu hỏi hóc búa hơn: làm thế nào sử dụng hiệu quả nguồn lực nước ngoài để nâng cao nội lực, năng lực công nghệ, sức cạnh tranh và tự chủ của nền kinh tế”. Phát biểu trên được đưa ra tại Hội nghị quán triệt và triển khai Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8.6.2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Hạn chế trong thu hút FDI: nội địa hóa thấp, chuyển giao công nghệ chưa như kỳ vọng
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng chỉ ra một số hạn chế trong hoạt động thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI): Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, liên kết với doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ, nghiên cứu phát triển và đào tạo nhân lực chất lượng cao chưa đạt như kỳ vọng; nhiều dự án đầu tư nước ngoài vẫn chủ yếu gia công, lắp ráp, sử dụng nhiều đất đai, lao động phổ thông, năng lượng giá rẻ, tiêu chuẩn môi trường thấp, hoặc dựa nhiều vào ưu đãi, chưa tạo được năng lực mới cho nền kinh tế.
Chính vì thế, việc gắn liền hiệu quả FDI với nâng cao năng lực tự chủ chiến lược, năng lực sản xuất, công nghệ và sức cạnh tranh của nền kinh tế ngày càng trở nên cấp bách, nhất là trong bối cảnh Việt Nam hướng đến tăng trưởng kinh tế 2 con số.
Cơ hội từ tái cấu trúc chuỗi giá trị toàn cầu và chuyển đổi số
Xét về thiên thời, chuỗi giá trị thương mại toàn cầu đang trong quá trình tái cấu trúc mạnh mẽ, đồng thời xu thế kinh tế số đang bùng nổ, mở ra cơ hội mới trong việc đón nhận các dự án FDI. Các hoạt động đối ngoại của Việt Nam gần đây cũng tạo ra nhiều đóng góp tích cực trong hợp tác phát triển với các đối tác lớn.
Xét về địa lợi, Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22.12.2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đang tạo ra nhiều chuyển biến tích cực. Tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW vào chiều 1.7 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ các kết quả: Mạng 5G phủ sóng rộng khắp với hơn 91% dân số; truyền dẫn cáp quang kết nối đến 100% xã, phường; Cổng dịch vụ công quốc gia đã công khai hơn 5.100 thủ tục hành chính, tích hợp hơn 3.700 thủ tục, cắt giảm 697 thủ tục và 1.754 điều kiện kinh doanh; dữ liệu dân cư quốc gia được hoàn thiện; ứng dụng VNeID có hơn 71 triệu tài khoản định danh được kích hoạt, từng bước chuyển từ ứng dụng định danh sang nền tảng tích hợp các tiện ích thiết yếu phục vụ người dân.
10 công nghệ chiến lược và 30 sản phẩm công nghệ: cơ sở tập trung nguồn lực
Việt Nam cũng đã xác định 10 công nghệ chiến lược gắn với 30 sản phẩm công nghệ chiến lược và 20 bài toán lớn của quốc gia. Đây là cơ sở quan trọng để tập trung nguồn lực cho các sản phẩm công nghệ chiến lược, có khả năng dẫn dắt, tránh dàn trải. Thêm vào đó, Nghị quyết số 10-NQ/TW đóng vai trò quan trọng trong việc thay đổi thể chế phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.
Nhân hòa: thực thi chính sách hiệu quả, không chồng chéo
Khi thiên thời lẫn địa lợi đã có đủ, yếu tố quyết định còn lại chính là nhân hòa. Cụ thể là các bộ, ngành và chính quyền từ Trung ương đến địa phương cần thực thi, hành động các chính sách một cách có hiệu quả, đúng vai trò và trách nhiệm, không giẫm chân, chồng chéo với nhau. Đây chính là chìa khóa để hướng đến mục tiêu phát triển bứt phá.
