Đỗ Hoàng Hên ăn chay khi thi đấu đỉnh cao: Chuyên gia dinh dưỡng giải mã bí quyết
Cầu thủ Đỗ Hoàng Hên, người đang khoác áo CLB Bình Định và đội tuyển quốc gia, đã duy trì chế độ ăn chay trường nhiều năm ngay cả trong giai đoạn thi đấu chuyên nghiệp đỉnh cao. Điều này đặt ra nhiều câu hỏi về khả năng duy trì thể lực, phong độ và cách xây dựng dinh dưỡng phù hợp cho vận động viên.
Hành trình ăn chay từ Tây Ban Nha đến V.League
Gia nhập V.League từ năm 2021, Đỗ Hoàng Hên cập bến CLB Bình Định sau quãng thời gian thi đấu tại Puertollano C.F. ở Tây Ban Nha. Năm năm sau, anh có bước tiến đáng chú ý khi được gọi lên đội tuyển quốc gia và ra mắt trong trận giao hữu với Bangladesh.
Với lối chơi giàu tốc độ và đòi hỏi thể lực cao, ít ai nghĩ Hoàng Hên lại duy trì chế độ ăn chay trong suốt nhiều năm. Ngay từ khi còn thi đấu ở Tây Ban Nha, nam cầu thủ đã duy trì chế độ ăn chay theo thói quen của gia đình. Anh cho biết chế độ ăn từ thực vật giúp cơ thể nhẹ nhàng hơn, hồi phục nhanh hơn và hệ tiêu hóa cũng ổn định hơn.
Hoàng Hên tỏ ra yêu thích món phở chay Việt Nam, một trong những món ăn truyền thống được biến tấu phù hợp với chế độ dinh dưỡng của anh.
Chuyên gia dinh dưỡng thể thao phân tích
Trao đổi với báo chí, bác sĩ chuyên khoa II Trần Anh Vũ, Trưởng khoa Y học Thể thao và Nội soi tại Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết trên thế giới đã có không ít vận động viên lựa chọn chế độ ăn chay nhưng vẫn duy trì được thể lực và thành tích thi đấu ấn tượng.
Bác sĩ Vũ liệt kê một số ví dụ điển hình:
- Chris Smalling, trung vệ từng khoác áo Manchester United và đội tuyển Anh, cho biết việc chuyển sang chế độ ăn chay giúp cơ thể nhẹ nhàng hơn và hạn chế các vấn đề tiêu hóa.
- Héctor Bellerín, hậu vệ người Tây Ban Nha từng chơi cho Arsenal, duy trì chế độ ăn thuần chay, gắn lựa chọn này với mục tiêu bảo vệ môi trường và cải thiện sức khỏe.
- Lewis Hamilton, tay đua từng nhiều lần vô địch thế giới Formula 1, cũng theo đuổi chế độ ăn thuần chay trong nhiều năm và cho rằng điều này góp phần nâng cao thể lực cũng như sự tập trung.
Lợi ích và thách thức của chế độ ăn chay trong thể thao
Khi được xây dựng đúng cách, chế độ ăn chay mang lại những lợi thế nhất định cho vận động viên. Nguồn năng lượng từ thực vật thường ổn định hơn, ít dao động, trong khi thực phẩm từ động vật có thể thay đổi tùy vào chất lượng thịt và lượng mỡ đi kèm. Việc hạn chế chất béo dư thừa cũng giúp vận động viên tránh tích mỡ, giữ được trạng thái thể lực ổn định trong thời gian dài.
Tuy nhiên, bác sĩ Vũ nhấn mạnh chế độ ăn chay dành cho vận động viên chuyên nghiệp phải được thiết kế bài bản, tính toán chi tiết đến từng kilocalo. Mỗi bữa ăn không chỉ là “ăn gì”, mà còn là “ăn bao nhiêu”, “ăn khi nào” và “ăn trong bối cảnh nào” của chu kỳ thi đấu.
“Mọi thứ đều phải được lên kế hoạch chi tiết: lượng rau, đậu, chất béo, sữa hay trứng mỗi ngày; thời điểm ăn trước và sau thi đấu, thậm chí cả việc có nên bổ sung giữa hiệp hay không. Đây là một bài toán đòi hỏi tính kỷ luật và sự kiểm soát chặt chẽ”, bác sĩ Vũ chia sẻ.
Thực trạng tại Việt Nam và khuyến nghị chuyên gia
Trong việc xây dựng chế độ ăn chay cho vận động viên, yếu tố văn hóa và điều kiện thực phẩm đóng vai trò rất lớn. Ở châu Âu, nơi các sản phẩm dinh dưỡng chuyên biệt và thực phẩm thay thế đã phổ biến, vận động viên dễ xây dựng thực đơn chay hoàn chỉnh. Trong khi đó, tại Việt Nam, việc tiếp cận các nguồn thực phẩm phù hợp và duy trì chế độ ăn chay theo hướng chuẩn hóa vẫn còn là thách thức.
Một khoảng trống khác nằm ở hệ thống hỗ trợ dinh dưỡng. Ở nhiều nền thể thao phát triển, vận động viên thường có đội ngũ bác sĩ dinh dưỡng đồng hành, xây dựng thực đơn theo từng ngày và từng giai đoạn thi đấu. Trong khi đó, tại Việt Nam, việc này chưa thực sự phổ biến, nên nếu không có kế hoạch rõ ràng, vận động viên ăn chay dễ gặp khó khăn trong việc cân đối năng lượng.
Bác sĩ Vũ cho rằng ăn chay vẫn là lựa chọn hợp lý, đặc biệt với các môn đòi hỏi sức bền như bóng đá, tennis hay chạy đường dài. Ở những môn thể thao này, năng lượng cần được duy trì ổn định trong thời gian dài.
Ngược lại, với những môn cần bùng nổ năng lượng trong thời gian ngắn như cử tạ, chạy nước rút hay một số nội dung bơi, vận động viên cần cân nhắc. Trong các trường hợp này, việc nạp đủ năng lượng từ thực phẩm chay trong thời gian ngắn là thách thức lớn.
“Ăn chay hay không cần được cân nhắc dựa trên đặc thù môn thể thao, thể trạng từng người và quan trọng nhất là phải có một thiết kế dinh dưỡng khoa học, thay vì chạy theo xu hướng”, bác sĩ Vũ kết luận.
Trường hợp của Đỗ Hoàng Hên cho thấy, với sự kỷ luật và kế hoạch dinh dưỡng bài bản, việc ăn chay hoàn toàn có thể tương thích với yêu cầu thể lực khắt khe của bóng đá chuyên nghiệp.
