Dịch vụ thuê người lạ dập đầu chúc Tết cha mẹ gây bão dư luận Trung Quốc
Một gói dịch vụ cao cấp từ nền tảng chạy việc vặt UU Paotui đã làm dậy sóng mạng xã hội Trung Quốc khi cho phép khách hàng thuê người lạ đến tận nhà quỳ gối, dập đầu trước cha mẹ để thể hiện "chữ hiếu". Dịch vụ này, với giá lên đến 999 tệ (khoảng 3,5 triệu đồng), đã nhanh chóng trở thành tâm điểm của cuộc tranh cãi gay gắt về đạo đức và sự thương mại hóa các giá trị truyền thống.
Chi tiết gói dịch vụ "Chúc Tết hộ" gây sốc
Ngày 9/2 (22 tháng Chạp), UU Paotui, có trụ sở tại Trịnh Châu, Hà Nam, đã chính thức ra mắt tính năng "Chúc Tết hộ" tại 180 thành phố trên khắp Trung Quốc. Bên cạnh các gói cơ bản như dán câu đối với giá 39 tệ và tặng quà với giá 199 tệ, hãng này đã gây sốc với gói cao cấp nhất trị giá 999 tệ. Gói dịch vụ này kéo dài tối thiểu hai giờ, trong đó nhân viên được đào tạo bài bản về lễ nghi, mặc trang phục lịch sự, thay mặt khách hàng mua quà Tết, gửi lời chúc phúc và thực hiện nghi thức "tam khấu đầu" (quỳ lạy ba cái) trước phụ mẫu. Toàn bộ quá trình được phát trực tiếp (livestream) để khách hàng có thể theo dõi từ xa.
Ngay sau khi ra mắt, dữ liệu từ ứng dụng cho thấy gần 200 người đã đặt mua dịch vụ này. Tuy nhiên, sự phổ biến nhanh chóng đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận sôi nổi về giới hạn đạo đức trong việc thương mại hóa tình thân gia đình.
Phản ứng trái chiều từ dư luận và chuyên gia
Trên mạng xã hội Weibo, nhiều người dùng đã bày tỏ sự phẫn nộ. Một tài khoản bình luận: "Cha mẹ có thực sự muốn thấy một người lạ đến dập đầu lạy mình không? Nếu có hiếu hãy tìm cách về thăm, hoặc gọi điện thoại hỏi han còn hơn bày vẽ những trò hư danh này". Ý kiến này nhận được hàng nghìn lượt đồng tình. Nhiều người khác còn gay gắt hơn khi cho rằng: "Luân thường đạo lý, trung hiếu lễ nghĩa giờ cũng đem ra trả giá được sao?".
Ông Chen Liteng, nhà phân tích tại Trung tâm Nghiên cứu Thương mại Điện tử Trung Quốc, nhận định rằng hành động dập đầu là một đại lễ chứa đựng đạo hiếu, với cốt lõi nằm ở sự kính trọng xuất phát từ tâm, không phải là một hàng hóa có thể mua bán. Ông nói: "Dịch vụ này đã làm mất đi giá trị cốt lõi của tình thân, chạm đến giới hạn của thuần phong mỹ tục".
Tuy nhiên, cũng có những ý kiến ủng hộ, coi đây là "nước đi bất đắc dĩ" hay "hiếu đạo kỹ thuật số" (cyber-filial piety) dành cho những người con xa xứ không thể về quê đoàn tụ trong dịp Tết, giúp người già bớt cảm thấy cô đơn. Một nhân viên của UU Paotui tại Trịnh Châu chia sẻ: "Kiếm tiền bằng sức lao động, hai bên tự nguyện thì không có gì đáng xấu hổ", dù anh thừa nhận rằng đa phần khách hàng chỉ đặt các gói dịch vụ cơ bản như dán câu đối và tặng quà.
Dịch vụ bị gỡ bỏ sau làn sóng chỉ trích
Trước làn sóng chỉ trích dữ dội, chưa đầy 24 giờ sau khi ra mắt, UU Paotui đã buộc phải gỡ bỏ gói dịch vụ 999 tệ. Ngày 11/2, đại diện nền tảng giải thích rằng mục đích ban đầu là cung cấp một phương án cho những người muốn "tròn chữ hiếu một cách thể diện" khi không thể đoàn tụ với gia đình, và hoàn toàn không có ý định báng bổ truyền thống. Những khách hàng đã đặt đơn sẽ được bồi thường gấp ba lần giá trị dịch vụ.
Đây không phải là lần đầu tiên UU Paotui thử nghiệm các dịch vụ gây tranh cãi. Trước đó, hãng từng tung ra dịch vụ tảo mộ thuê dịp Thanh minh, xin lỗi hộ (với cao điểm lên đến 2.000 đơn mỗi ngày) hay dắt chó đi dạo, với tham vọng lấp đầy "những khoảng trống tình cảm của con người hiện đại". Sự việc này một lần nữa làm dấy lên câu hỏi về ranh giới giữa đổi mới dịch vụ và bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống trong thời đại số.
