Iran Ra Điều Kiện Cứng Rắn Với Mỹ Giữa Lúc Đàm Phán Bế Tắc
Trong bối cảnh đàm phán giữa Iran và Mỹ đang rơi vào thế bế tắc với nhiều bất định, nguy cơ leo thang xung đột tại khu vực Vịnh Ba Tư ngày càng hiện hữu. Giới phân tích quốc tế nhận định, các diễn biến gần đây cho thấy khả năng xung đột mở rộng là rất cao, đặc biệt khi Tehran đưa ra những điều kiện mới nhằm củng cố vị thế của mình.
Cảnh Báo Đáp Trả Mạnh Mẽ Nếu Mỹ Đổ Bộ
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đã có bài phát biểu quan trọng nhân dịp kỷ niệm 30 ngày chiến sự bùng nổ. Ông nêu rõ chiến lược hành động của Tehran, cảnh báo rằng lực lượng Iran đã sẵn sàng "dội mưa lửa" xuống binh sĩ Mỹ nếu Washington tiến hành đổ bộ. "Kẻ thù của chúng tôi vừa công khai phát tín hiệu đàm phán, vừa lên kế hoạch tấn công trên bộ. Lực lượng của Iran đã chờ sẵn", ông Ghalibaf tuyên bố.
Phía Mỹ hiện vẫn khẳng định các cuộc đàm phán đang tiến triển, nhưng đồng thời họ cũng triển khai thêm hàng nghìn lính thủy đánh bộ và lính dù tới khu vực. Nhiều đồn đoán cho rằng Mỹ có thể nhắm vào đảo Kharg, cảng xuất khẩu dầu mỏ chủ chốt của Iran, nhằm cắt đứt nguồn tài chính thiết yếu của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
Nguy Cơ Hạ Tầng Năng Lượng Bị Xóa Sổ
Nếu xung đột leo thang, hạ tầng năng lượng vùng Vịnh có nguy cơ bị tàn phá nghiêm trọng. Các nhà máy lọc dầu và mỏ khí đốt, vốn là yếu tố then chốt đối với kinh tế khu vực và toàn cầu, có thể trở thành mục tiêu tấn công của Iran. Ông Ghalibaf cảnh báo sẽ gia tăng tấn công và "mãi mãi" trừng phạt các đối tác của Mỹ trong khu vực.
Điều này đã được minh chứng qua vụ tấn công bằng tên lửa vào cơ sở sản xuất khí đốt Ras Laffan tại Qatar giữa tháng 3, gây ra cú sốc đối với thị trường năng lượng quốc tế. Các nhà máy khử mặn, nguồn cung nước ngọt quan trọng cho các quốc gia vùng Vịnh khô hạn, cũng có nguy cơ bị nhắm đến nếu IRGC bị dồn vào thế chân tường.
Bế Tắc Trong Đàm Phán Và Yêu Cầu Mới Của Iran
Kế hoạch 15 điểm của Washington, yêu cầu Iran chấm dứt chương trình hạt nhân và ngừng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm, bị Tehran xem như một sự sỉ nhục và không thể chấp nhận. Ngược lại, kế hoạch 5 điểm của Iran, bao gồm yêu cầu bồi thường thiệt hại và kiểm soát eo biển Hormuz, cũng bị đánh giá là thiếu thực tế.
Trong bối cảnh đó, Iran đã bổ sung một điều khoản mới chưa từng xuất hiện trước đây: công nhận chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz. Đây được xem là lá bài quyền lực của Tehran, với tham vọng biến nó thành nguồn thu hàng tỷ USD mỗi năm thông qua việc thu phí các tàu đi qua.
Tham Vọng Thu Phí Tại Eo Biển Hormuz
Theo các nguồn tin, các nghị sĩ Iran đã thông qua đạo luật thu phí tại eo biển Hormuz vào ngày 30/3. Mặc dù chưa có quốc gia nào thành công trong việc thu phí tại eo biển quốc tế, Tehran đang nghiên cứu cách thức vận hành hệ thống này. Với khoảng 20 triệu thùng dầu thô đi qua mỗi ngày, doanh thu tiềm năng có thể lên tới 600-800 triệu USD mỗi tháng, tương đương 15-20% doanh thu xuất khẩu dầu của Iran năm 2024.
Chuyên gia kinh tế Dina Esfandiary nhận định: "Iran bất ngờ trước mức độ thành công của chiến lược tại eo biển Hormuz. Một trong những điều quan trọng nhất mà Iran rút ra từ cuộc chiến này là thế đòn bẩy mà eo biển Hormuz có thể tạo ra." Việc thu phí cũng phản ánh áp lực kinh tế mà Iran đang phải đối mặt do các lệnh trừng phạt quốc tế.
Diễn Biến Phức Tạp Và Tương Lai Bất Định
Cuộc chiến tại Iran đang trở nên phức tạp hơn với sự can dự của lực lượng Houthi tại Yemen, đồng minh của Tehran, làm gia tăng thách thức trong chiến sự. Kỳ vọng về một chiến thắng nhanh chóng của Washington ngày càng trở nên xa vời.
Hiện tại, chưa có dấu hiệu thỏa hiệp nào từ cả hai phía, chỉ thấy nguy cơ leo thang xung đột. Iran tuy chịu tổn thất nặng nề nhưng vẫn thể hiện khả năng chống chịu đáng nể, khiến cục diện chiến tranh khó lường. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao những diễn biến tiếp theo, với hy vọng tìm ra lối thoát cho cuộc khủng hoảng này.
