Không ít phụ huynh băn khoăn vì con ngủ đủ 9-10 tiếng mỗi ngày nhưng chiều cao phát triển chậm hơn bạn bè. Theo các chuyên gia, ngoài tổng thời gian ngủ, chất lượng giấc ngủ và thời điểm đi ngủ đóng vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển thể chất của trẻ.
Hormone tăng trưởng hoạt động mạnh nhất khi trẻ ngủ sâu
Theo Tencent News, hormone tăng trưởng (GH) không được tiết ra liên tục mà theo từng đợt, lượng hormone giải phóng nhiều nhất khi trẻ bước vào giai đoạn ngủ sâu. Hormone tăng trưởng tiết ra mạnh nhất vào ban đêm, đặc biệt trong khoảng 22h-2h. Nếu trẻ ngủ muộn, ngủ không sâu hoặc thường xuyên bị gián đoạn giấc ngủ, quá trình này bị ảnh hưởng đáng kể, khiến chiều cao khó đạt mức tối ưu dù chế độ dinh dưỡng tốt.
Thông thường, sau khi lên giường khoảng 30-60 phút, trẻ mới chuyển từ ngủ nông sang ngủ sâu. Vì vậy, nếu trẻ được đưa lên giường từ 21h-21h30, cơ thể sẽ có nhiều cơ hội bước vào trạng thái ngủ sâu đúng thời điểm hormone tăng trưởng tiết ra mạnh nhất. Ngược lại, nếu đến 22-23h trẻ vẫn thức hoặc mới bắt đầu ngủ, cơ thể có thể bỏ lỡ một phần giai đoạn tiết hormone quan trọng này.
Ngủ đủ nhưng ngủ sai giờ vẫn ảnh hưởng đến tăng trưởng
Nhiều người cho rằng chỉ cần trẻ ngủ đủ số giờ là được, ngủ ngày hay đêm đều giống nhau. Tuy nhiên, giấc ngủ ban ngày giúp phục hồi năng lượng và giảm mệt mỏi, nhưng không thể thay thế hoàn toàn vai trò của giấc ngủ ban đêm trong việc điều hòa hormone và duy trì nhịp sinh học. Thậm chí, nếu trẻ ngủ quá nhiều vào ban ngày, đặc biệt ngủ dài vào cuối buổi chiều, trẻ thường khó đi ngủ sớm vào buổi tối, làm đồng hồ sinh học xáo trộn, giảm chất lượng giấc ngủ ban đêm.
Theo thời gian, việc thường xuyên ngủ muộn có thể ảnh hưởng đến quá trình phát triển chiều cao cũng như nhiều chức năng khác của cơ thể.
Không chỉ chiều cao, nhiều cơ quan cần giấc ngủ ban đêm
Giấc ngủ ban đêm không chỉ liên quan đến hormone tăng trưởng mà còn là thời gian để não bộ, hệ miễn dịch và các cơ quan trong cơ thể phục hồi sau một ngày hoạt động. Nếu trẻ thường xuyên thức khuya, não bộ không có đủ thời gian củng cố trí nhớ và xử lý thông tin. Đồng hồ sinh học rối loạn cũng ảnh hưởng đến quá trình trao đổi chất, tiêu hóa và khả năng miễn dịch.
Một số trẻ ngủ muộn kéo dài dễ xuất hiện mệt mỏi ban ngày, giảm tập trung, cáu gắt hoặc hay mắc bệnh hô hấp, đặc biệt khi thời tiết thay đổi.
Các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ nên xây dựng lịch sinh hoạt đều đặn ngay từ nhỏ. Một số biện pháp đơn giản gồm: duy trì giờ đi ngủ cố định, lý tưởng trước 21h30-22h; hạn chế để trẻ ngủ quá lâu sau 15h chiều; giảm thời gian sử dụng tivi, điện thoại, máy tính bảng trước giờ ngủ; tạo thói quen thư giãn như tắm nước ấm, đọc sách hoặc kể chuyện trước khi ngủ; cho trẻ tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên vào buổi sáng để đồng hồ sinh học hoạt động ổn định.
Chiều cao của trẻ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như di truyền, dinh dưỡng, vận động và tình trạng sức khỏe. Vì vậy, giấc ngủ là yếu tố quan trọng nhưng không phải yếu tố duy nhất quyết định trẻ có cao lớn hay không.
