Giám đốc Mossad công khai xác nhận mục tiêu thay đổi chế độ Iran
Trong một động thái chưa từng có tiền lệ, Giám đốc Cơ quan Tình báo Mossad David Barnea đã công khai khẳng định mục tiêu thay đổi bộ máy chính trị tại Tehran là ưu tiên chiến lược hàng đầu. Phát biểu tại lễ tưởng niệm Holocaust, ông Barnea tuyên bố Mossad sẽ không ngừng nỗ lực cho đến khi chế độ Hồi giáo Iran được thay thế bằng một thể chế tự do và ổn định hơn.
Sứ mệnh chưa hoàn thành giữa làn sóng chỉ trích
"Sứ mệnh của chúng tôi vẫn chưa hoàn thành", ông Barnea nhấn mạnh. "Chúng tôi không cho rằng nhiệm vụ sẽ kết thúc ngay khi các cuộc giao tranh lắng xuống. Chúng tôi đã lên kế hoạch tiếp tục, và điều này sẽ được thực hiện ngay cả sau khi các đợt tấn công vào Tehran chấm dứt".
Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh nội bộ Israel và Mỹ đang xuất hiện nhiều tranh cãi gay gắt. Dù cuộc chiến đã bước vào giai đoạn ngừng bắn, chính quyền tại Iran vẫn đứng vững, không đổ vỡ nhanh chóng như kỳ vọng ban đầu của các nhà hoạch định chiến lược.
Nhiều quan chức cấp cao tại Israel và Mỹ đã công khai đổ lỗi cho Mossad và cá nhân ông Barnea về việc không thể hiện thực hóa mục tiêu thay đổi chế độ trong những tuần đầu của cuộc xung đột. Dù Lãnh đạo Tối cao Ayatollah Ali Khamenei thiệt mạng ngay từ đợt tấn công mở màn và hạ tầng quân sự, chính phủ Iran chịu thiệt hại lớn, tình hình chính trị tại Tehran vẫn chưa ghi nhận những chuyển biến mang tính bước ngoặt.
Mossad bác bỏ cáo buộc thất bại
Theo nguồn tin từ The Jerusalem Post, cơ quan tình báo Mossad đã khẳng định với các quan chức cấp cao của Israel và Mỹ rằng bất kỳ sự thay đổi bộ máy tiềm năng nào cũng sẽ chỉ diễn ra sau khi cuộc chiến Iran khép lại, chứ không phải ngay trong giai đoạn chiến sự.
Mossad đã kiên quyết bác bỏ các cáo buộc cho rằng cơ quan này đã thất bại hoặc cố tình "lừa gạt" Mỹ tin vào những ảo tưởng về việc thay đổi thể chế tại Iran. Ông Barnea khẳng định cuộc chiến vừa qua mới chỉ giúp thiết lập các điều kiện thuận lợi ban đầu cho sự thay đổi này, và cần phải thực hiện thêm những nỗ lực đáng kể trong thời gian tới để đạt được mục tiêu cuối cùng.
Trước đó, ông Barnea từng ám chỉ rằng việc thay đổi Iran có thể diễn ra trong vòng một năm kể từ khi cuộc chiến hiện tại bắt đầu. Tuy nhiên, thực tế cho thấy ban lãnh đạo mới tại Tehran vẫn duy trì lập trường cứng rắn, trong đó Lãnh đạo Tối cao kế nhiệm được đánh giá là có quan điểm quyết liệt hơn và mối quan hệ chặt chẽ với Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).
Giới hạn sức mạnh và sự thay đổi tương quan quyền lực
Sau hơn 40 ngày xung đột, Mỹ và Iran đã chấp nhận thỏa thuận ngừng bắn do Pakistan làm trung gian. Theo ông Fyodor Lukyanov, Chủ tịch Hội đồng Chính sách Đối ngoại và Quốc phòng Nga, việc Mỹ đồng ý ngừng bắn là dấu hiệu cho thấy khả năng gây sức ép của Washington không còn phát huy hiệu quả như trước.
"Trong số những yêu cầu nước Mỹ đưa ra vào đầu cuộc chiến, chưa có yêu cầu nào trở thành hiện thực", ông Lukyanov nhận định. Trong khi đó, Iran được cho là đã có cách phản ứng hiệu quả bằng việc mở rộng phạm vi xung đột, buộc đối thủ phải tính đến những hệ quả lan rộng trong toàn khu vực.
Ông Rami G Khouri, nghiên cứu viên chính sách công tại Đại học Mỹ ở Beirut, cho rằng thỏa thuận ngừng bắn phản ánh một thực tế sâu sắc hơn: "Đây không phải lối rút lui, mà là ghế phóng cứu sinh giúp Mỹ và Israel thoát khỏi cuộc chiến mà họ đã không đạt được mục tiêu". Theo ông Khouri, đây là lần đầu tiên một quốc gia Trung Đông có thể buộc Mỹ - Israel phải đàm phán theo các điều kiện do mình đặt ra.
Hậu quả lan rộng và bài học cho các nước vùng Vịnh
Sau gần 50 ngày chiến sự, hậu quả đã vượt xa mọi dự tính ban đầu. Hàng nghìn cuộc tấn công đã lan rộng vượt biên giới, phá hủy từ căn cứ quân sự, hạ tầng năng lượng đến khu dân cư, khiến hàng chục nghìn người thương vong.
Theo học giả Mahjoob Zweiri, các đòn đáp trả của Iran đã gây thiệt hại khoảng 350 tỷ USD tại khu vực Ả-rập Mashreq ở phía đông, làm gián đoạn hạ tầng năng lượng, thương mại và niềm tin của nhà đầu tư. Những tổn thất này buộc các nước vùng Vịnh phải đặt lại câu hỏi về vai trò thực sự của Washington.
Ông Lukyanov nhận định: "Về mặt công khai, các nước Vùng Vịnh khó có những động thái lớn. Nhưng họ sẽ âm thầm tăng cường tìm kiếm đối tác mới". Trung Quốc, Nam Á, Nga và phần nào cả Tây Âu sẽ được đưa vào các tính toán chiến lược của khu vực, đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong mô hình an ninh truyền thống.
Trong khi đó, các lực lượng đồng minh của Iran tại Lebanon, Yemen và Iraq vẫn duy trì vai trò chiến lược, bất chấp các đòn tấn công trong hai năm qua. Sự tồn tại của mạng lưới này khiến nỗ lực làm suy yếu ảnh hưởng của Iran không đạt kết quả như kỳ vọng của Israel và Mỹ, đặt ra những thách thức lâu dài cho chiến lược khu vực của phương Tây.
