Theo kênh truyền hình Al Jazeera, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) đã đưa ra tuyên bố quan trọng, khẳng định Tehran không tiến hành bất kỳ vụ phóng tên lửa nào nhắm vào các quốc gia khác kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn có hiệu lực cho đến thời điểm hiện tại. Đồng thời, phía Iran cũng bác bỏ mạnh mẽ các thông tin liên quan đến các cuộc tấn công sử dụng thiết bị bay không người lái, nhấn mạnh cam kết tuân thủ các điều khoản hòa bình.
Bối Cảnh Thỏa Thuận Ngừng Bắn Và Những Cam Kết Quan Trọng
Tuyên bố trên được đưa ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo vào ngày 7/4 rằng hai bên đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn song phương kéo dài 2 tuần. Ông Trump còn tiết lộ thêm rằng Iran đã đồng ý mở lại eo biển Hormuz - tuyến vận tải huyết mạch chiếm khoảng 20% lưu lượng dầu mỏ toàn cầu. Việc gián đoạn trước đó của eo biển này trong thời gian xung đột đã khiến giá năng lượng tăng mạnh, gây ảnh hưởng đến kinh tế toàn cầu.
Chuẩn Bị Cho Tiến Trình Đàm Phán Sắp Tới
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran sau đó đã xác nhận rằng Tehran sẽ bắt đầu các cuộc đàm phán trực tiếp với Mỹ vào ngày 10/4 tại thủ đô Islamabad của Pakistan. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Saeed Khatibzadeh cho biết nước này đang tích cực chuẩn bị cho tiến trình đối thoại và bày tỏ hy vọng rằng phía Mỹ cũng sẽ có những bước đi tương tự nhằm thúc đẩy đàm phán diễn ra thuận lợi.
Tình Hình Căng Thẳng Trên Thực Địa Và Những Tranh Cãi
Tuy nhiên, diễn biến trên thực địa cho thấy tình hình khu vực vẫn hết sức căng thẳng và phức tạp. Vào ngày 8/4, máy bay chiến đấu và pháo binh Israel đã tiến hành các cuộc tấn công vào hơn một chục khu dân cư tại miền nam Liban, bao gồm cả thành phố Tyre. Tổng thống Trump cho rằng việc chấm dứt các cuộc tấn công của Israel vào Liban không nằm trong phạm vi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, do liên quan đến lực lượng Hezbollah. Trái lại, phía Iran lại coi các đòn tấn công này là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn mới đạt được, làm dấy lên làn sóng tranh cãi quốc tế.
Áp Lực Từ Mỹ Đối Với NATO Và Các Đồng Minh
Trong một diễn biến liên quan, tạp chí Der Spiegel của Đức vào ngày 9/4 đã dẫn các nguồn tin ngoại giao cho biết Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đã thông báo với các nước châu Âu rằng Mỹ kỳ vọng các cam kết cụ thể về việc triển khai tàu chiến hoặc các năng lực quân sự khác tới eo biển Hormuz trong những ngày tới. Thông tin này được đưa ra sau chuyến thăm Washington của ông Rutte vào ngày 8/4, nơi ông đã có cuộc gặp với Tổng thống Trump tại Nhà Trắng.
Theo Der Spiegel, một số nhà ngoại giao châu Âu đã mô tả yêu cầu của Washington như một "tối hậu thư", nhấn mạnh rằng các tuyên bố mang tính chính trị như trước đây không còn đủ để đáp ứng kỳ vọng của Mỹ. Trước đó, vào tháng 3, chính quyền Tổng thống Trump đã tìm cách thành lập một liên minh quốc tế nhằm hộ tống các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, song sáng kiến này vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ nhiều quốc gia châu Âu.
Phản Ứng Của Các Quốc Gia Và Tương Lai Của Liên Minh
Tạp chí Der Spiegel cũng tiết lộ rằng Tổng thống Trump đang lập danh sách phân loại các đồng minh NATO châu Âu dựa trên mức độ ủng hộ hoặc phản đối chiến dịch quân sự của Mỹ nhằm vào Iran, trong đó Tây Ban Nha được cho là một trong những trường hợp bị chú ý đặc biệt. Theo các nguồn tin truyền thông Mỹ, Washington có thể cân nhắc việc rút quân khỏi những quốc gia bị đánh giá là không hợp tác, làm dấy lên lo ngại về sự chia rẽ trong khối.
Về phần mình, Thủ tướng Đức Friedrich Merz vào ngày 8/4 cho biết Berlin sẽ đóng góp "theo cách phù hợp" nhằm bảo đảm tự do hàng hải tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh NATO là một "liên minh phòng thủ" chứ không phải "liên minh can thiệp", đồng thời khẳng định chừng nào xung đột còn tiếp diễn, Đức sẽ không tham gia các biện pháp quân sự nhằm bảo đảm an ninh hàng hải tại khu vực này. Điều này phản ánh sự thận trọng và những quan điểm khác biệt trong nội bộ NATO giữa bối cảnh căng thẳng leo thang.
