Nhờ tận dụng ống tre khô để nuôi ong dú gần với môi trường tự nhiên, một số hộ dân ở xã Trần Văn Thời, tỉnh Cà Mau đang thu hoạch mật ong có giá trị cao, bán với giá từ 1,5 đến 2 triệu đồng mỗi lít.
Khởi đầu với loài ong không ngòi đốt
Anh Trần Phương Vũ và anh Lê Nhã Lam (ở ấp 5 và ấp 1, xã Trần Văn Thời) là hai người tiên phong theo đuổi nghề nuôi ong dú – loài ong không có ngòi đốt, đang được nhiều người quan tâm nhờ giá trị kinh tế của mật. Sau khi tìm hiểu mô hình nuôi ong dú ở các tỉnh khác, cả hai quyết định góp vốn mua ong giống đưa về vườn nhà thuần dưỡng và phát triển đàn.
Theo anh Vũ, khó khăn lớn nhất trong giai đoạn đầu là giúp đàn ong thích nghi với môi trường mới. Loài ong này khá nhạy cảm, dễ bỏ tổ nếu điều kiện sống không phù hợp. Anh Vũ kể: "Lúc mới đem về, tụi tôi cũng lo lắm, sợ ong không quen rồi bay mất. Phải che chắn kỹ, giữ môi trường gần giống tự nhiên. Sau một thời gian thấy ong ổn định, bắt đầu sinh sản, lúc đó mới yên tâm nhân đàn."
Giữ chân đàn ong bằng môi trường tự nhiên
Để giữ chân đàn ong, anh Vũ và anh Lam dành thời gian tìm hiểu tập tính sinh trưởng, lựa chọn vị trí đặt tổ ở nơi yên tĩnh, có bóng mát và nguồn hoa phong phú. Từ những tổ ong ban đầu, số lượng đàn được mở rộng dần bằng phương pháp tách đàn. Ngoài việc nuôi trong thùng gỗ, hai anh còn tận dụng các ống tre khô để dẫn dụ ong làm tổ. Cách làm này giúp môi trường sống của ong gần với tự nhiên hơn, đồng thời tạo ra loại mật có hương vị đặc trưng, được khách hàng ưa chuộng.
Thu hoạch mật từ ống tre
Đến mùa thu hoạch, những ống tre có tổ ong đã tích đủ mật và bịt kín miệng tổ sẽ được đưa ra khai thác. Người nuôi chẻ dọc từng ống tre, tách các túi mật bằng tay rồi đưa qua rây lọc để thu lấy mật. Phần tổ chứa ấu trùng và ong chúa được giữ lại để tiếp tục gây nuôi, phát triển đàn cho những vụ tiếp theo. Anh Lam chia sẻ: "Nuôi trong ống tre thu hoạch cực hơn, phải chẻ ra từng ống rồi tách mật bằng tay. Nhưng bù lại mật rất thơm, vị đặc trưng, khách thích lắm. Có khi không đủ bán."
Giá trị kinh tế cao từ mật ong dú
Hiện nay, mỗi lít mật ong dú được bán với giá từ 1,5 đến 2 triệu đồng. Dù mỗi tổ chỉ cho lượng mật không nhiều, giá trị sản phẩm cao giúp người nuôi có thêm nguồn thu đáng kể từ diện tích vườn sẵn có. Theo anh Vũ, hiệu quả của mô hình phụ thuộc nhiều vào việc duy trì môi trường sinh thái phù hợp cho đàn ong phát triển. Anh Vũ cho biết: "Nếu xung quanh ít cây cối, ít hoa thì ong sẽ ít mật hoặc bỏ đi. Vì vậy mình phải trồng thêm cây ăn trái, cây lấy hoa, hạn chế thuốc hóa học để giữ nguồn thức ăn cho ong."
Từ sự liên kết ban đầu, đến nay anh Vũ và anh Lam không chỉ cùng phát triển mô hình mà còn chia sẻ kinh nghiệm nuôi cho nhiều hộ dân khác trong vùng. Nghề nuôi ong dú vì thế đang dần được nhiều người biết đến như một hướng phát triển kinh tế vườn tận dụng lợi thế tự nhiên.
