Cụ thợ lò 107 tuổi ở Hải Phòng: Ký ức về mỏ Mạo Khê và sự đổi thay của ngành than
Trong những câu chuyện ít người biết về mỏ Mạo Khê và ngành than, có một nhân vật đặc biệt khiến nhiều cán bộ lâu năm phải kinh ngạc. Đó là cụ Phạm Văn Ngung, 107 tuổi, cựu thợ lò hiện đang sinh sống tại thành phố Hải Phòng. Cụ không chỉ là người cao niên nhất của mỏ Mạo Khê mà còn minh chứng cho sự chuyển mình mạnh mẽ của ngành công nghiệp này.
Hành trình từ thợ lò gian khổ đến cụ già trường thọ
Cụ Ngung sinh năm 1920, tính theo tuổi mụ đã bước sang tuổi 107. Sinh ra trong gia đình nghèo, ở tuổi 17-18, cụ đăng ký làm công nhân mỏ Mạo Khê, nơi được mệnh danh là "mỏ nhà quê" thời Pháp thuộc. Cụ kể lại: "Thợ lò lúc đó đói khổ lắm, phải đi đò qua sông, cuốc bộ hơn 10 cây số mới tới mỏ. Trong lò, chúng tôi làm việc từ sáng sớm đến tối mịt, bùn ngập ngang cổ chân, dưới ánh đèn leo lét." Mọi công việc từ đào lò đến vận chuyển đều làm thủ công, với những thúng than nặng trĩu trên đầu.
Đôi bàn tay cụ vẫn còn những nốt đen chi chít dưới da, dấu vết của thời kỳ lao động vất vả. Sau Cách mạng Tháng Tám, cụ Ngung xung phong đi bộ đội, tham gia các trận đánh ác liệt và bị thương vào đầu. Khi kháng chiến chống Pháp thắng lợi, cụ trở về và tiếp tục làm thợ lò tại Mạo Khê, nơi điều kiện đã cải thiện đáng kể với quần áo bảo hộ và ăn uống đầy đủ.
Cuộc sống hiện tại và bí quyết trường thọ
Hiện nay, cụ Ngung sống cùng con trai là anh Phạm Văn Tư, người đã ngoài 70 tuổi nhưng vẫn phong độ. Cụ gần như chưa từng ốm đau, vẫn tự làm mọi việc sinh hoạt cá nhân. Bí quyết của cụ là ăn uống đơn giản: sáng ăn cháo đường, bữa chính như mọi người, không kiêng khem. Trong buổi trò chuyện, cụ vui vẻ uống hết một lon bia và kể chuyện hóm hỉnh về thời làm "min-nơ" (thợ lò).
Cụ còn là người khéo tay, sáng ý, sau khi nghỉ hưu vẫn tham gia xây dựng đền làng và thậm chí chỉ dẫn thợ lắp cửa khi phát hiện sai sót. "Việc gì cũng biết làm" – anh Tư tự hào nói về cha mình.
Sự chuyển mình của mỏ Mạo Khê và ngành than
Từ năm 1971, khi cụ Ngung nghỉ hưu, mỏ Mạo Khê đã thay đổi "một trời, một vực". Công ty than Mạo Khê hiện nay chú trọng đầu tư vào cơ giới hóa, tự động hóa, với các thiết bị hiện đại như hệ thống chống giữ lò, xe khoan, và băng tải vận chuyển. Ông Nguyễn Văn Hải, Giám đốc công ty, cho biết: "Năm nay, chúng tôi đặt mục tiêu sản xuất 2,65 triệu tấn than và doanh thu 3.673 tỷ đồng."
Người lao động được chăm sóc chu đáo, với thu nhập thợ lò bình quân đạt hơn 27 triệu đồng/tháng. Công ty còn triển khai dự án khai thác hầm lò sâu và các biện pháp bảo vệ môi trường, hướng tới xây dựng mỏ sáng-xanh-sạch-đẹp.
Câu chuyện của cụ Ngung không chỉ là ký ức về một thời gian khổ mà còn phản ánh sự phát triển bền vững của ngành than Việt Nam. Từ những ngày tháng lầm lụi dưới lòng đất đến một mỏ hiện đại, an toàn, hành trình ấy đã được viết nên bởi những con người như cụ.
