Hungary và Slovakia lập ủy ban điều tra đường ống Druzhba, kêu gọi Ukraine khôi phục dầu
Hungary và Slovakia đã đạt được thỏa thuận thành lập một ủy ban điều tra chung về đường ống Druzhba bị hư hại, đồng thời kêu gọi Kyiv khôi phục ngay lập tức dòng chảy dầu mỏ. Động thái này được công bố trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa các quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) và Ukraine.
Thông báo từ cuộc điện đàm giữa hai thủ tướng
Thủ tướng Hungary Viktor Orbán đã công bố quyết định trên sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Slovakia Robert Fico vào thứ Sáu vừa qua. Ông Fico được coi là đồng minh thân cận của Budapest, và sự hợp tác này nhấn mạnh mối quan hệ chặt chẽ giữa hai nước trong vấn đề năng lượng.
Bối cảnh căng thẳng leo thang
Thế bế tắc leo thang trong tuần này sau khi Hungary chặn gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỷ euro của EU dành cho Ukraine, khiến các quốc gia thành viên ủng hộ Kyiv phẫn nộ. Trong khi đó, Brussels đang tích cực tìm kiếm các phương án nhằm hạ nhiệt căng thẳng và duy trì sự ổn định trong khu vực.
Yêu cầu cử đoàn chuyên gia và cáo buộc từ hai phía
Hungary và Slovakia yêu cầu cử một đoàn chuyên gia tới hiện trường để đánh giá thiệt hại của đường ống Druzhba. Tuy nhiên, Kyiv cho biết đường ống này bị hư hại do một cuộc tấn công bằng UAV của Nga, trong khi hai nước cáo buộc Ukraine "nói dối" về mức độ ảnh hưởng.
Họ cho rằng cấu trúc cốt lõi của đường ống không bị tác động và Kyiv hành động vì lý do chính trị, nhằm buộc Hungary và Slovakia từ bỏ nguồn năng lượng Nga. Đáng chú ý, Slovakia và Hungary hiện là hai quốc gia duy nhất trong EU vẫn nhập khẩu dầu thô Nga vận chuyển bằng đường biển, qua đó mang lại nguồn thu đáng kể cho Moscow.
Phát biểu của Thủ tướng Orbán
"Chúng tôi mong Tổng thống Ukraine thực hiện các nghĩa vụ của mình đối với Liên minh châu Âu và các quốc gia thành viên, đồng thời khởi động lại đường ống dầu Friendship", ông Orbán tuyên bố vào thứ Sáu. Ông cũng công kích Tổng thống Ukraine, cáo buộc ông này âm mưu chống lại Hungary và coi vấn đề này là vấn đề an ninh quốc gia sống còn trước cuộc bầu cử ngày 12/4.
Ông Orbán: Zelenskyy né tránh kiểm tra tại hiện trường
Trong phát biểu trên đài phát thanh quốc gia Hungary, ông Orbán cho biết Tổng thống Zelenskyy chưa phản hồi đề xuất về việc cử các chuyên gia quốc tế đến đánh giá tình trạng đường ống. Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu, ông nhấn mạnh cần triển khai một "phái đoàn xác minh thực tế" để phá vỡ thế bế tắc.
"Người Ukraine không sẵn sàng chấp nhận một phái đoàn xác minh, tìm hiểu sự thật", ông nói. "Tôi nghĩ người Tây Âu đang dần tỉnh táo hơn và ngày càng nhiều người nhận ra rằng người Ukraine đang nói dối. Tổng thống Zelenskyy đang nói dối, ông ấy không nói sự thật."
Cáo buộc và bối cảnh chính trị
Ông Orbán còn cho rằng Hungary đang bị tấn công và cáo buộc Kyiv tìm cách tạo ra bất ổn kinh tế trước thềm cuộc bầu cử quốc hội Hungary vào tháng Tư. Ông nhắc lại vụ việc đường ống Nord Stream 2 bị phá hoại vào năm 2022, với cáo buộc liên quan đến Ukraine, và nhấn mạnh rằng đây là mối đe dọa đối với cơ sở hạ tầng năng lượng.
Kế hoạch chuyển hướng sang đường ống Adria
Trong cùng cuộc phỏng vấn, ông Orbán kêu gọi Croatia cho phép trung chuyển dầu Nga qua đường ống Adria. Nhà vận hành Croatia JANAF cho biết họ đang cung cấp dầu không phải của Nga và có đủ năng lực đáp ứng nhu cầu của Hungary và Slovakia, nhưng vẫn từ chối nhập khẩu dầu Nga do lệnh trừng phạt.
"Đây không phải là cơ hội đối với Croatia mà là nghĩa vụ, và họ không thể không cung cấp loại dầu này cho Hungary", ông Orbán nhấn mạnh. Ông cũng cho biết dầu thô Nga rẻ hơn từ 13 đến 20% so với các nguồn thay thế, và Budapest không sẵn sàng trả mức giá cao hơn tiêu chuẩn hiện tại.
Thế Hải (Theo Reuters, Euronews)
