Mỹ - Iran Chuẩn Bị Đàm Phán Lịch Sử Tại Islamabad
Mọi sự chú ý đang hướng về thủ đô Islamabad của Pakistan, nơi sẽ diễn ra một cuộc gặp mang tính bước ngoặt vào thứ Hai tuần tới giữa Mỹ và Iran. Công tác chuẩn bị an ninh đã được đẩy lên mức cao nhất với khoảng 20.000 cảnh sát được huy động. Các nỗ lực ngoại giao đang được thúc đẩy mạnh mẽ thông qua vai trò trung gian của Thủ tướng và Tham mưu trưởng Lục quân Pakistan.
Phó Tổng thống JD Vance vẫn đang thực hiện chuyến công du tại miền Tây nước Mỹ, nhưng nguồn tin từ Bộ Ngoại giao Mỹ cho thấy các cuộc thảo luận hậu trường đang diễn ra vô cùng khẩn trương. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Pakistan bày tỏ niềm tin rằng một bước đột phá về hồ sơ hạt nhân có thể đạt được tại sự kiện lịch sử này, khi các thông điệp ngoại giao giữa Tehran và Washington vẫn đang được chuyển giao liên tục.
Iran Chính Thức Mở Lại Eo Biển Hormuz
Theo ghi nhận từ CNN, ngày 17/4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi xác nhận tuyến hàng hải huyết mạch Hormuz đã chính thức hoạt động trở lại sau giai đoạn bị phong tỏa. Ông Araghchi cho biết quyết định này có hiệu lực trong suốt thời gian diễn ra lệnh ngừng bắn tại Lebanon.
"Phù hợp với lệnh ngừng bắn tại Lebanon, việc đi lại của tất cả tàu thương mại qua eo biển Hormuz được khẳng định là mở hoàn toàn trong khoảng thời gian còn lại của thỏa thuận này", ông Araghchi tuyên bố.
Tuy nhiên, phía Iran nhấn mạnh các tàu phải tuân thủ nghiêm ngặt "tuyến phối hợp" do cơ quan hàng hải nước này công bố. Ngay sau đó, trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gửi lời cảm ơn tới Iran, xác nhận eo biển đã sẵn sàng cho việc lưu thông toàn diện.
Tàu Thuyền Bắt Đầu Lưu Thông Trở Lại
Dữ liệu từ công ty theo dõi hàng hải Kpler cho thấy những chuyển biến thực địa rõ rệt. Ba tàu chở dầu của Iran gồm Deep Sea, Sonia I và Diona đã vận chuyển tổng cộng 5 triệu thùng dầu thô rời Vùng Vịnh. Đây là những chuyến hàng đầu tiên vượt qua eo biển kể từ khi Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa cảng biển vào ngày 13/4 nhằm triệt tiêu nguồn thu từ dầu mỏ của Tehran.
Dù hoan nghênh việc mở cửa eo biển, Tổng thống Trump khẳng định lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ vẫn được duy trì cho đến khi đạt được một thỏa thuận toàn diện. Washington coi đây là công cụ gây áp lực then chốt để đảm bảo mục tiêu tối thượng: ngăn chặn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.
Điều Chỉnh Trong Đàm Phán Và Những Điểm Nghẽn
Đến nay, thực tế đàm phán giữa hai bên đang có sự điều chỉnh đáng kể. Các quan chức cấp cao Iran tiết lộ vào ngày 17/4 rằng cả Mỹ và Iran đã hạ thấp tham vọng. Thay vì một thỏa thuận hòa bình toàn diện ngay lập tức, hai bên hiện ưu tiên hướng tới một bản ghi nhớ tạm thời. Mục tiêu ngắn hạn là thiết lập một hành lang an toàn nhằm giảm thiểu nguy cơ xung đột vũ trang tái bùng phát.
Dù có xu hướng nhượng bộ, khoảng cách về các điều khoản cốt lõi vẫn còn rất lớn. Mỹ yêu cầu Iran dừng hoạt động làm giàu trong 20 năm, trong khi Tehran chỉ chấp nhận mức 3-5 năm. Phía Iran kiên quyết yêu cầu một kế hoạch dỡ bỏ trừng phạt rõ ràng và đồng bộ các lệnh trừng phạt từ Liên Hợp Quốc, Mỹ và Liên minh châu Âu (EU).
Vấn đề cốt lõi hiện nay là quyền lợi tương xứng. Phía Iran tuyên bố chỉ thực hiện các cam kết nhượng bộ đáng kể nếu nhận được những giá trị kinh tế và chính trị tương xứng từ phía Washington.
Giá Dầu Thô Lao Dốc Hơn 11%
Tin tức Bloomberg cho hay giá dầu thô kỳ hạn sụt giảm mạnh trên thị trường New York trong phiên giao dịch ngày 17/4, sau tuyên bố của Ngoại trưởng Iran Araghchi rằng Eo biển Hormuz đã "hoàn toàn mở cửa". Động thái này làm dấy lên sự lạc quan về khả năng chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran, qua đó giảm bớt tình trạng bất ổn trên thị trường năng lượng toàn cầu.
Kết thúc phiên giao dịch, giá dầu thô West Texas Intermediate (WTI) giao tháng 5 trên Sàn giao dịch hàng hóa New York (NYMEX) giảm 10,84 USD, tương đương 11,5%, xuống còn 83,85 USD/thùng. Cùng thời điểm, giá dầu thô Brent giao tháng 6 giảm 9,01 USD, tương đương 9,1%, đóng cửa ở mức 90,38 USD/thùng.
Thị Trường Vẫn Duy Trì Thái Độ Thận Trọng
Dù giá giảm sâu, giới phân tích và các bên liên quan vẫn tỏ ra thận trọng. Arne Roman Rasmussen, nhà phân tích trưởng tại A/S Global Risk Management, nhận định: "Thị trường hiện đang phản ánh kỳ vọng về việc chiến tranh kết thúc và tình trạng đóng cửa eo biển chấm dứt". Tuy nhiên, ông lưu ý thêm: "Chúng ta cần cẩn trọng rằng điều này chỉ giới hạn ở các tàu thuyền đi lại ngoài khơi bờ biển Iran. Có thể đây chưa phải là sự mở cửa hoàn toàn".
Thực tế, ngay sau bài đăng của ông Araghchi, Tổng thống Trump dù hoan nghênh động thái của Iran, nhưng đã lập tức nhấn mạnh rằng việc Hải quân Mỹ phong tỏa Eo biển Hormuz sẽ tiếp tục duy trì "cho đến khi thỏa thuận với Iran được hoàn tất 100%". Phản ứng trước tuyên bố cứng rắn này của Washington, đà giảm của giá dầu đã chững lại đôi chút.
Về phía Tehran, Bộ Ngoại giao Iran tuyên bố sẽ có biện pháp đáp trả nếu lệnh phong tỏa của Mỹ tiếp tục, đồng thời coi việc phong tỏa đường biển là hành vi vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Hiện tại, các chủ tàu chở dầu và các nhà kinh doanh dầu thô vẫn đang giữ thái độ nghe ngóng và phản ứng thận trọng trước tuyên bố mở cửa Eo biển Hormuz của phía Iran.
