Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ thuế đối ứng của cựu Tổng thống Donald Trump
Trong một phán quyết mang tính bước ngoặt, Tòa án Tối cao Mỹ đã tuyên bố các mức thuế quan toàn cầu do cựu Tổng thống Donald Trump áp đặt là bất hợp pháp. Quyết định này được đưa ra vào ngày 20/2, theo thông tin từ WSJ, và hiện Nhà Trắng vẫn chưa có bình luận chính thức về vụ việc.
Hoài nghi về tính hợp pháp của thuế quan
Trong quá trình tranh luận, các thẩm phán đã bày tỏ sự hoài nghi sâu sắc về tính hợp pháp của các mức thuế mà ông Trump thiết lập. Họ viện dẫn Đạo luật Quyền Kinh tế Khẩn cấp (IEEPA) năm 1977, vốn được thiết kế để sử dụng trong các tình huống khẩn cấp quốc gia, nhưng cho rằng việc áp dụng nó trong trường hợp này là không phù hợp.
Trước đó, chính quyền của ông Trump đã kháng cáo các phán quyết từ tòa cấp dưới, lập luận rằng ông đã vượt quá thẩm quyền. Ông Trump sử dụng IEEPA để áp đặt các mức thuế mà ông gọi là "có đi có lại" đối với hàng hóa nhập khẩu từ hầu hết các đối tác thương mại nước ngoài của Mỹ, với mục tiêu giảm thâm hụt thương mại.
Lý do áp thuế và phản ứng của tòa án
Ông Trump cũng dựa vào cùng đạo luật này để áp thuế với các quốc gia như Trung Quốc, Canada và Mexico, viện dẫn nạn buôn lậu fentanyl và các loại ma túy bất hợp pháp khác vào Mỹ như một tình trạng khẩn cấp quốc gia. Tuy nhiên, phán quyết ngày 20/2, do Chánh án John Roberts chắp bút phê duyệt, đã bác bỏ lập luận này.
Chánh án Roberts nhấn mạnh rằng, theo một phán quyết trước đây của Tòa án Tối cao, "Tổng thống phải chỉ ra được sự ủy quyền rõ ràng từ Quốc hội" để biện minh cho việc tự mình áp đặt thuế quan – một quyền lực đặc biệt và khác thường. Ông khẳng định rằng ông Trump đã không làm được điều đó.
Phân tích về quyền lực và nguyên tắc phân quyền
Theo Roberts, nếu Quốc hội có ý định trao cho Tổng thống quyền áp đặt thuế quan thông qua IEEPA, họ phải quy định rõ ràng, như đã từng làm trong các đạo luật thuế quan khác. Ông cũng nêu rõ rằng Quốc hội có quyền ban hành và thu các loại thuế, thuế quan, lệ phí và thuế tiêu thụ đặc biệt.
Roberts cho biết những lập luận của Chính quyền Trump về việc xác định một tình trạng khẩn cấp để tạo kẽ hở trong nguyên tắc phân quyền của Hiến pháp đã không thuyết phục được tòa. "Vì vậy, Chính phủ buộc phải thừa nhận rằng Tổng thống không có thẩm quyền vốn có để áp đặt thuế quan trong thời bình. Xét cho cùng, Mỹ không ở trong tình trạng chiến tranh với mọi quốc gia trên thế giới", ông viết trong phán quyết.
Tác động đến thị trường chứng khoán
Sau khi thông tin về phán quyết được công bố, thị trường chứng khoán Mỹ đã phản ứng tích cực. Các chỉ số chính đều ghi nhận mức tăng:
- Chỉ số Dow Jones Industrial Average (DJIA) tăng 0,42%, đạt hơn 49.600 điểm.
- Chỉ số S&P 500 tăng 0,52%, lên khoảng 6.895 điểm.
- Chỉ số Nasdaq Composite tăng 0,68%.
Phán quyết này không chỉ có ý nghĩa pháp lý quan trọng mà còn tác động đến kinh tế và thương mại quốc tế, đồng thời khẳng định nguyên tắc phân quyền trong hệ thống chính trị Mỹ.
