Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết Tổng thống Trump vượt quyền áp thuế quan
Trong một phán quyết mang tính bước ngoặt, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra quyết định với tỷ lệ 6-3 vào ngày 20.2, khẳng định rằng Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) "không trao quyền cho Tổng thống áp đặt thuế quan". Phán quyết này đánh dấu một thất bại pháp lý quan trọng đối với chính quyền của Tổng thống Donald Trump, người đã công bố sắc lệnh hành pháp về thuế quan tại Nhà Trắng vào tháng 4.2025.
Chi tiết phán quyết và phản ứng từ tòa án
Phán quyết do Chánh án John Roberts soạn thảo đã giữ nguyên quyết định của tòa cấp dưới, xác nhận việc Tổng thống Trump sử dụng đạo luật năm 1977 này đã vượt quá thẩm quyền khi áp đặt hàng loạt mức thuế quan, gây ra sự đảo lộn đáng kể trong thương mại toàn cầu. Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1.2025, ông Trump đã tận dụng thuế quan như một công cụ kinh tế và đối ngoại chủ chốt, nhưng Tòa án Tối cao đã bác bỏ cách tiếp cận này.
Vụ kiện được đệ trình bởi các doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi thuế quan và 12 bang của Mỹ, phần lớn do đảng Dân chủ lãnh đạo, nhằm phản đối việc ông Trump sử dụng một cách chưa từng có tiền lệ đạo luật IEEPA để đơn phương áp đặt thuế nhập khẩu. Tòa án đã đi đến kết luận rằng hành động này không nằm trong phạm vi quyền hạn được trao bởi đạo luật.
Tác động tài chính và phản ứng từ chính quyền
Các quan chức chính quyền trước đây đã tuyên bố rằng mức thuế đối với hàng nhập khẩu sẽ tạo doanh thu hàng ngàn tỉ USD cho Mỹ trong vòng một thập niên tới. Tuy nhiên, chính quyền ông Trump đã không công bố dữ liệu thu thuế kể từ ngày 14.12.2025. Theo ước tính từ các nhà kinh tế của mô hình ngân sách Penn-Wharton vào ngày 20.2, số tiền đã thu được từ các mức thuế dựa trên IEEPA đã vượt quá 175 tỉ USD.
Nhiều khả năng khoản tiền này sẽ phải được hoàn trả sau phán quyết của Tòa án Tối cao, điều này có thể gây ra những hệ lụy tài chính đáng kể cho ngân sách quốc gia. Cho đến nay, Nhà Trắng vẫn chưa đưa ra bất kỳ phản ứng chính thức nào về phán quyết mới nhất này, để lại nhiều câu hỏi về các bước tiếp theo của chính quyền.
Ý nghĩa rộng lớn hơn đối với chính sách và thương mại
Phán quyết này không chỉ là một vấn đề pháp lý mà còn có ý nghĩa sâu rộng đối với chính sách kinh tế và thương mại của Mỹ. Nó nhấn mạnh sự cân bằng quyền lực giữa các nhánh hành pháp và tư pháp, đồng thời đặt ra câu hỏi về việc sử dụng các công cụ khẩn cấp trong bối cảnh toàn cầu hóa. Sự đảo lộn thương mại toàn cầu do thuế quan gây ra có thể cần thời gian để ổn định, và phán quyết này có thể dẫn đến những thay đổi trong cách Mỹ tiếp cận các vấn đề thương mại quốc tế trong tương lai.
