Xung đột Mỹ - Israel - Iran: Kịch bản 'đóng băng' và những hệ lụy khó lường
Theo phân tích từ The Conversation, xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đang rơi vào một thế bế tắc nghiêm trọng. Các cuộc đàm phán chưa mở ra lối thoát, trong khi những mâu thuẫn cốt lõi vẫn nguyên vẹn, khiến kịch bản chiến sự kéo dài âm ỉ ngày càng hiện rõ. Tình hình này đặt ra nguy cơ cao về một trạng thái "đóng băng" xung đột, thay vì tiến tới hòa bình toàn diện.
Ba lý do chính dẫn đến kịch bản 'đóng băng'
Thứ nhất, cách tiếp cận của cựu Tổng thống Mỹ Donald Trump đóng vai trò then chốt. Ông Trump thường xem lệnh ngừng bắn như một chiến thắng toàn diện, nhanh chóng chuyển sang vấn đề khác mà bỏ qua các vấn đề cốt lõi chưa được giải quyết. Điều này tạo ra một lệnh ngừng bắn mong manh, khiến xung đột dễ rơi vào trạng thái "đóng băng", với căng thẳng vẫn tồn tại âm ỉ kéo dài.
Thứ hai, chiến sự tại Iran mang tính chất bất đối xứng, với sự chênh lệch lớn về sức mạnh quân sự giữa Mỹ - Israel và Iran. Iran đã chủ động sử dụng các chiến thuật như tấn công cơ sở hạ tầng và đóng cửa eo biển Hormuz để gây áp lực. Các cuộc chiến bất đối xứng thường kéo dài và khó xác định điểm kết thúc rõ ràng, dẫn đến tình trạng giằng co kéo dài, nơi xung đột tiếp diễn ở mức độ thấp mà không bùng nổ lớn.
Thứ ba, cả Mỹ và Iran đều thiếu cam kết rõ ràng trong việc giải quyết triệt để các căng thẳng nền tảng, đặc biệt là vấn đề chương trình hạt nhân của Iran. Vòng đàm phán hòa bình đầu tiên tại Pakistan đã đổ vỡ do Iran từ chối nhượng bộ, trong khi Mỹ từng rút khỏi thỏa thuận hạt nhân năm 2015. Khả năng đạt được một thỏa thuận mới nhanh chóng là rất thấp, và hai bên có thể chỉ công bố thỏa thuận theo từng phần, để lại nhiều vấn đề phức tạp cho tương lai.
Tác động của 'thế giằng co' đến khu vực Trung Đông
Nếu chiến sự kết thúc bằng lệnh ngừng bắn và duy trì trạng thái "status quo", điều này sẽ đồng nghĩa với việc Mỹ và Israel có thể tiếp tục đưa ra cảnh báo về chương trình hạt nhân của Iran. Các đợt bùng phát bạo lực có thể tái diễn giữa Israel và Iran, hoặc thậm chí Mỹ và Israel phối hợp thực hiện tấn công mới nếu phát hiện dấu hiệu bất thường.
Tình hình này tương tự trạng thái thế giằng co tại Gaza, nơi lệnh ngừng bắn đã được đạt được nhưng các vấn đề phức tạp như quản trị sau chiến tranh vẫn chưa được giải quyết, dẫn đến bạo lực tiếp diễn. Trong lịch sử, tình trạng "đóng băng" trên bán đảo Triều Tiên sau hiệp định đình chiến năm 1953, hay xung đột âm ỉ giữa Ấn Độ và Pakistan, đều cho thấy những hệ lụy lâu dài như chạy đua vũ trang và bất ổn khu vực.
"Xung đột đóng băng" giữa Mỹ - Israel và Iran nhiều khả năng sẽ tạo ra sự bất ổn lâu dài tại Trung Đông, bao gồm nguy cơ chạy đua vũ trang, các đợt leo thang bạo lực, và nhiều diễn biến nóng vẫn có thể xoay quanh eo biển Hormuz. Điều này nhấn mạnh sự cần thiết của một giải pháp toàn diện, thay vì chỉ dừng lại ở những thỏa thuận tạm thời.
