Iran Mở Rộng Tấn Công Vùng Vịnh Bằng UAV Giá Rẻ, Gây Áp Lực Lên Hệ Thống Phòng Thủ
Theo thông tin từ AFP ngày 4.3, dựa trên báo cáo của Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW-Mỹ) và Dự án các mối đe dọa nghiêm trọng thuộc Viện Doanh nghiệp Mỹ, kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel với Iran bùng nổ vào ngày 28.2, Iran đã chủ yếu sử dụng tên lửa đạn đạo nhắm vào Israel. Trong khi đó, các quốc gia vùng Vịnh trở thành mục tiêu của những đợt tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) quy mô lớn.
Quy Mô Tấn Công Và Thiệt Hại Tại Vùng Vịnh
Quân đội Israel cho biết vào ngày 1.3, nước này đã hứng chịu hơn 50 UAV được phóng từ Iran. Đồng thời, các quốc gia vùng Vịnh bị tấn công bởi hơn 1.000 UAV, với phần lớn là loại Shahed-136. Các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) tiết lộ đã bị nhắm mục tiêu bởi hơn 800 UAV và gần 200 tên lửa kể từ khi xung đột bắt đầu.
Nhiều mục tiêu dân sự và quân sự đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Tại Ả Rập Xê Út, hai UAV tấn công Đại sứ quán Mỹ, trong khi nhà máy lọc dầu Ras Tanura buộc phải ngừng hoạt động một phần vào ngày 2.3. Các quốc gia khác như Bahrain, Kuwait, Qatar, Oman và Jordan cũng ghi nhận các vụ tấn công tương tự, làm dấy lên lo ngại về an ninh khu vực.
Chiến Lược UAV Giá Rẻ Của Iran Và Thách Thức Phòng Thủ
Theo ông Steve Feldstein, chuyên gia tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình quốc tế (Mỹ), việc Iran sử dụng UAV với giá chỉ vài chục nghìn USD là một "cách hiệu quả để gây tổn thất cho đối thủ". Một nguồn tin từ ngành quốc phòng châu Âu nhận định rằng Shahed-136 - loại UAV có giá rẻ hơn nhiều so với tên lửa đánh chặn - thực sự là "công cụ được thiết kế cho xung đột tiêu hao", nhằm làm cạn kiệt nguồn lực phòng thủ của đối phương.
Hệ thống phòng không tại vùng Vịnh vốn không được thiết kế để đối phó với các đợt UAV giá rẻ với số lượng lớn. Dù không sử dụng tên lửa Patriot đắt tiền cho mục tiêu này, các nước vẫn phải triển khai các hệ thống như NASAMS, Avenger hay Coyote, với chi phí đánh chặn lên tới hàng trăm nghìn USD mỗi quả. Giới chuyên gia cho rằng, khác với Ukraine - nơi đã phát triển mạng lưới phát hiện và bắn hạ UAV chi phí thấp - các nước vùng Vịnh chưa xây dựng được năng lực tương tự, khiến họ dễ bị tổn thương.
Phân Tích Chiến Lược Và Phản Ứng Quốc Tế
Theo bà Camille Lons, chuyên gia Hội đồng Quan hệ đối ngoại châu Âu (Đức), việc Iran mở rộng tấn công sang các nước láng giềng cho thấy nước này muốn nhanh chóng gia tăng áp lực, buộc họ gây sức ép ngược lại với Mỹ. Bà nhấn mạnh: "Không giống như Israel, các quốc gia này có khả năng chống chịu rất kém trước áp lực quân sự và đất nước của họ cũng ít được chuẩn bị để đối phó với điều đó".
Tuy nhiên, chuyên gia Seth Jones tại Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (Mỹ) cảnh báo rằng chiến lược này có thể phản tác dụng. Ông cho rằng nó thậm chí có thể khiến một số quốc gia vùng Vịnh tăng cường hợp tác quân sự với Mỹ thay vì giữ khoảng cách. "Không phải là điều không thể xảy ra khi một số quốc gia vùng Vịnh tham gia nhiều hơn vào việc này, cung cấp thông tin, cho phép lãnh thổ của họ được sử dụng cho các cuộc tấn công, chứ không chỉ là phòng thủ", ông Jones nhận định.
Quan Điểm Của Thổ Nhĩ Kỳ Và Phản Ứng Của UAE
Ngoại trưởng Thổ Nhĩ Kỳ Hakan Fidan vào ngày 3.3 đã chỉ trích các cuộc tấn công trả đũa của Iran vào các mục tiêu ở vùng Vịnh là một chiến lược sai lầm. Trong cuộc phỏng vấn với đài truyền hình nhà nước TRT HABER, ông Fidan nói: "Theo quan điểm của tôi, việc Iran ném bom các nước Ả Rập mà không phân biệt - Oman, Qatar, Kuwait, Bahrain, Ả Rập Xê Út, UAE, Jordan - là một chiến lược cực kỳ sai lầm. Nó làm tăng đáng kể rủi ro trong khu vực".
Ông Fidan cũng khẳng định rằng hầu hết các nước vùng Vịnh "thực sự đã nỗ lực rất nhiều để ngăn chặn chiến tranh" và không gây hại cho Iran. Ông bình luận thêm: "Chiến lược ngầm dường như là: 'Nếu tôi sắp chìm, tôi sẽ kéo cả khu vực xuống cùng'", phản ánh mức độ nghiêm trọng của mối đe dọa mà Iran cảm nhận.
Về phần mình, Bộ Ngoại giao UAE cho biết nước này chưa đưa ra bất kỳ quyết định nào về việc thay đổi lập trường phòng thủ đối với các cuộc tấn công của Iran, nhưng vẫn bảo lưu quyền tự vệ chính đáng. Tình hình tiếp tục được theo dõi chặt chẽ, với những tác động sâu rộng đến an ninh và ổn định khu vực.
