Hối hận vì chi 20 triệu đồng sắm quần áo Tết: Người trẻ thay đổi thói quen chi tiêu
Từ sẵn sàng chi 10-20 triệu đồng để mua đồ diện trong 5 ngày Tết, Hà Chi (28 tuổi, sống tại TP.HCM) đã thay đổi thói quen chi tiêu sau khi lương bị cắt giảm. Cô nhận ra việc sắm quá nhiều đồ cho dịp này là lãng phí, khi phần lớn chỉ được mặc một lần rồi bỏ xó.
Từ hào hứng đến hối hận
Trước đây, Hà Chi lên kế hoạch chi tiết từ 29 Tết đến mùng 4, mỗi ngày một bộ đồ khác nhau, bao gồm áo dài, set, váy dài phối áo dạ từ các thương hiệu có tên tuổi. Cô không chỉ đi thử từng bộ mà còn chọn lựa kỹ lưỡng phụ kiện như trâm cài đầu, giày cao gót, túi xách, khăn choàng. Cảm giác hào hứng khi đăng ảnh lên mạng xã hội và nhận nhiều lời khen khiến cô thoải mái chi tiêu.
Tuy nhiên, năm nay, khi công việc gặp khó khăn và thu nhập bị cắt giảm, Chi bắt đầu nhìn lại. Từ chi khoảng 10-20 triệu đồng, con số này được cắt giảm còn 5 triệu đồng. "Tôi nhận ra phần lớn đồ sắm cho Tết chỉ được mặc đúng một lần. Sau khi chụp ảnh và đăng lên mạng xã hội, tôi gần như không sử dụng lại", Chi chia sẻ với Tri Thức - Znews, bày tỏ sự hối hận. Những ngày Tết sắp tới, cô quyết định mặc lại đồ từ các năm trước, vốn còn rất mới, và chỉ mua thêm một bộ áo dài cho mùng 1.
Xu hướng tiêu dùng thận trọng
Khảo sát của Worldpanel by Numerator Vietnam cho thấy hơn 70% hộ gia đình vẫn tập trung chi tiêu vào các nhóm hàng như quần áo, thực phẩm, đồ uống và quà tặng trong dịp Tết. Tuy nhiên, khoảng 60% người tham gia khảo sát cho biết sẽ cắt giảm chi tiêu cho các sản phẩm không thiết yếu. Điều này phản ánh xu hướng tiêu dùng thận trọng và chủ động hơn nhằm cân đối ngân sách gia đình.
Phương Thảo (25 tuổi, sống tại Hà Nội) là một ví dụ khác. Cô không có thói quen chi mạnh tay cho quần áo mỗi dịp Tết, vì việc mua sắm diễn ra đều đặn quanh năm. "Thường Tết tôi hạn chế sắm quần áo vì hầu như tháng nào cũng mua rồi", Thảo bày tỏ. Mỗi tháng, cô dành khoảng 10% thu nhập cho mua sắm cá nhân, và chi tiêu cho quần áo Tết năm nào cũng tương tự, với phong cách đơn giản, dễ mặc.
"Việc chi cả triệu cho một chiếc váy hay một bộ áo dài chỉ để chụp ảnh hoặc mặc vài ngày Tết tôi thấy hơi lãng phí và không đáng", Thảo chia sẻ. Thay vì mua sắm ồ ạt, cô ưu tiên sự chỉn chu, gọn gàng, và dành tiền tiết kiệm để đầu tư vào các khóa học nâng cao kỹ năng, mua sắm đồ dùng gia đình, hoặc tích lũy cho tương lai.
Chi tiêu có tính toán
Tiến Lịch (sinh năm 1992, sống tại Hà Nội) cho biết gia đình anh luôn có kế hoạch riêng cho việc mua sắm quần áo dịp Tết. Mỗi năm, vợ chồng anh dành khoảng 7 triệu đồng để mua quần áo mới cho mình và hai con. Năm nay, họ bàn bạc thêm việc mua một chiếc đồng hồ mới để nâng cấp hình ảnh cá nhân, nhưng vẫn trong khuôn khổ ngân sách đã thống nhất.
"Quần áo chỉ cần lịch sự, chất lượng tốt là được. Thường chúng tôi dành khoảng 1/5 tiền lương, thưởng tháng Tết cho khoản mua sắm này", anh nói. Theo anh Lịch, điều quan trọng không nằm ở việc chi nhiều hay ít, mà ở sự chủ động trong kế hoạch tài chính và sự đồng thuận giữa hai vợ chồng.
Lời khuyên từ chuyên gia
Chuyên gia Thảo Linh, cố vấn tài chính tại công ty đầu tư và quản lý tài sản FIDT khu vực Hà Nội, cho biết nhiều khách hàng của chị đang thay đổi thói quen chi tiêu dịp Tết. Thay vì mua sắm số lượng lớn, họ chuyển sang lựa chọn những món đồ chất lượng tốt, có tính ứng dụng cao và có thể sử dụng trong nhiều dịp khác nhau.
"Sự an tâm về tài chính mang lại niềm vui bền vững hơn nhiều so với cảm giác hưng phấn nhất thời khi mua một món đồ", chị Linh nói. Chị không gọi đây là "thắt chặt chi tiêu" mà là "chi tiêu có chủ đích", khi mỗi khoản chi được đặt đúng chỗ để phục vụ mục tiêu dài hạn.
Theo chuyên gia, chi tiêu cho sở thích cá nhân nên chiếm khoảng 10-15% tổng thu nhập là hợp lý. Chị khuyên người trẻ nên phân bổ tiền không dùng cho mua sắm vào ba mục tiêu chính:
- Quỹ dự phòng khẩn cấp: giúp chủ động trước các rủi ro bất ngờ.
- Đầu tư gia tăng tài sản: thông qua các kênh như cổ phiếu, vàng hoặc bất động sản.
- Đầu tư vào bản thân: học thêm kỹ năng mới để nâng cao thu nhập trong tương lai.
Nhìn chung, từ câu chuyện của Hà Chi, Phương Thảo đến Tiến Lịch, người trẻ đang dần nhận ra giá trị của việc chi tiêu thông minh, tránh lãng phí và hướng đến sự ổn định tài chính lâu dài, đặc biệt trong dịp Tết - thời điểm dễ bị cuốn theo xu hướng mua sắm ồ ạt.
