Bế Tắc Trong Tiến Trình Hòa Bình Gaza: Hamas Và Israel Không Thể Thống Nhất
Trong bối cảnh căng thẳng kéo dài, Mỹ và Israel luôn coi việc giải giáp Hamas là điều kiện tiên quyết để đạt được hòa bình cho Dải Gaza. Tuy nhiên, phong trào Hamas lại kiên quyết yêu cầu Nhà nước Do Thái phải nhanh chóng rút quân khỏi dải đất hẹp ven Địa Trung Hải này. Sự bất đồng sâu sắc này đã khiến cánh cửa hòa bình cho Gaza vẫn còn khá xa vời, dù các bên liên quan vẫn miệt mài nỗ lực từng chút một với mục tiêu cuối cùng là khôi phục sự ổn định cho khu vực.
Áp Lực Từ Hội Đồng Hòa Bình Và Các Nước Trung Gian
Đặc phái viên Hội đồng Hòa bình Gaza, Nickolay Mladenov, đang không ngừng thúc đẩy giai đoạn tái thiết theo kế hoạch của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump. Hội đồng Hòa bình Gaza, một cơ chế quốc tế do Mỹ dẫn dắt để giám sát việc quản lý Gaza hậu xung đột, đã đặt thời hạn cho Hamas đến hết tuần này phải "buông súng". Ông Mladenov đã gặp phái đoàn lãnh đạo cấp cao của Hamas tại thủ đô Cairo, Ai Cập, và thông báo mong muốn có một thỏa thuận giải giáp ngay trong tuần.
Tuy nhiên, các nước trung gian tại Trung Đông như Ai Cập, Qatar và Thổ Nhĩ Kỳ tỏ ra kém lạc quan hơn. Họ đang gây sức ép để buộc Hamas chấp thuận đề xuất giải giáp do Mỹ hậu thuẫn. Thời hạn cuối tuần được đưa ra sau khi Hamas cố tình trì hoãn một tháng trong việc đưa ra phản hồi về đề xuất này, phản ánh sự thiếu thiện chí từ phía phong trào.
Lộ Trình Giải Giáp Và Những Rào Cản Thực Tế
Kế hoạch giải giáp Hamas bao gồm việc phá hủy mạng lưới hầm ngầm chằng chịt dưới lòng đất ở Gaza và giao nộp vũ khí theo từng giai đoạn. Lộ trình này kéo dài 8 tháng, bắt đầu bằng việc Ủy ban quốc gia về quản lý Gaza tiếp quản an ninh và sẽ kết thúc khi Israel rút quân hoàn toàn. Kế hoạch được chia làm hai phần:
- 12 điểm về các bước hoàn tất kế hoạch hòa bình toàn diện cho Gaza.
- Lộ trình 5 giai đoạn liên quan đến việc giải giáp, với nguyên tắc "một chính quyền, một hệ thống pháp luật, một lực lượng vũ trang".
Quá trình giải giáp sẽ do một ủy ban giám sát, trong khi hoạt động tái thiết chỉ được tiến hành tại các khu vực đã được phi quân sự hóa. Mặc dù lộ trình hòa bình cho Gaza là rất rõ ràng, giới quan sát quốc tế vẫn chưa thật sự tin tưởng vào việc tuân thủ của các bên.
Sự Thiếu Tin Tưởng Và Những Cáo Buộc Lẫn Nhau
Hamas bày tỏ không tin tưởng rằng Israel sẽ rút quân ngay trong năm nay. Sự thiếu niềm tin và nghi ngờ lẫn nhau đã khiến kế hoạch hòa bình ở Dải Gaza vẫn "giậm chân tại chỗ", chưa có nhiều tiến triển. Phong trào này lúc thì trì hoãn, lúc thì im lặng, và gần đây lại tuyên bố bác bỏ khả năng thảo luận về giải giáp.
Người phát ngôn Lữ đoàn al-Qassam, Abu Ubaida, cho rằng việc đề cập vấn đề giải giáp vào thời điểm này chỉ là cái cớ của Israel nhằm kéo dài các hành động quân sự chống lại người Palestine. Ông Ubaida thậm chí còn cáo buộc Tel Aviv đang cản trở quá trình thực thi các điều khoản nhân đạo của thỏa thuận, bằng cách tiếp tục tấn công dân thường, ngăn cản hoạt động đưa hàng viện trợ nhân đạo vào Gaza và đóng cửa cửa khẩu Rafah.
Kêu Gọi Từ Các Bên Và Phân Tích Quốc Tế
Phía Palestine khẳng định đã tuân thủ đầy đủ các cam kết và kêu gọi các bên trung gian gây sức ép buộc Israel phải thực hiện nghĩa vụ trong Giai đoạn 1 của thỏa thuận ngừng bắn, trước khi chuyển sang đàm phán giai đoạn tiếp theo. Hamas đưa ra điều kiện, sẽ chỉ cân nhắc giải giáp sau khi hoàn tất giai đoạn đầu của thỏa thuận ngừng bắn tại Gaza và Israel phải rút quân.
Giới phân tích bày tỏ quan ngại sâu sắc về việc các bên liên quan không tuân thủ lộ trình hòa bình, khiến tiến trình này ì ạch mãi chưa thể về đích. Họ khẩn thiết kêu gọi thực hiện lệnh ngừng bắn, bảo đảm thông suốt và không cản trở viện trợ nhân đạo, nhằm khôi phục cuộc sống bình thường cho người dân ở Gaza. Sự hoài nghi của các chuyên gia không phải không có cơ sở, khi binh sĩ Israel vẫn không chấm dứt các chiến dịch quân sự, làm trầm trọng thêm tình hình.
