Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance: Đàm phán với Iran có tiến triển khả quan
Phó Tổng thống Hoa Kỳ J.D. Vance vừa công khai tuyên bố rằng các nỗ lực ngoại giao với chính quyền Tehran đang đạt được những kết quả khả quan và đáng khích lệ. Thông tin này được đưa ra trong bối cảnh chính quyền của Tổng thống Donald Trump vẫn tiếp tục triển khai lệnh phong tỏa hàng hải nghiêm ngặt đối với quốc gia Trung Đông này.
Cuộc gặp lịch sử kéo dài 21 giờ
Ông Vance mô tả cuộc gặp gỡ cấp cao kéo dài tới 21 giờ vừa qua giữa hai bên là một "cột mốc lịch sử" trong quan hệ song phương Mỹ - Iran. Đây được xem là lần đầu tiên trong lịch sử khi ban lãnh đạo hiện tại của Iran và chính phủ Mỹ tiến hành đối thoại trực tiếp ở cấp độ cao như vậy.
Mặc dù chưa đạt được bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào, phía Hoa Kỳ đánh giá các phiên thảo luận đã giúp làm rõ lập trường và quan điểm của cả hai bên, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho những bước đi tiếp theo trong tương lai.
Lý do biện minh cho lệnh phong tỏa hàng hải
Trong cùng bài phát biểu, Phó Tổng thống Vance cũng đưa ra những lập luận chi tiết để bảo vệ quyết định phong tỏa hàng hải do quân đội và Bộ Chiến Tranh Mỹ thực thi. Ông cáo buộc Iran đang đe dọa nghiêm trọng đến an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz - tuyến đường vận chuyển dầu mỏ trọng yếu của thế giới.
"Nếu người Iran thực hiện khủng bố kinh tế, chúng tôi sẽ tuân thủ nguyên tắc là không một tàu nào của Iran được phép ra ngoài", ông Vance tuyên bố một cách mạnh mẽ. Ông coi hành động của Tehran là hành vi khủng bố kinh tế nhắm vào cộng đồng quốc tế, và lệnh phong tỏa là biện pháp đối ứng cần thiết để đáp trả.
Mục tiêu hướng tới "thỏa thuận lớn" trong tương lai
Theo phân tích của giới chuyên gia, việc siết chặt vận tải biển nhằm gia tăng lợi thế đàm phán để Mỹ có thể hướng tới một "thỏa thuận lớn" và toàn diện hơn với Iran trong thời gian tới. Ông Vance khẳng định rằng trong khi Washington áp dụng "đòn bẩy kinh tế bổ sung", Tổng thống Trump vẫn mong muốn "người dân Iran phát triển thịnh vượng và thành công".
Trả lời phỏng vấn với kênh Al Jazeera về tương lai của thỏa thuận, Phó Tổng thống Mỹ nhận định: "Liệu chúng tôi có đạt được tiến triển không? Có, nhưng chúng tôi sẽ phải chờ xem từ phía người Iran liệu chúng tôi có thể đạt được bước tiến cuối cùng để dẫn tới một thỏa thuận lớn hay không". Câu nói này ngầm ám chỉ rằng "bóng đang ở phía Iran" trong giai đoạn hiện nay.
Những yêu cầu then chốt từ phía Washington
Các nguồn tin ngoại giao tiết lộ rằng phía Mỹ đang yêu cầu Iran thực hiện ba điều kiện chính:
- Mở hoàn toàn eo biển Hormuz cho tự do hàng hải
- Từ bỏ hoàn toàn tham vọng hạt nhân
- Chấm dứt mọi hoạt động bị coi là hỗ trợ khủng bố
Đổi lại, Washington sẽ xem xét bình thường hóa các quan hệ kinh tế với Tehran. Tuy nhiên, lịch sử đàm phán kéo dài hơn 20 năm giữa phương Tây và Iran cho thấy những bất đồng về vấn đề làm giàu uranium và thiếu niềm tin vẫn là rào cản lớn nhất.
Tình hình hiện nay vẫn đang diễn biến phức tạp khi Mỹ triển khai 15 tàu chiến để phong tỏa các cảng của Iran, trong khi Tehran liên tục đe dọa thực hiện những cuộc tấn công trả đũa. Giới chuyên gia cảnh báo việc Iran thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz có thể tạo tiền lệ tiêu cực cho các tuyến đường thủy chiến lược khác và ảnh hưởng nặng nề nhất tới các nền kinh tế châu Á.
