Tòa Án Tối Cao Mỹ Bác Thuế Quan Trump: 5 Câu Hỏi Lớn Về Tương Lai Chính Sách
Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/2, bác bỏ phần lớn các mức thuế quan do chính quyền Tổng thống Donald Trump ban hành năm ngoái, đã tạo ra một cơn địa chấn trong chính sách thương mại của Washington. Các thẩm phán cho rằng ông Trump đã vượt quá thẩm quyền khi viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế lên hàng hóa từ gần như mọi quốc gia. Trong cuộc họp báo cùng ngày, ông Trump khẳng định sẽ không từ bỏ chính sách kinh tế chủ chốt này và có thể áp dụng các biện pháp thuế mới. Dưới đây là năm câu hỏi then chốt sau phán quyết lịch sử này.
1. Có Phải Mọi Mức Thuế Đều Bị Hủy Bỏ?
Câu trả lời là không. Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ chỉ áp dụng với các mức thuế được ban hành theo IEEPA, bao gồm các mức thuế áp riêng cho từng quốc gia như thuế 15% với hàng hóa từ Liên minh châu Âu. Phần lớn đòn thuế của ông Trump năm ngoái thuộc diện này, nhưng không phải tất cả. Các mức thuế theo ngành, chẳng hạn đối với nhôm, thép và ôtô, vẫn được duy trì, cho thấy sự phức tạp trong hệ thống thuế quan hiện tại.
2. Tác Động Đến Ngân Sách Liên Bang Mỹ Thế Nào?
Chính sách thuế quan của Tổng thống Trump, dù chưa thể vực dậy ngành sản xuất Mỹ hay giảm thâm hụt thương mại, đã tạo ra một nguồn thu mới cho chính phủ liên bang đang gánh khoản nợ công khổng lồ. Theo Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ, trước phán quyết, các khoản thuế này được kỳ vọng mang lại khoảng 3.000 tỷ USD doanh thu trong 9 năm tới. Tuy nhiên, các nhà kinh tế ước tính phán quyết đã vô hiệu hóa khoảng một nửa nguồn thu đó, với Trung tâm Nghiên cứu Ngân sách Đại học Yale dự đoán thiệt hại lên đến 1.500 tỷ USD. Ông Trump tuyên bố sẽ áp dụng loạt biểu thuế mới, bao gồm mức thuế đồng loạt 10% với toàn bộ các nước, để bù đắp khoản thiếu hụt này.
3. Giá Cả Ở Mỹ Sẽ Thay Đổi Ra Sao?
Thuế quan đã góp phần làm tăng vật giá ở Mỹ trong năm qua, dù không nghiêm trọng như một số chuyên gia từng lo ngại. Trung tâm Nghiên cứu Ngân sách Đại học Yale ước tính mỗi hộ gia đình Mỹ trong năm 2025 thiệt hại khoảng 400-1.800 USD tùy theo mức thu nhập. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ Jerome H. Powell nhận định việc vật giá tăng cao do thuế là nguyên nhân chính khiến lạm phát vượt ngưỡng 2%. Tuy nhiên, ngay cả khi các mức thuế theo IEEPA bị hủy, người tiêu dùng Mỹ khó có thể thấy hóa đơn mua sắm giảm ngay lập tức do các công ty có thể ngần ngại giảm giá trong bối cảnh bất định.
4. Chính Phủ Mỹ Sẽ Hoàn Tiền Thế Nào?
Dù chính sách thuế của ông Trump bị bác, người tiêu dùng Mỹ nhiều khả năng sẽ không được hoàn tiền, theo nhà phân tích Rachel Lerman của Washington Post. Thuế quan chủ yếu do các công ty nhập khẩu nộp, và việc doanh nghiệp hoàn lại phần giá đã tăng cho khách hàng là rất khó. Tuy nhiên, các doanh nghiệp Mỹ chịu thiệt hại từ chính sách này có thể được bồi hoàn thông qua quy trình điều chỉnh hoặc khiếu nại khoản thuế đã nộp. Nhiều công ty, như Costco, đã bắt đầu gửi đơn yêu cầu hoàn thuế, nhưng chính phủ Mỹ chưa làm rõ quy trình hoàn tiền, và ông Trump cảnh báo có thể mất "2 năm kiện tụng" để giải quyết.
5. Tương Lai Chính Sách Thuế Của Mỹ Sẽ Ra Sao?
Ông Trump khó có thể từ bỏ hoàn toàn ý tưởng áp thuế, và chính quyền của ông đang thảo luận các phương thức khác để thực thi chính sách này. Sau phán quyết, Tổng thống Mỹ tuyên bố sẽ sử dụng Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp thuế 10% đối với tất cả các nước, cùng với các mức thuế mới theo Điều 301 đối với hành vi thương mại không công bằng. Luật sư Patrick Childress nhận định đây có thể là con đường được lựa chọn cao nhất, cho phép chính quyền linh hoạt điều chỉnh mức thuế và áp dụng các biện pháp cụ thể theo quốc gia. Nếu vậy, người tiêu dùng Mỹ có thể không thấy nhiều thay đổi sau phán quyết của Tòa án Tối cao.
