Chính phủ Ấn Độ vừa công bố mục tiêu đầy tham vọng: đưa kim ngạch xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ lên 1000 tỷ USD vào năm 2030. Tuyên bố được đưa ra trong bối cảnh dự trữ ngoại hối của nước này đang suy giảm, chủ yếu do thâm hụt thương mại gia tăng và sức ép từ đồng USD mạnh lên toàn cầu.
Mục tiêu xuất khẩu 1000 tỷ USD: Tham vọng và thách thức
Theo Bộ trưởng Thương mại và Công nghiệp Ấn Độ, ông Piyush Goyal, mục tiêu này là hoàn toàn khả thi nếu nước này tận dụng được các hiệp định thương mại tự do đã ký kết và đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường mới nổi. Ông Goyal nhấn mạnh: "Chúng tôi đang tập trung vào việc đa dạng hóa sản phẩm xuất khẩu, không chỉ dựa vào dệt may hay nông sản truyền thống mà còn mở rộng sang điện tử, máy móc và dịch vụ công nghệ cao."
Tuy nhiên, con số 1000 tỷ USD đặt ra không hề nhỏ. Năm tài khóa 2023-2024, tổng kim ngạch xuất khẩu của Ấn Độ chỉ đạt khoảng 776 tỷ USD, tăng nhẹ so với năm trước nhưng vẫn còn cách xa mục tiêu. Để đạt được mục tiêu, Ấn Độ cần tăng trưởng xuất khẩu trung bình khoảng 6-7% mỗi năm trong thập kỷ tới.
Dự trữ ngoại hối giảm: Nguyên nhân và tác động
Trong khi đó, dự trữ ngoại hối của Ấn Độ đã giảm từ mức đỉnh 642 tỷ USD vào tháng 9/2021 xuống còn khoảng 590 tỷ USD vào cuối tháng 3/2024. Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ (RBI) cho biết nguyên nhân chính là do thâm hụt thương mại kéo dài và việc can thiệp vào thị trường ngoại hối để bình ổn đồng rupee. Theo số liệu của RBI, thâm hụt thương mại trong năm tài khóa 2023-2024 ước tính khoảng 240 tỷ USD.
Việc dự trữ ngoại hối giảm có thể ảnh hưởng đến khả năng nhập khẩu các mặt hàng thiết yếu như dầu thô và thiết bị công nghệ, đồng thời gây áp lực lên tỷ giá. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng mức dự trữ hiện tại vẫn đủ để trang trải khoảng 9 tháng nhập khẩu, nên chưa đến mức báo động.
Chiến lược đẩy mạnh xuất khẩu trong bối cảnh mới
Để hiện thực hóa mục tiêu, Ấn Độ đang triển khai nhiều biện pháp như cải thiện cơ sở hạ tầng logistics, giảm chi phí giao dịch thương mại, và đàm phán các hiệp định thương mại tự do mới với Anh, Liên minh châu Âu và một số nước châu Phi. Bộ trưởng Goyal cũng cho biết: "Chúng tôi đang làm việc với các ngành công nghiệp để xác định những rào cản và tìm cách tháo gỡ, đặc biệt là trong lĩnh vực điện tử và dược phẩm."
Ngoài ra, Ấn Độ cũng đẩy mạnh xuất khẩu dịch vụ, vốn đã đạt 340 tỷ USD trong năm 2023. Lĩnh vực công nghệ thông tin, tài chính và du lịch được kỳ vọng sẽ là động lực tăng trưởng chính. Theo Hiệp hội Công nghệ Thông tin Ấn Độ (NASSCOM), xuất khẩu dịch vụ IT có thể đạt 350 tỷ USD vào năm 2030 nếu duy trì tốc độ tăng trưởng hiện tại.
Kết luận
Mục tiêu xuất khẩu 1000 tỷ USD của Ấn Độ là tham vọng nhưng không phải không có cơ sở, đặc biệt khi nước này đang tận dụng lợi thế về dân số trẻ và chi phí lao động cạnh tranh. Tuy nhiên, việc dự trữ ngoại hối giảm đặt ra bài toán về sự ổn định kinh tế vĩ mô, đòi hỏi chính phủ phải cân bằng giữa thúc đẩy xuất khẩu và kiểm soát nhập khẩu. Thành công hay không còn phụ thuộc vào khả năng thực thi chính sách và biến động của thị trường toàn cầu.
