Iran tuyên bố bắn hạ F-15 Mỹ, một phi công được giải cứu và một người mất tích
Phía Iran hôm 3.4 đã đưa ra tuyên bố chính thức về việc bắn hạ một chiến đấu cơ F-15 của Mỹ. Trong khi đó, các nguồn tin từ truyền thông Mỹ xác nhận rằng lực lượng đặc nhiệm Mỹ đã thành công trong việc giải cứu một thành viên phi hành đoàn, nhưng người còn lại vẫn đang trong tình trạng mất tích, theo thông tin từ hãng thông tấn AFP.
Khoảnh khắc kinh hoàng khi máy bay bị bắn hạ và huấn luyện sinh tồn SERE
Chuẩn tướng nghỉ hưu Houston Cantwell, hiện đang công tác tại Viện Nghiên cứu Hàng không Vũ trụ Mitchell của Mỹ, đã chia sẻ với AFP về những trải nghiệm có thể xảy ra đối với một phi công sau khi máy bay bị địch bắn hạ. Ông mô tả: "Bạn sẽ nghĩ, 'Ôi Chúa ơi, chỉ 2 phút trước tôi còn đang ở trong một chiếc chiến đấu cơ, bay với tốc độ 800 km/giờ, và một quả tên lửa vừa phát nổ, chỉ cách đầu tôi 4,5 m'".
Tuy nhiên, quá trình huấn luyện đặc biệt dành cho phi công, được biết đến với tên gọi sinh tồn, né tránh, kháng cự và thoát hiểm (SERE), thường sẽ phát huy hiệu quả trước khi họ thực hiện động tác nhảy dù xuống đất. Cantwell nhấn mạnh: "Tầm nhìn tốt nhất của bạn về nơi bạn muốn đến hoặc nơi bạn muốn tránh là khi bạn đang rơi xuống bằng dù".
Việc nhảy dù không phải là không có rủi ro, nó tiềm ẩn nguy cơ gây chấn thương nghiêm trọng ở các bộ phận như bàn chân, mắt cá chân và cẳng chân. Ông Cantwell cho biết thêm: "Có rất nhiều câu chuyện về những người sống sót từ Việt Nam bị thương nặng, gãy xương phức tạp, chỉ do việc nhảy dù".
Chiến lược thoát hiểm và tránh bị bắt giữ
Sau khi tiếp đất an toàn, các phi công được huấn luyện để tự kiểm tra tình trạng bản thân một cách kỹ lưỡng. Cantwell giải thích: "Hãy tự kiểm tra tình trạng bản thân để xem, mình đang ở trong tình trạng nào? Mình có thể cử động được không? Mình có còn khả năng di chuyển không?". Tiếp theo, họ cần xác định vị trí hiện tại, đánh giá xem có đang ở phía sau chiến tuyến của địch hay không, tìm kiếm nơi ẩn nấp phù hợp và thiết lập phương thức liên lạc.
Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tránh bị địch bắt giữ: "Cố gắng tránh bị địch bắt giữ càng lâu càng tốt. Và nếu tôi ở trong môi trường sa mạc, tôi sẽ cố gắng tìm nước". Chuẩn tướng Cantwell có kinh nghiệm bay chiến đấu lên đến 400 giờ, bao gồm các nhiệm vụ trên không phận Iraq và Afghanistan.
Quy trình cứu hộ CSAR và sự phối hợp phức tạp
Đồng thời, các đội Tìm kiếm và Cứu hộ chiến đấu (CSAR), bao gồm những binh sĩ và phi công được huấn luyện bài bản và luôn trong tình trạng báo động cao, sẽ ngay lập tức được huy động tham gia nhiệm vụ giải cứu. Cantwell chia sẻ: "Điều đó mang lại cho bạn sự an tâm, khi biết rằng họ sẽ làm mọi thứ có thể để đến cứu bạn. Nhưng đồng thời, họ sẽ không đến trong một nhiệm vụ tự sát".
Thành viên phi hành đoàn cần tìm nơi ẩn nấp an toàn để tăng cơ hội được giải cứu. Ông nói: "Ưu tiên hàng đầu của tôi là ẩn nấp, vì tôi không muốn bị bắt. Tôi muốn cố gắng đến một địa điểm mà tôi có thể được đưa ra ngoài". Trong đô thị, đó có thể là trên mái nhà, còn ở vùng nông thôn, đó có thể là một cánh đồng rộng, nơi trực thăng có thể hạ cánh. Di chuyển vào ban đêm được coi là thời điểm lý tưởng nhất.
Kế hoạch cứu hộ chi tiết và thu thập thông tin tình báo
Trong khi đó, tại các "phòng sẵn sàng", những binh sĩ CSAR như thượng sĩ về hưu Scott Fales luôn túc trực để tham gia nhiệm vụ giải cứu phi công bị bắn hạ. Ông Fales, người từng tham gia cuộc đột kích của lực lượng đặc nhiệm Mỹ ở Mogadishu, Somalia vào năm 1993, cho biết: "Trước khi bất kỳ hoạt động nào được tiến hành... luôn có một kế hoạch CSAR".
Một lượng lớn thông tin tình báo được thu thập và phân tích kỹ lưỡng về vị trí và tình trạng của phi công mất tích. Fales giải thích: "Mọi thứ từ thông tin tình báo từ con người đến thông tin tình báo hình ảnh, cho đến tất cả các loại máy bay không người lái mà chúng tôi đang sử dụng để tìm kiếm - thông tin tình báo tín hiệu. Tất cả đều được sử dụng để cố gắng tìm kiếm người này".
Khi vị trí của phi công mất tích được xác định, một kế hoạch cứu hộ chi tiết sẽ được lập ra ngay lập tức bên trong trực thăng. Fales mô tả: "Các xạ thủ đang tìm kiếm các mối đe dọa, còn các phi công đang tìm kiếm một nơi để hạ cánh, chúng tôi đang liên lạc với vị phi công bị bắn hạ".
Trên mặt đất, đội cứu hộ phải đảm bảo xác định đúng phi công, đồng thời tiến hành đánh giá nhanh về mối đe dọa hiện hữu so với nhu cầu chăm sóc y tế khẩn cấp. Fales chia sẻ những suy tính trong tình huống này: "Chúng ta đang đối mặt với mối đe dọa tức thì gì? Chúng ta có bao nhiêu thời gian để đưa người này ra ngoài? Họ bị thương như thế nào? Và sau đó chúng ta sẽ quyết định loại hình và mức độ điều trị cần thiết tại chỗ - hay chúng ta chỉ cần đưa người đó đi ngay tùy thuộc vào mối đe dọa?".
Hy vọng tìm thấy phi công mất tích
Với một đồng đội vẫn đang mất tích ở khu vực tây nam Iran, cựu chuẩn tướng Fales bày tỏ sự hy vọng: "Tôi hy vọng những người bạn đã tìm thấy cậu ấy và đang che giấu cậu ấy. Hoặc cậu ấy vẫn đang lẩn trốn". Tình hình hiện vẫn đang diễn biến phức tạp, với nhiều thách thức trong công tác tìm kiếm và cứu hộ.
