Phái đoàn chính thức của Iran đã đặt chân đến thủ đô Islamabad của Pakistan với 71 thành viên, trong bối cảnh căng thẳng leo thang trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng với Hoa Kỳ. Điều đặc biệt, chuyến bay này không chỉ chở các nhà đàm phán mà còn mang theo những bức ảnh của các nạn nhân đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của liên quân Mỹ-Israel.
Phái đoàn đặc biệt với hình ảnh người đã khuất
Theo thông tin từ hãng truyền thông nhà nước Iran Tasnim, phái đoàn do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf và Ngoại trưởng Abbas Araghchi dẫn đầu. Thành phần đoàn bao gồm các nhà đàm phán cấp cao, chuyên gia quân sự và đội ngũ cố vấn thuộc Quân đoàn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo.
"Trước tính chất phức tạp và độ nhạy cảm cao của các cuộc đàm phán, phái đoàn Iran không chỉ bao gồm các nhà đàm phán chính mà còn có các ủy ban và chuyên gia để phục vụ cho các tham vấn cần thiết", bản tin của Tasnim nhấn mạnh.
Hãng tin Mehr của Iran công bố hình ảnh cho thấy Ngoại trưởng Abbas Araghchi đứng trên máy bay, trên những băng ghế trống có đặt cặp sách và những bức ảnh của các trẻ em thiệt mạng trong cuộc không kích trúng vào một trường tiểu học ở Minab. Theo truyền thông nhà nước Iran, cuộc tấn công này khiến ít nhất 168 trẻ em và 14 giáo viên thiệt mạng.
Hai điều kiện tiên quyết từ Tehran
Iran đã đưa ra hai điều kiện bắt buộc trước khi tiến hành đàm phán: thiết lập lệnh ngừng bắn tại Lebanon và giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf khẳng định: "Mỹ phải thiết lập lệnh ngừng bắn tại Lebanon và giải phóng các tài sản của Iran đang bị phong tỏa. Hai biện pháp này đã được các bên thống nhất nhưng vẫn chưa được thực hiện".
Đây là lần đầu tiên Tehran đặt vấn đề giải phóng tài sản bị phong tỏa làm điều kiện tiên quyết cho tiến trình đàm phán ngừng bắn.
Bối cảnh quân sự phức tạp
Dù Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth khẳng định chương trình tên lửa của Iran đã "bị phá hủy 80%", các báo cáo tình báo lại chỉ ra rằng Iran vẫn duy trì khả năng khôi phục lực lượng đáng kể. Cụ thể:
- Hơn 50% bệ phóng tên lửa Iran đã bị phá hủy hoặc kẹt dưới lòng đất, nhưng nhiều bệ phóng có thể được sửa chữa hoặc đào ra từ các tổ hợp ngầm.
- Tên lửa đạn đạo giảm khoảng một nửa, nhưng vẫn còn hàng nghìn tên lửa tầm ngắn và tầm trung.
- Iran còn hơn 1.000 quả trong số 2.500 tên lửa tầm trung so với lúc bắt đầu cuộc chiến.
- Thiết bị bay không người lái còn chưa đến 50% do tiêu thụ nhiều và các cơ sở sản xuất bị tấn công.
Mỹ làm trung gian đàm phán Israel-Lebanon
Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ đảm nhận vai trò trung gian trong các cuộc đàm phán giữa Israel và Lebanon. Thông tin này được Văn phòng Truyền thông Phủ Tổng thống Lebanon công bố chính thức trên mạng xã hội X. Một cuộc điện đàm đã diễn ra với sự tham gia trực tiếp của Đại sứ Mỹ tại Beirut.
Theo Axios, Mỹ và Lebanon đã đưa ra yêu cầu Israel tạm thời các cuộc tấn công nhắm vào Hezbollah trước khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa hai nước bắt đầu. Yêu cầu này hiện vẫn đang được Thủ tướng Benjamin Netanyahu xem xét.
Tuyên bố cứng rắn từ cả hai phía
Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục gia tăng sức ép lên Iran trước thềm đàm phán: "Người Iran dường như không nhận ra rằng họ không có lá bài nào, ngoài việc gây sức ép ngắn hạn với thế giới bằng cách sử dụng các tuyến đường thủy quốc tế". Ông cảnh báo nếu không đạt được thỏa thuận hòa bình, Mỹ sẽ nối lại các hành động quân sự với cường độ mạnh hơn.
Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf tuyên bố: "Chúng tôi có thiện chí, nhưng chúng tôi không tin tưởng". Ông cho biết nếu Mỹ "sẵn sàng cho một thỏa thuận thực chất", Iran cũng có thể làm điều tương tự.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu đoàn đàm phán của Mỹ, đã gửi đi thông điệp cứng rắn cảnh báo Iran không được "giở trò" trong tiến trình đàm phán. Ông khẳng định Washington sẵn sàng đối thoại thiện chí nhưng sẽ không dung thứ cho bất kỳ nỗ lực trì hoãn hay lừa dối nào.
Eo biển Hormuz vẫn đóng băng
Dù lệnh ngừng bắn tạm thời đã được thiết lập, lưu thông hàng hải tại eo biển Hormuz vẫn diễn ra ở mức độ hạn chế. Theo dữ liệu từ MarineTraffic, hàng trăm con tàu vẫn đang trong trạng thái chờ đợi tại các vùng biển lân cận do lo ngại xung đột.
Ngày 9/4, chỉ ghi nhận 4 lượt tàu băng qua eo biển, trong khi trước thời điểm cuối tháng 2, trung bình có hơn 100 lượt tàu qua lại mỗi ngày. Kể từ khi xung đột bùng phát, lưu lượng vận tải qua đây đã giảm hơn 80%.
Iran đã thông báo với các bên trung gian về việc áp đặt hạn ngạch vận tải, chỉ cho phép tối đa khoảng 12 tàu mỗi ngày được phép băng qua eo biển.
Triển vọng đàm phán đầy thách thức
Các nhà phân tích cho rằng đang tồn tại những hố sâu ngăn cách giữa hai bên về các vấn đề:
- Việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz trong tương lai
- Các tài sản bị đóng băng của Iran
- Tương lai chương trình hạt nhân của nước này
- Cuộc xâm lược của Israel vào Lebanon
Mỹ và Israel lập luận rằng lệnh ngừng bắn tại Lebanon không phải là một phần của thỏa thuận, trái ngược hoàn toàn với khẳng định của Iran và Pakistan. Tuy nhiên, Mỹ đã ra tín hiệu rằng Israel có thể giảm bớt cường độ tấn công.
Bầu không khí hòa đàm đang cực kỳ căng thẳng khi cả hai bên đều bày tỏ sự nghi ngờ và đưa ra những cảnh báo cứng rắn. Thế giới đang dõi theo từng diễn biến tại Islamabad, nơi quyết định về hòa bình hay tiếp tục xung đột sẽ được định đoạt trong những ngày tới.
