Trong những năm gần đây, thể thao điện tử (Esports) Việt Nam đã ghi nhận nhiều dấu ấn quan trọng như vô địch các giải PUBG Mobile Super League-Southeast Asia Fall 2025, PUBG Nations Cup 2025 và giành nhiều huy chương vàng tại SEA Games. Việt Nam cũng là quốc gia đầu tiên đăng cai SEA Esports Nations Cup. Đội tuyển quốc gia thể thao điện tử Việt Nam sắp tham dự Esports Nations Cup 2026 (ENC 2026) quy mô toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, Báo Thanh Niên đã có cuộc phỏng vấn ông Hans Jagnow, Giám đốc Quan hệ Câu lạc bộ, Đội tuyển Quốc gia và Tuyển thủ của Esports Foundation, về bản sắc Việt Nam trong ngành công nghiệp Esports cũng như cơ hội và thách thức để thể thao điện tử đóng góp nhiều hơn cho nền kinh tế số.
Tài năng Esports Việt Nam đạt đẳng cấp toàn cầu
Việt Nam đang nổi lên như một thị trường Esports năng động ở Đông Nam Á. Từ góc nhìn của một tổ chức quốc tế như Esports Foundation, ông đánh giá như thế nào về thị trường này?
Ông Hans Jagnow cho biết: "Việt Nam đã xây dựng được một nền tảng thực sự ấn tượng cho Esports, bao gồm văn hóa thi đấu năng động, cộng đồng người hâm mộ nhiệt huyết ở nhiều tựa game khác nhau, và các tuyển thủ đang khẳng định dấu ấn trên đấu trường quốc tế. Điều này thể hiện rõ qua các tuyển thủ PUBG Mobile hay Liên Minh Huyền Thoại, những tài năng đã đạt đẳng cấp toàn cầu. Điểm đáng chú ý là tốc độ tăng trưởng nhanh chóng của Việt Nam trong những năm gần đây. Quy mô Mobile Esports đã mở rộng đáng kể, và Việt Nam là một trong những thị trường thể hiện rõ xu hướng này. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để chuyển hóa nguồn năng lượng đó thành động lực phát triển bền vững trong dài hạn."
So với các thị trường đang phát triển khác trong khu vực, đâu là những yếu tố khiến Việt Nam trở nên đặc biệt khi bước ra thị trường toàn cầu?
"Điểm khác biệt của Esports Việt Nam so với các nước trong khu vực là văn hóa thi đấu đã tồn tại sẵn ở cấp độ phong trào, không cần xây dựng từ đầu. Trong khi Indonesia có lợi thế về quy mô, Thái Lan có thế mạnh ở một số tựa game cụ thể, Việt Nam nổi bật nhờ sự kết hợp giữa chiều sâu cạnh tranh và sức mạnh cộng đồng."
Vậy Esports có thể đóng góp gì cho nền kinh tế số Việt Nam?
Theo báo cáo Global Games Market Report của Newzoo năm 2025, thị trường game toàn cầu đạt gần 189 tỉ USD với 3,6 tỉ người chơi, vượt qua ngành điện ảnh và âm nhạc cộng lại. Esports là một phần trong ngành công nghiệp game. Việt Nam có thể định vị như một quốc gia xuất khẩu tài năng, tương tự Hàn Quốc hay Trung Quốc. Các tuyển thủ và huấn luyện viên không chỉ thi đấu mà còn mang màu cờ sắc áo ra thế giới, thu hút dòng vốn đầu tư vào thị trường trong nước. Việc tham gia các giải đấu quốc tế như Esports Nations Cup sẽ giúp nâng cao vị thế, tăng độ nhận diện và cơ hội tiếp cận nhà tài trợ, đơn vị phát sóng và các nguồn đầu tư vào hạ tầng.
Bài học từ những quốc gia thành công
Việt Nam đang đứng ở đâu trên bản đồ Esports toàn cầu? Theo ông, đâu là những bài học Việt Nam có thể tham khảo để nắm bắt cơ hội?
"Các quốc gia xây dựng được hệ sinh thái Esports bền vững thường có một số điểm chung: công nhận đây là một ngành công nghiệp chính thức, không chỉ là sở thích; có dòng vốn đầu tư ổn định vào đội tuyển; và lộ trình rõ ràng từ thi đấu phong trào đến chuyên nghiệp. Hàn Quốc là hình mẫu tiêu biểu. Ả Rập Xê Út cũng đang phát triển theo hướng này thông qua chiến lược quốc gia trong khuôn khổ Tầm nhìn 2030. Việt Nam đã có nền tảng cộng đồng mạnh và nguồn nhân lực dồi dào. Bước tiếp theo là củng cố lớp 'hạ tầng thể chế', bao gồm chuẩn hóa lộ trình phát triển, xây dựng cơ chế phúc lợi và định hướng nghề nghiệp cho tuyển thủ, cũng như thu hút dòng vốn đầu tư ổn định trong dài hạn."
Theo ông, đâu là những 'điểm nghẽn' lớn nhất khiến Esports Việt Nam chưa thể bứt phá lên nhóm dẫn đầu?
"Theo tôi, điểm nghẽn chung của nhiều quốc gia, không riêng Việt Nam, là việc đầu tư phát triển tuyển thủ vẫn còn hạn chế. Các khung quản trị nhằm tạo niềm tin cho nhà đầu tư và thương hiệu vẫn trong quá trình hoàn thiện. Bên cạnh đó, cầu nối giữa thi đấu phong trào và cơ hội chuyên nghiệp chưa đủ rõ ràng. Những thách thức này không chỉ của riêng Việt Nam, nhưng việc giải quyết hiệu quả sẽ quyết định thị trường nào tiếp tục bứt phá và thị trường nào chững lại."
Ngoài thi đấu chuyên nghiệp, ông đánh giá Việt Nam còn bỏ lỡ những mảnh ghép nào trong chuỗi giá trị Esports?
"Sản xuất nội dung và bản quyền truyền thông là hai lĩnh vực còn nhiều dư địa phát triển nhất. Việt Nam có nhiều cá nhân và tổ chức làm tốt, nhưng hạ tầng để sản xuất nội dung đạt chuẩn phát sóng quy mô lớn, cũng như tạo thành gói sản phẩm và thương mại hóa các nội dung đó thông qua các thỏa thuận bản quyền, vẫn là mảnh đất màu mỡ chưa được khai thác tương xứng. Công nghệ nền tảng và năng lực dữ liệu cũng cần được đầu tư. Việc hiểu rõ khán giả ngày càng quan trọng, đồng thời là yếu tố then chốt để mở rộng ra thị trường toàn cầu."
Nhìn về 5-10 năm tới, ông kỳ vọng Việt Nam có thể đạt được vị trí nào trên bản đồ Esports toàn cầu?
"Việt Nam có cơ hội thực sự để trở thành một trong những cường quốc Esports hàng đầu thế giới với nền tảng tài năng và đam mê đã sẵn có. Để đạt được điều đó, có ba yếu tố then chốt: Thứ nhất, xây dựng lộ trình phát triển rõ ràng, dễ tiếp cận, từ cấp độ nghiệp dư đến chuyên nghiệp. Thứ hai, đầu tư vào các yếu tố hỗ trợ như huấn luyện, khoa học thể thao và sản xuất nội dung. Thứ ba, thúc đẩy vai trò đồng hành của Nhà nước. Những quốc gia phát triển nhanh đều là nơi chính phủ nhìn nhận Esports như một cơ hội kinh tế và văn hóa, và chủ động tham gia vào quá trình đó."
