Bộ An ninh Nội địa Mỹ đóng cửa do bế tắc ngân sách, đe dọa gián đoạn an ninh và kinh tế
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã chính thức đóng cửa từ ngày 14.2, sau khi Quốc hội Mỹ không thể phê duyệt ngân sách chi tiêu cho cơ quan này. Nguyên nhân xuất phát từ sự bất đồng giữa các nghị sĩ Đảng Dân chủ và Cộng hòa về các biện pháp cải tổ DHS, đặc biệt là sau những chiến dịch truy quét nhập cư gây tranh cãi thời gian qua.
Áp lực cải cách từ Đảng Dân chủ
Những đề nghị kiềm chế hoạt động của Cơ quan Hải quan và Di trú (ICE) thuộc DHS đã gia tăng mạnh mẽ sau hai vụ các sĩ quan thực thi pháp luật bắn chết công dân tại thành phố Minneapolis, bang Minnesota. Đảng Dân chủ hiện đang trì hoãn dự luật cấp ngân sách cho DHS, trừ khi bộ này thực hiện các cải cách cụ thể, bao gồm lệnh cấm đặc vụ ICE đeo mặt nạ và các yêu cầu nghiêm ngặt hơn về việc đeo camera giám sát.
Trong khi đó, Đảng Cộng hòa cáo buộc các nghị sĩ đối lập đang gây nguy hiểm cho an ninh công cộng bằng cách chặn nguồn ngân sách. Cả hai bên dường như đều không có ý định nhượng bộ, theo báo cáo từ The Economist ngày 23.2. Tình trạng bế tắc này đã khiến DHS rơi vào cảnh đóng cửa kéo dài, với những tác động tiềm ẩn đến an ninh và kinh tế quốc gia.
Mối nguy gián đoạn từ việc đóng cửa
Việc DHS đóng cửa gần hai tuần qua nhìn chung vẫn chưa gây ra phản ứng dữ dội từ công chúng Mỹ. Điều này một phần là do người dân chưa cảm nhận được sự ảnh hưởng trực tiếp, bởi một cơ quan đóng cửa thường gây ra gián đoạn nhỏ hơn so với thời điểm đóng cửa toàn bộ chính phủ hồi cuối năm ngoái.
Khoảng 90% trong số 260.000 nhân viên của DHS vẫn đang đi làm, mặc dù hầu hết đều làm việc không lương. Các đơn vị hoạt động thực thi nhập cư vẫn được cấp ngân sách riêng theo khuôn khổ Đạo luật to đẹp được thông qua năm 2025. Tuy nhiên, nếu tình trạng bế tắc ngân sách kéo dài, công chúng Mỹ sẽ cảm nhận sự gián đoạn rõ rệt hơn, đặc biệt khi bước vào cao điểm đi lại.
Cục An ninh Vận tải (TSA), đơn vị thuộc DHS chịu trách nhiệm bố trí nhân viên kiểm tra an ninh tại sân bay, có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Vào thời điểm đóng cửa chính phủ liên bang năm ngoái, du khách đã phải đối mặt với những bất tiện khi nhân viên TSA nghỉ việc, làm thời gian chờ đợi tại sân bay tăng vọt, đặc biệt trước Lễ Tạ ơn. Hiện nay, nhu cầu đi lại đang thấp do ảnh hưởng của các đợt bão tuyết, nhưng áp lực có thể gia tăng khi kỳ nghỉ xuân bắt đầu vào tháng 3.
Tác động kinh tế và động thái từ Quốc hội
Việc đóng cửa DHS cũng có thể làm tắc nghẽn hoạt động kinh tế theo những cách ít thấy hơn. Chẳng hạn, lực lượng Tuần duyên Mỹ đã ngừng cấp hoặc gia hạn giấy chứng nhận cho các thuyền trưởng tàu thương mại, điều này có thể gây ra sự chậm trễ tại các cảng biển. Việc thiếu các nhân viên hải quan kiểm tra hàng hóa cũng sẽ gây gián đoạn chuỗi cung ứng, ảnh hưởng đến thương mại quốc tế.
Đảng Cộng hòa đang muốn gấp rút đạt được thỏa thuận ngân sách trước khi tác động từ việc đóng cửa DHS trở nên rõ rệt. Tuy nhiên, Đảng Dân chủ lúc này lại không chịu nhiều áp lực phải nhượng bộ. Các cuộc thăm dò cho thấy tâm lý cử tri ít nhiều muốn cải cách ICE sau những chiến dịch nhập cư vừa qua.
Theo The Hill ngày 23.2, các cuộc thảo luận giữa hai bên trong những ngày gần đây hầu như không mang lại tiến triển. Thượng nghị sĩ Dân chủ Jacky Rosen ở bang Nevada nhấn mạnh: Việc các nghị sĩ đảng Cộng hòa quyết định liệu họ có hợp tác với chúng tôi để kiềm chế hành vi mất kiểm soát của ICE hay tiếp tục đóng cửa DHS để ngăn cải cách là phụ thuộc vào họ. Giới quan sát cho rằng tình trạng bế tắc về ngân sách cho DHS sẽ còn kéo dài trừ khi các bên đưa ra những nhượng bộ rõ rệt.
