Thất bại lịch sử chấm dứt 'kỷ nguyên Orban' tại Hungary
Sau 16 năm liên tục cầm quyền, Thủ tướng Hungary Viktor Orban, 62 tuổi, đã phải thừa nhận một thất bại mà ông gọi là "đau đớn" và "không thể phủ nhận". Sự kiện này diễn ra vào ngày 12/4/2026, đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong chính trường Hungary và có những tác động sâu rộng đến cục diện châu Âu.
Chiến thắng áp đảo của đảng Tisza
Theo kết quả chính thức với 98,15% số phiếu đã được kiểm, đảng Tisza trung hữu do ông Peter Magyar lãnh đạo đã giành được siêu đa số hai phần ba tại quốc hội Hungary. Cụ thể, đảng này chiếm 138 trong tổng số 199 ghế, tương đương 53,6% số phiếu bầu. Trong khi đó, đảng cầm quyền Fidesz của Thủ tướng Orban chỉ giành được 55 ghế với 37,9% số phiếu.
Trong một phát biểu với các phóng viên, ông Orban thừa nhận: "Kết quả bầu cử, dù chưa phải là cuối cùng, nhưng đã rõ ràng và dễ hiểu; đối với chúng tôi, đó là điều đau đớn nhưng không thể phủ nhận".
Sự kết thúc của 'nền dân chủ phi tự do'
Cuộc bầu cử ngày 12/4 đánh dấu sự chấm dứt dứt khoát 16 năm cầm quyền của ông Orban. Trong suốt hơn một thập kỷ rưỡi, nhà lãnh đạo Hungary đã xây dựng cái mà ông gọi là "nền dân chủ phi tự do", tập trung quyền kiểm soát vào hệ thống tư pháp và truyền thông. Chính sách này đã biến Budapest thành một điểm gây chia rẽ thường trực trong Liên minh châu Âu (EU).
Nhiệm kỳ của ông Orban được định hình bởi chính sách đối ngoại thường xuyên khiến Hungary khác biệt so với các đồng minh phương Tây, đồng thời tăng cường quan hệ với Liên bang Nga. Điều này đã tạo nên những căng thẳng kéo dài với Brussels và làm phức tạp hóa quan hệ trong khối.
Peter Magyar - người phá vỡ chính đảng cũ
Ông Peter Magyar, 45 tuổi, là một luật sư và cựu thành viên của đảng Fidesz. Ông đã tận dụng hiểu biết sâu sắc về đảng cầm quyền để phá vỡ chính tổ chức mà mình từng tham gia. Nổi lên trên chính trường quốc gia vào đầu năm 2024, ông Magyar đã thành công trong việc khai thác sự bất mãn sâu sắc của công chúng về tình trạng trì trệ kinh tế và chủ nghĩa thân hữu.
Chương trình vận động tranh cử của ông Magyar tập trung vào các biện pháp chống tham nhũng nghiêm ngặt, khôi phục cơ chế kiểm soát và cân bằng quyền lực dân chủ, đồng thời đưa đất nước quay trở lại dòng chính châu Âu. Những cam kết này đã thu hút sự ủng hộ rộng rãi từ cử tri Hungary.
Tác động địa chính trị sâu rộng
Chiến thắng của ông Magyar đã làm thay đổi căn bản tính toán địa chính trị trong khu vực. Đối với Liên bang Nga, thất bại của ông Orban đồng nghĩa với việc mất đi người ủng hộ đáng tin cậy nhất có quyền phủ quyết tại bàn đàm phán châu Âu. Điều này làm suy yếu khả năng của Moskva trong việc cản trở các lệnh trừng phạt của EU và sự phối hợp rộng hơn của phương Tây.
Đồng thời, kết quả bầu cử cũng là một lời bác bỏ mạnh mẽ đối với phong trào dân túy toàn cầu và phe cánh hữu tại Mỹ. Dù Hungary có quy mô tương đối nhỏ, quốc gia này thường được các nghị sĩ theo phong trào MAGA tại Mỹ coi là một hình mẫu. Chuyến thăm chưa từng có tiền lệ của Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tới Budapest chỉ vài ngày trước bầu cử nhằm công khai ủng hộ ông Orban đã không thể mang tới khả năng tái nhiệm cho chính trị gia này.
Cơ hội mới cho Hungary và EU
EU từ lâu đã đóng băng các quỹ mang tính cấu trúc dành cho Hungary do những vi phạm được quy cho ông Orban đối với nguyên tắc pháp quyền. Ông Magyar cam kết khôi phục các chuẩn mực dân chủ, tạo khoảng cách với Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin, và khơi thông dòng vốn quan trọng từ Brussels.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng chiến thắng của ông Magyar có thể không làm thay đổi hoàn toàn mọi khía cạnh trong quan hệ giữa Hungary và EU. Giống như ông Orban, ông Magyar phản đối việc gửi vũ khí tới Ukraine và vẫn thận trọng về việc Kyiv gia nhập EU nhanh chóng. Điểm khác biệt quan trọng là ông Magyar không sử dụng giọng điệu thù địch như người tiền nhiệm và cam kết biến Hungary thành một đồng minh đáng tin cậy của NATO cũng như một thành viên hợp tác trong EU.
Kết luận: Một chương mới cho Hungary
Thất bại của ông Orban không chỉ là một sự kiện nội bộ của Hungary mà đã đánh dấu sự sụp đổ của một trong những dự án "chính trị phi tự do" bền vững nhất tại châu Âu. Sự kiện này gửi đi một thông điệp vượt xa biên giới Budapest, tác động đến cân bằng quyền lực trong khu vực.
Đối với Brussels, đây là cơ hội để tái hòa nhập một trong những thành viên khó xử nhất. Đối với Moskva, đó là việc mất đi một "người phá bĩnh" đáng tin cậy trong EU. Liệu ông Magyar cuối cùng sẽ điều hành như một nhà cải cách thực sự hay chỉ là một nhà dân tộc chủ nghĩa tinh tế hơn vẫn còn phải chờ xem. Nhưng có một thực tế đã rõ ràng: cán cân chính trị khu vực được xây dựng trong thời kỳ Orban đã bị phá vỡ, và sự thay đổi này sẽ mang lại những hệ quả sâu rộng vượt xa biên giới Hungary.
