Iran và Oman hợp tác soạn thảo quy trình giám sát eo biển Hormuz
Đại diện Bộ Ngoại giao Iran xác nhận hai nước đang tiến hành soạn thảo quy trình giám sát nhằm đảm bảo an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz, cửa ngõ năng lượng quan trọng nhất thế giới. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh tuyến hàng hải chiến lược đang trở thành điểm nghẽn của vận tải toàn cầu.
Nghị định thư giám sát lưu thông hàng hải
Theo ông Kazem Gharibabadi, Thứ trưởng Ngoại giao Iran phụ trách các vấn đề pháp lý và quốc tế, Iran và Oman đang cùng soạn thảo một nghị định thư giám sát lưu thông hàng hải qua eo biển Hormuz. Ông nhấn mạnh rằng ngay cả trong thời bình, việc tàu thuyền qua lại cũng cần được thực hiện dưới sự "giám sát và phối hợp" của các quốc gia ven biển.
Ông Gharibabadi giải thích cơ chế phối hợp này không nhằm hạn chế hoạt động vận tải biển, mà để tạo điều kiện cho việc di chuyển an toàn qua tuyến đường thủy chiến lược. "Chắc chắn các yêu cầu đặt ra sẽ không đồng nghĩa với những rào cản hạn chế. Thay vào đó, các yêu cầu chỉ nhằm tạo điều kiện và đảm bảo hành trình an toàn, đồng thời cung cấp dịch vụ tốt hơn cho các con tàu đi qua tuyến đường này", ông khẳng định với truyền thông nhà nước Iran.
Eo biển Hormuz - điểm nghẽn năng lượng toàn cầu
Eo biển Hormuz hiện được coi là điểm nghẽn năng lượng gây lo ngại nhất thế giới. Mặc dù không chính thức bị phong tỏa, tuyến hàng hải này trên thực tế đang tê liệt với lưu lượng tàu thuyền qua lại giảm mạnh so với thời kỳ trước khi chiến sự nổ ra tại Iran.
Cùng ngày, hơn 40 quốc gia đã tham gia cuộc họp trực tuyến do Vương quốc Anh chủ trì để bàn về khủng hoảng tại eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết: "Trong cuộc họp với sự tham gia của hơn 40 quốc gia, cộng đồng quốc tế đã xem xét các giải pháp ngoại giao, kinh tế và một số biện pháp phối hợp khác để khai thông tuyến hàng hải huyết mạch. Chúng tôi quyết tâm mở lại eo biển".
Ảnh hưởng toàn cầu và các biện pháp đề xuất
Bà Cooper nhấn mạnh tác động lan rộng của tình hình: "Các cuộc tấn công nhắm vào vận tải hàng hải quốc tế đang gây ảnh hưởng đến giá xăng dầu và lãi suất thế chấp tại Anh, nhiên liệu máy bay trên toàn thế giới, phân bón cho châu Phi và khí đốt cho châu Á".
Các biện pháp trong tương lai có thể bao gồm:
- Hợp tác với Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) để đảm bảo các con tàu mắc kẹt có thể di chuyển qua eo biển
- Áp lực ngoại giao và kinh tế từ cộng đồng quốc tế
- Công việc được các nhà hoạch định quân sự thực hiện để đảm bảo an toàn hàng hải dài hạn
Theo dữ liệu từ IMO, gần 2.000 con tàu vẫn đang bị kẹt trong Vịnh Ba Tư, với khoảng 20.000 thuyền viên và công nhân cảng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ xung đột và bất ổn trong khu vực.
Phản ứng và đề xuất từ EU
Sau cuộc họp, người đứng đầu chính sách đối ngoại của EU, bà Kaja Kallas, đã thúc giục Liên minh châu Âu "mở rộng quy mô" lực lượng hải quân hiện có ở Biển Đỏ. Bà cảnh báo châu Âu "không thể để mất thêm một tuyến hàng hải thương mại quan trọng nào nữa".
Trong thông cáo chính thức, phía Anh cho biết các quốc gia tham dự đã thảo luận về tiềm năng tăng cường áp lực ngoại giao quốc tế, bao gồm giải pháp thông qua Liên Hợp Quốc và xây dựng các thỏa thuận chung nhằm tạo dựng niềm tin trên thị trường.
