Người phụ nữ Nhật Bản với hành trình 13 năm cưu mang 15.000 lao động Việt
Ám ảnh bởi hình ảnh những người trẻ tuyệt vọng khi gặp khó khăn nơi đất khách, trong suốt 13 năm qua, bà Jiho Yoshimizu đã không ngừng nỗ lực cứu giúp hơn 15.000 lao động Việt Nam thoát khỏi các cuộc khủng hoảng. Một cuộc gọi từ Bệnh viện Tokyo báo tin về một nữ thực tập sinh Việt Nam sinh con một mình đã khiến bà lập tức kích hoạt quy trình can thiệp khẩn cấp, minh chứng cho sự tận tâm của mình.
Những câu chuyện đầy xúc động từ thực tế
Khi đến bệnh viện, bà Yoshimizu chứng kiến một cô gái 20 tuổi ngồi thu mình ở góc giường, tóc bết mồ hôi và ánh mắt đầy hoảng loạn. Vì sợ mất việc làm và tư cách lưu trú, cô gái trẻ chưa thông thạo tiếng Nhật đã phải giấu kín chuyện mang thai, lén lút sinh con trong phòng trọ trước khi bị phát hiện. "Em muốn giữ con nhưng cần phải ở lại Nhật", cô gái chia sẻ, với nỗi sợ lớn nhất là bị trục xuất và ghi nhận vi phạm vào hồ sơ cá nhân.
Nắm bắt được hoàn cảnh éo le này, Yoshimizu bắt đầu bằng việc ổn định các giấy tờ pháp lý. Bà liên hệ với tổ chức giám sát để giải trình tình huống, cung cấp giấy xác nhận y tế cần thiết. Đối với công ty tiếp nhận, bà làm rõ lý do cô gái nghỉ việc nhằm tránh hồ sơ bị quy kết vào lỗi bỏ trốn. Mọi thủ tục từ khai sinh đến cư trú đều được xử lý một cách cẩn thận. Ba tháng sau, hai mẹ con đã có thể trở về Việt Nam an toàn với một bộ hồ sơ "sạch", đảm bảo cơ hội quay lại Nhật Bản trong tương lai.
Động lực từ quá khứ và sự ra đời của tổ chức NPO
Jiho Yoshimizu, nay đã 65 tuổi, giải thích: "Khó khăn của cô ấy là điểm chung của rất nhiều lao động Việt. Một khoảng trống thông tin nhỏ cũng có thể đẩy họ vào ngõ cụt không lối thoát". Thông qua Tổ chức Hỗ trợ Việt - Nhật NPO do chính bà sáng lập, hàng nghìn trường hợp tương tự đã được hỗ trợ, bao gồm mất tư cách lưu trú, mất việc làm hoặc không có chốn dung thân.
Động lực này bắt nguồn từ những ký ức tuổi thơ sâu sắc. Yoshimizu lớn lên ở tỉnh Saitama trong một gia đình Phật giáo, nơi cha bà là trụ trì chùa Nisshinkutsu tại Tokyo. Từ thập niên 1960, ngôi chùa thường xuyên đón tiếp các tăng sĩ Việt Nam sang tu học, đồng thời thu xếp chỗ ở và lo hậu sự cho người Việt qua đời nơi đất khách. "Cha tôi luôn nói rằng giúp đỡ người khác trong lúc khốn khó không phải là một lựa chọn, mà là bổn phận thiêng liêng", bà tâm sự.
Những thách thức và thành công trong hành trình hỗ trợ
Con đường bảo vệ lao động nước ngoài không hề dễ dàng. Yoshimizu nhớ lại một lần vào mùa đông năm 2014, khi đang chuyển hàng cứu trợ, bà bị một người lạ chặn lại trên phố và chất vấn: "Cô ưu tiên người nước ngoài hơn người Nhật sao?". Với thái độ từ tốn, bà giải thích rằng những lao động này cũng đóng góp vào xã hội Nhật Bản thông qua công việc và thuế má, bù đắp sự thiếu hụt nhân lực. "Không có ranh giới nào giữa người Nhật và người Việt, chỉ có những con người cùng chung sống trên một mảnh đất. Hơn hết, họ cũng là con người, khi gặp khó khăn cần được giúp đỡ", bà khẳng định.
Một ví dụ điển hình là trường hợp của anh Công Thắng, 33 tuổi, quê Nghệ An. Cuối năm 2020, đại dịch Covid-19 khiến anh mất việc, hợp đồng gián đoạn và tiền tiết kiệm cạn kiệt. Sau khi đăng dòng trạng thái bế tắc lên Facebook, anh nhận được tin nhắn từ Yoshimizu. Bà đã hỗ trợ anh ổn định chỗ ở tạm thời tại chùa, sau đó giúp anh xin được visa Katsudo và tìm được công việc tại một công ty sản xuất mỳ. "Điều quý giá nhất không chỉ là tấm visa, mà là cảm giác có người tin tưởng và sẵn sàng giang tay khi mình ở đáy vực sâu", anh Thắng chia sẻ.
Hệ thống hỗ trợ đa ngành và thông điệp nhân văn
Yoshimizu nhấn mạnh rằng các vụ việc phức tạp không thể giải quyết bởi một cơ quan duy nhất. Tùy theo hoàn cảnh, bà và các cộng sự phối hợp chặt chẽ với nhiều bên như đại sứ quán, Bộ Lao động và Phúc lợi, Tổ chức Thực tập sinh Kỹ năng nước ngoài, trung tâm việc làm, chính quyền địa phương, cùng các luật sư và công đoàn. "Hệ thống luật pháp được tạo ra để bảo vệ con người, nhưng nếu thiếu vắng sự giải thích và kết nối, nó sẽ trở thành bức tường ngăn cản bước tiến", bà phân tích.
Bà kết luận với một thông điệp đầy tính nhân văn: "Công việc của chúng tôi là nối các mắt xích lại với nhau, để những người đang ở đáy của khủng hoảng vẫn còn một lối về an toàn. Điều quan trọng nhất là giúp họ tin rằng: Các bạn có quyền ở lại đây một cách hợp pháp và chính đáng". Hành trình 13 năm của Jiho Yoshimizu không chỉ là câu chuyện về lòng nhân ái, mà còn là minh chứng cho sức mạnh của sự kết nối và thấu hiểu trong một xã hội đa văn hóa.
