Mỹ Triển Khai Phong Tỏa Eo Biển Hormuz, Gây Chấn Động Địa Chính Trị
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã chính thức thông báo việc bắt đầu triển khai phong tỏa Eo biển Hormuz vào ngày 13/4, theo chỉ thị trực tiếp từ Tổng thống Donald Trump. Động thái này ngay lập tức làm dấy lên làn sóng lo ngại từ nhiều quốc gia trên thế giới, khi tuyến đường biển huyết mạch này tiếp tục bị cản trở, đồng thời thúc đẩy các lời kêu gọi Mỹ và Iran nối lại đối thoại để chấm dứt xung đột kéo dài.
Lực Lượng Quân Sự Mỹ Được Huy Động Mạnh Mẽ
Theo thông tin từ The Wall Street Journal dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ, quân đội Mỹ đã điều động khoảng 15 tàu chiến tới khu vực Trung Đông nhằm hỗ trợ việc thực thi phong tỏa Eo biển Hormuz. Giới chức Hải quân và CENTCOM xác nhận, lực lượng này bao gồm một tàu sân bay, nhiều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, một tàu tấn công đổ bộ, cùng với các tàu bổ trợ khác.
Trong một tuyên bố, CENTCOM nhấn mạnh rằng lệnh phong tỏa sẽ được thực thi một cách công bằng đối với tất cả tàu thuyền của các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran. Tuy nhiên, lực lượng Mỹ khẳng định họ không cản trở quyền tự do hàng hải của các tàu thuyền qua Eo biển Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran.
Cảnh Báo Gay Gắt Từ Tổng Thống Trump Và Phản Ứng Của Iran
Tại cuộc họp báo sau khi lệnh phong tỏa có hiệu lực, Tổng thống Trump đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ, tuyên bố rằng quân đội Mỹ sẽ "tiêu diệt" bất kỳ tàu nào của Iran nếu chúng tiến gần đến khu vực phong tỏa do Mỹ thiết lập. Đáp lại, Iran đã lên tiếng phản đối kịch liệt. Người phát ngôn quân đội Iran tuyên bố bất kỳ hạn chế nào của Mỹ đối với vận tải biển quốc tế đều vi phạm luật pháp quốc tế.
Iran còn cảnh báo rằng nếu các cảng của họ bị đe dọa, thì không một cảng nào ở Vịnh Persian hay Vịnh Oman có thể được coi là an toàn. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran cũng tuyên bố bất kỳ tàu quân sự nào tiếp cận Eo biển Hormuz đều vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hiện có.
Tác Động Nghiêm Trọng Đến Kinh Tế Toàn Cầu
Cơ quan Điều hành thương mại hàng hải Anh (UKMTO) cho biết đã nhận được thông báo về các hạn chế tiếp cận hàng hải đang được thực thi, ảnh hưởng đến các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm các địa điểm dọc theo Vịnh Persian, Vịnh Oman và Biển Arab, phía đông Eo biển Hormuz. Ước tính, lệnh phong tỏa này sẽ ngăn chặn khoảng hai triệu thùng dầu của Iran mỗi ngày thâm nhập vào thị trường thế giới, làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt nguồn cung toàn cầu.
Hãng thông tấn Tasnim của Iran nhận định rằng, việc Mỹ phong tỏa Eo biển Hormuz không chỉ là leo thang căng thẳng về địa - chính trị, mà còn là một hành động liều lĩnh, có nguy cơ bóp nghẹt nền kinh tế toàn cầu, trong đó người tiêu dùng Mỹ có thể phải gánh chịu hậu quả nặng nề.
Cộng Đồng Quốc Tế Kêu Gọi Đàm Phán Và Chấm Dứt Xung Đột
Trong khi Tổng thống Trump tuyên bố quân đội Mỹ sẽ hợp tác với các nước để triển khai phong tỏa, các đồng minh của Mỹ trong Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đã bày tỏ thái độ dè dặt. Họ cho biết sẽ không bị cuốn vào xung đột Mỹ-Iran bằng cách tham gia vào cuộc phong tỏa này.
Thủ tướng Anh Keir Starmer nêu rõ, Anh không tham gia phong tỏa và không muốn bị lôi kéo vào cuộc chiến với Iran. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tiết lộ, Pháp đang nỗ lực tổ chức một hội nghị quốc tế về thành lập một sứ mệnh đa quốc gia nhằm khôi phục hoạt động hàng hải ở Eo biển Hormuz.
Nhiều quốc gia, bao gồm Trung Quốc và Nga, đã lên tiếng kêu gọi ngừng ngay hành động phong tỏa, đồng thời thúc đẩy một thỏa thuận ngừng bắn toàn diện và lâu dài thông qua các biện pháp chính trị và ngoại giao. Đại diện cấp cao Liên minh châu Âu (EU) về chính sách đối ngoại và an ninh, Kaja Kallas, tuyên bố tại Hội đồng Bảo an LHQ rằng Eo biển Hormuz phải được duy trì tự do và an toàn cho tàu thuyền qua lại phù hợp với luật pháp quốc tế.
Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN cũng ra tuyên bố về các diễn biến tại Trung Đông, kêu gọi các bên kiềm chế, hành động có trách nhiệm, và nỗ lực đàm phán để giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết của việc bảo đảm lưu thông thông suốt tại Eo biển Hormuz.
