Đàm phán Mỹ - Iran mở màn tại Islamabad trong bầu không khí nghi kỵ
Thủ đô Islamabad của Pakistan đang chuẩn bị đón tiếp các cuộc đàm phán căng thẳng giữa Mỹ và Iran, dự kiến bắt đầu vào ngày 11/4/2026. Sự kiện này diễn ra sau sáu tuần kể từ khi các cuộc không kích phối hợp của Mỹ và Israel vào Iran dẫn đến cái chết của Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei, châm ngòi cho một cuộc chiến khiến hàng nghìn người thiệt mạng và làm tê liệt hoạt động tại eo biển Hormuz.
Bầu không khí tại Islamabad vừa tràn đầy kỳ vọng lại vừa lo lắng. Các vỉa hè được sơn sửa, lực lượng an ninh được tăng cường, và thành phố đã tuyên bố ngày nghỉ vào 9-10/4 để chuẩn bị cho sự kiện quan trọng này. Cuộc đàm phán diễn ra chỉ vài ngày sau khi Washington và Tehran đồng ý một lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, nhưng thỏa thuận này đang bị thử thách bởi những cách hiểu khác nhau và các cuộc ném bom leo thang của Israel vào Liban.
Chi tiết về thời gian và địa điểm đàm phán
Các cuộc thảo luận chính thức sẽ khởi động vào sáng 11/4 theo giờ địa phương tại khách sạn Serena ở Islamabad. Địa điểm này nằm trong "Vùng Đỏ", khu vực tập trung các cơ quan chính phủ và đại sứ quán, đã được trưng dụng từ tối 8/4 đến ngày 12/4. Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết đàm phán có thể kéo dài tới 15 ngày, cho thấy khả năng các vòng thảo luận tiếp theo sẽ diễn ra.
An ninh được siết chặt trên toàn thành phố, với việc phong tỏa Vùng Đỏ và đóng các lối vào chính của Islamabad. Chính quyền đã yêu cầu khách rời khỏi khách sạn Serena để đảm bảo an toàn cho sự kiện.
Thành phần tham dự và động thái từ các bên
Phái đoàn Mỹ sẽ do Phó Tổng thống JD Vance dẫn đầu, cùng với các đặc phái viên hàng đầu của Tổng thống Donald Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner. Phía Iran dự kiến có sự tham gia của Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi. Tuy nhiên, vẫn chưa rõ liệu có đại diện từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) tham dự hay không.
Các quan chức Pakistan cảnh báo rằng mọi thứ có thể thay đổi cho đến khi các phái đoàn thực sự đến nơi. Đại sứ Iran tại Pakistan, Reza Amiri Moghadam, từng đăng trên mạng xã hội X rằng phái đoàn Iran sẽ đến vào tối 9/4, nhưng bài đăng đã bị xóa chỉ vài giờ sau đó, phản ánh sự nhạy cảm và bất ổn xung quanh sự kiện.
Cách thức tiến hành đàm phán và vai trò của Pakistan
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif sẽ chủ trì chính thức và tổ chức các cuộc gặp riêng sơ bộ với từng bên trước khi đàm phán chính thức bắt đầu. Phó Thủ tướng kiêm Ngoại trưởng Ishaq Dar, người đã tham gia ngoại giao con thoi suốt cuộc xung đột, sẽ điều phối các cuộc thảo luận vào ngày 11/4. Dự kiến, các đoàn Mỹ và Iran sẽ ngồi ở hai phòng riêng biệt, với các quan chức Pakistan làm trung gian chuyển thông điệp.
Pakistan đã nổi lên như một bên trung gian quan trọng nhờ duy trì quan hệ làm việc với cả Washington và Tehran. Với đường biên giới dài 900 km với Iran và cộng đồng Hồi giáo Shia lớn thứ hai thế giới, Pakistan có vai trò đặc biệt trong mắt Tehran. Đồng thời, nước này được Mỹ chỉ định là đồng minh ngoài NATO quan trọng từ năm 2004, mặc dù quan hệ song phương có những thăng trầm.
Những vấn đề chính và trở ngại tiềm tàng
Hai bên bước vào đàm phán với nhiều khác biệt lớn. Kế hoạch hòa bình 10 điểm của Iran yêu cầu giám sát eo biển Hormuz, rút lực lượng chiến đấu Mỹ khỏi Trung Đông, và chấm dứt các hoạt động quân sự chống lại đồng minh. Mỹ chưa chính thức chấp nhận các điều khoản này, nhưng Tổng thống Trump gọi đây là "cơ sở khả thi để đàm phán".
Liban đang nổi lên như điểm bất đồng trung tâm. Iran cảnh báo có thể rút khỏi lệnh ngừng bắn nếu các cuộc tấn công của Israel tiếp diễn, trong khi Mỹ cho rằng thỏa thuận không bao gồm Liban. Các nhà phân tích nhận định, sự thiếu tin tưởng sâu sắc và các cuộc tấn công leo thang có thể phá hoại tiến trình đàm phán.
Kịch bản có thể xảy ra và triển vọng tương lai
Theo các chuyên gia, một thỏa thuận cuối cùng khó có khả năng đạt được trong ngắn hạn do sự nghi kỵ từ cả hai phía. Tuy nhiên, việc duy trì lệnh ngừng bắn và tiến hành đàm phán có thể là bước tiến quan trọng đầu tiên. Các nhà phân tích như Sahar Khan nhấn mạnh rằng xây dựng lòng tin là mục tiêu then chốt, và nếu Mỹ có thể kiềm chế Israel, điều đó sẽ tạo đà cho tiến trình hòa bình.
Vấn đề bên bảo đảm cho bất kỳ thỏa thuận nào cũng còn nhiều thách thức, với khả năng cần sự hậu thuẫn từ các quốc gia chủ chốt ở Trung Đông và Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc. Dù vậy, với dấu hiệu mệt mỏi từ cả hai bên, khả năng đạt được đồng thuận về các vấn đề như hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz vẫn có thể xảy ra.
