Trump tuyên bố có thể chiếm eo biển Hormuw, xung đột Iran-Mỹ leo thang gây bất ổn
Cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đã gây chú ý khi tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng, với thêm chút thời gian, ông có thể dễ dàng mở eo biển Hormuz, chiếm lấy dầu mỏ và kiếm được một khoản tiền khổng lồ. Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran tiếp tục leo thang, gây bất ổn khu vực và làm rung chuyển thị trường tài chính toàn cầu.
Xung đột leo thang và áp lực chính trị
Gần 5 tuần sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích nhằm vào Iran, tình hình vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Xung đột này đã khiến áp lực chính trị dồn lên Nhà Trắng, buộc chính quyền Mỹ phải nhanh chóng kiểm soát khủng hoảng. Iran đã đóng cửa eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng 20% lượng dầu tiêu thụ toàn cầu – như một biện pháp đáp trả các cuộc tấn công từ cuối tháng 2.
Trong bài phát biểu gần đây, ông Trump tiếp tục cảnh báo sẽ nhắm vào hạ tầng năng lượng của Iran, nhưng không đưa ra thời hạn chấm dứt xung đột. Điều này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ trả đũa và khiến thị trường chứng khoán toàn cầu chao đảo.
Giao tranh lan rộng và tác động đến thị trường dầu mỏ
Xung đột không chỉ giới hạn ở Iran mà còn lan rộng sang các nước vùng Vịnh. Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đã tạm dừng hoạt động tại cơ sở xử lý khí đốt Habshan – một trung tâm năng lượng lớn – sau một vụ tấn công gây hỏa hoạn. Tương tự, Kuwait cũng chịu thiệt hại khi nhà máy lọc dầu Mina Al Ahmadi bốc cháy trong lúc đang vận hành.
Các cuộc tập kích này được cho là đã làm gián đoạn hoạt động của nhiều nhà máy lọc dầu, hóa dầu và khí tự nhiên hóa lỏng, buộc một số nhà sản xuất lớn phải cắt giảm sản lượng. Hậu quả là giá dầu thô đã tăng khoảng 50%, lên mức gần 110 USD/thùng, gây áp lực lên nền kinh tế toàn cầu.
Phản ứng quốc tế và cảnh báo từ Iran
Trong khi đó, Anh đã thông báo sẽ triển khai hệ thống phòng không Rapid Sentry tới Kuwait để bảo vệ lợi ích của mình và các đồng minh trong khu vực. Thủ tướng Anh Keir Starmer đã thảo luận kế hoạch này với Thái tử Kuwait Sabah al-Khalid al-Sabah và lên án các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào cơ sở dầu mỏ.
Iran, vào ngày 3.4, cảnh báo sẽ tiếp tục nhắm vào hạ tầng năng lượng và các mục tiêu như cầu đường tại các nước vùng Vịnh nếu các cơ sở của họ bị tấn công. Ngoài ra, một nhà máy điện và cơ sở khử muối nước tại Kuwait cũng ghi nhận thiệt hại trong các đợt tấn công mới nhất.
Diễn biến ngoại giao và kêu gọi hòa bình
Một quan chức cấp cao Iran đã chỉ trích dự thảo nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc, do Bahrain đề xuất, cho phép sử dụng vũ lực nếu Iran không mở lại eo biển Hormuz. Iran cho rằng văn bản này "không xem xét nguyên nhân gốc rễ của khủng hoảng" và cáo buộc Mỹ cùng Israel gây hấn.
Đồng thời, cựu Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif kêu gọi Tehran tận dụng "ưu thế" hiện tại để thúc đẩy một thỏa thuận hòa bình toàn diện với Washington. Theo ông, thỏa thuận có thể bao gồm việc hạn chế chương trình hạt nhân của Iran và mở lại eo Hormuz, đổi lấy việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt kinh tế. Tuy nhiên, triển vọng đàm phán vẫn còn nhiều bất định trong bối cảnh căng thẳng leo thang.
