Iran phong tỏa eo biển Hormuz sau cuộc tấn công của Mỹ và Israel
Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược quan trọng, đã bị Iran phong tỏa sau khi Mỹ và Israel tiến hành cuộc tấn công vào nước này vào ngày 28 tháng 2. Tình hình căng thẳng leo thang, gây ra những tác động nghiêm trọng đến giao thông hàng hải quốc tế và an ninh khu vực.
Phản ứng quốc tế và nỗ lực ngoại giao
Theo thông tin từ hãng thông tấn TASS, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã tuyên bố vào ngày 2 tháng 4 rằng Nga sẵn sàng làm mọi điều cần thiết để góp phần khôi phục hòa bình tại Trung Đông. Ông Putin cũng bày tỏ hy vọng rằng xung đột sẽ sớm kết thúc. Trong cùng ngày, Tổng thống Nga dự kiến sẽ có cuộc điện đàm với Thái tử Ả Rập Xê Út Mohammed bin Salman, đánh dấu một cuộc trao đổi mới nhất giữa ông và các nhà lãnh đạo trong khu vực.
Về phía Trung Quốc, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mao Ninh cho biết vào ngày 2 tháng 4 rằng Bắc Kinh đang liên lạc với tất cả các bên liên quan về nhu cầu khôi phục ổn định tại eo biển Hormuz. Bà kêu gọi các bên cùng hợp tác để đạt được mục tiêu này. Theo bà Mao Ninh, "cội nguồn của tình trạng gián đoạn lưu thông hàng hải ở eo biển Hormuz đến từ các hành động quân sự phi pháp được Mỹ và Israel thực hiện nhằm vào Iran". Bà nhấn mạnh rằng biện pháp khôi phục lại an toàn cho khu vực là chấm dứt sự thù địch.
Tình hình giao thông hàng hải và thiệt hại
Dữ liệu từ Cơ quan an ninh hàng hải Anh (UKMTO) ghi nhận rằng kể từ ngày 1 tháng 3, tức một ngày sau khi Mỹ và Israel phát động cuộc tấn công vào Iran, đã có 27 tàu thương mại bị tấn công hoặc xảy ra sự cố tại vịnh Ba Tư, eo biển Hormuz hoặc vịnh Oman. Trong số này, có 13 tàu chở dầu. Một vụ tấn công mới nhất xảy ra vào ngày 1 tháng 4, khi tên lửa Iran bắn trúng một tàu chở dầu do Qatar thuê.
Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) thuộc Liên Hiệp Quốc đã ghi nhận ít nhất 11 thủy thủ hoặc công nhân làm việc ở cảng thiệt mạng. Trong số này, có 3 thuyền viên tử vong trên tàu chở hàng Mayuree Naree xuất phát từ Thái Lan. Những con số này cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình an ninh hàng hải trong khu vực.
Sự sụt giảm lưu lượng và các tuyến hàng hải thay thế
Theo dữ liệu từ công ty phân tích hàng hải Kpler có trụ sở chính tại Bỉ, kể từ ngày 1 tháng 3, các tàu vận chuyển hàng hóa chỉ thực hiện được 225 lượt qua lại eo biển Hormuz. Con số này giảm tới 94% so với thời điểm trước khi xung đột nổ ra. Sự sụt giảm mạnh này phản ánh mức độ gián đoạn nghiêm trọng mà cuộc phong tỏa của Iran gây ra.
Các chuyến đi gần đây chủ yếu di chuyển trên một tuyến hàng hải dường như được Iran bật đèn xanh. Nhà phân tích Bridget Diakun của tạp chí hàng hải uy tín Lloyd's List ước tính có 63 tàu đã sử dụng tuyến này trong 2 tuần qua. Ít nhất 2 trường hợp, phía vận tải đã phải trả phí cho Iran để được phép đi qua, trong khi một số khác có thể đạt được quyền lưu thông thông qua "đàm phán ngoại giao".
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đã tuyên bố rằng họ không mở cửa cho những tàu di chuyển đến hoặc đi từ các cảng liên quan đến "các kẻ thù" của Iran. Điều này cho thấy sự kiểm soát chặt chẽ của Iran đối với hoạt động hàng hải trong khu vực.
Diễn biến liên quan và tác động kinh tế
Trong một diễn biến liên quan, Iraq đã bắt đầu xuất khẩu xăng dầu bằng đường bộ qua ngõ Syria. Giới chức Baghdad cho biết vào ngày 2 tháng 4 rằng đã có 178 trong số 299 xe bồn chở dầu theo dự kiến đến được cảng Banias trên bờ Đông Địa Trung Hải của Syria. Động thái này cho thấy các quốc gia trong khu vực đang tìm kiếm các tuyến vận chuyển thay thế để đối phó với tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz.
Tình hình hiện tại tại eo biển Hormuz tiếp tục là một điểm nóng căng thẳng, với những tác động sâu rộng đến an ninh hàng hải quốc tế và nền kinh tế toàn cầu. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao và hy vọng vào các nỗ lực ngoại giao để giảm thiểu xung đột và khôi phục ổn định cho khu vực.
