Ngay sau khi Bộ GD-ĐT công bố điểm thi tốt nghiệp THPT và phổ điểm các môn thi, nhiều thí sinh bật khóc nhắn tin, gọi điện về các trường đại học bày tỏ nỗi buồn vì không đủ điều kiện xét tuyển do điểm tổ hợp dưới 15.
Thí sinh dưới 15 điểm gọi điện cầu cứu
Theo quy chế tuyển sinh đại học 2026 của Bộ GD-ĐT, để được xét tuyển, thí sinh phải đạt tối thiểu 15 điểm 3 môn tổ hợp thi tốt nghiệp THPT. Quy định này lần đầu tiên được áp dụng nhằm đảm bảo sự công bằng giữa các phương thức xét tuyển và được xem là có ý nghĩa trong công tác phân luồng sau THPT.
Tiến sĩ Nguyễn Trọng Trung, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Công nghệ miền Đông, cho biết trong buổi sáng 1.7, sau khi biết điểm thi, rất nhiều thí sinh nhắn tin, gọi điện tới trường thông báo tình hình điểm thi. Có thí sinh nhắn "em chỉ được 14,05 điểm", thí sinh khác cho biết "3 môn em chỉ được 14,6 điểm, điểm khu vực của em là 0,5 không biết có được tính để đủ điều kiện hay không". Một thí sinh buồn bã: "Em không đủ 15 điểm trường ơi!".
Thạc sĩ Trịnh Hữu Chung, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Gia Định, cũng thông tin trong buổi sáng có khoảng hơn 50 thí sinh tới trường hoang mang cho biết mức điểm đạt được dưới 15 và thắc mắc liệu có được xét học bạ vào trường hay không.
Phổ điểm tổ hợp: C00 chịu ảnh hưởng nặng nhất
Theo phổ điểm các môn thi do Bộ GD-ĐT công bố, có môn tới hơn 50% thí sinh "dính" điểm dưới trung bình (như Anh văn). Tuy nhiên, xét phổ điểm các tổ hợp môn A00 (toán, lý, hóa), A01 (toán, lý, Anh), B00 (toán, hóa, sinh), C00 (văn, sử, địa), D01 (toán, văn, Anh) thì khả quan hơn khi có khoảng 70-80% thí sinh có ít nhất một tổ hợp đạt mức điểm từ 15 trở lên. Trong đó, tổ hợp A00 có khoảng 17% thí sinh dưới 15 điểm, A01 khoảng 21%, B00 là 16%, C00 là 30% và D01 là 9%.
Điều đó cho thấy những trường đại học xét tuyển chủ yếu ở tổ hợp C00 sẽ ảnh hưởng nguồn tuyển nhiều nhất, kế đến là A01, A00. Ảnh hưởng thấp nhất là D01.
Nâng cao chất lượng đầu vào nhưng có thể giảm nguồn tuyển
Thạc sĩ Nguyễn Thị Xuân Dung, Giám đốc Trung tâm Truyền thông Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), cho hay 2026 là năm đầu tiên Bộ GD-ĐT áp dụng quy định thí sinh dù xét tuyển bằng bất kỳ phương thức nào, đều phải đạt ngưỡng tối thiểu 15 điểm 3 môn tổ hợp thi tốt nghiệp THPT. Điều này góp phần nâng cao chất lượng đầu vào chung của các trường đại học, đồng thời tạo sự công bằng giữa các phương thức xét tuyển. "Đây là sự thay đổi quan trọng và chắc chắn sẽ có tác động nhất định đến nguồn tuyển chung của toàn hệ thống giáo dục đại học", thạc sĩ Dung cho hay.
Tuy nhiên, theo thạc sĩ Xuân Dung, qua phân tích phổ điểm năm nay, Trường ĐH Công nghệ TP.HCM nhận thấy mặt bằng điểm của nhiều tổ hợp xét tuyển truyền thống như A00, B00 và D01 nhìn chung vẫn khá ổn định, thậm chí một số tổ hợp có điểm trung bình cao hơn năm trước. "Có thể sẽ có sự sàng lọc ở nhóm thí sinh có kết quả thi dưới ngưỡng 15 điểm, nhưng phần lớn thí sinh có học lực khá trở lên vẫn đáp ứng điều kiện này. Trường tuyển sinh bằng nhiều phương thức, quy mô nguồn tuyển lớn và đa dạng, nên nguồn tuyển năm 2026 vẫn sẽ được duy trì ổn định", thạc sĩ Xuân Dung chia sẻ.
Thạc sĩ Trương Thị Ngọc Bích, Giám đốc Trung tâm Thông tin - Truyền thông Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM (UEF), cho rằng năm nay mặc dù có sự phân hóa ở một số môn, nhưng mặt bằng điểm của nhiều tổ hợp xét tuyển chủ lực như A00 và D01 vẫn tương đối ổn định. "Vì vậy, khả năng kết quả thi sẽ không tạo ra biến động lớn đối với nguồn tuyển của trường. Những thí sinh quan tâm đến trường phần lớn đã có sự chuẩn bị từ sớm thông qua học tập, định hướng ngành nghề và lựa chọn phương thức xét tuyển phù hợp cùng với các thế mạnh cá nhân. Do đó, nhóm thí sinh đáp ứng ngưỡng 15 vẫn chiếm tỷ lệ nhất định và đủ điều kiện tham gia xét tuyển", thạc sĩ Ngọc Bích thông tin.
Trường ngoài công lập có thể giảm 30% nguồn tuyển
Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cho rằng với 70-80% thí sinh có ít nhất một tổ hợp đạt 15 điểm trở lên, hy vọng các trường đại học sẽ không giảm quá nhiều nguồn tuyển. "Tuy nhiên điều này có thể đáng lo ngại với một trường đại học ngoài công lập mà hằng năm tuyển chủ yếu từ phương thức xét học bạ với điểm chuẩn tương đối thấp", tiến sĩ Nhân cho hay.
Tiến sĩ Võ Văn Tuấn, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Văn Lang, nhận định năm nay sẽ nhiều thí sinh có điểm đánh giá năng lực hay điểm năng khiếu cao, nhưng không đủ điều kiện để xét tuyển đại học nếu như có điểm thi tổ hợp C00 hay A01 dưới 15. Đặc biệt những trường mọi năm có nguồn tuyển lớn từ học bạ hay đánh giá năng lực thì năm nay sẽ ảnh hưởng. Với những trường nhiều năm qua mức điểm trúng tuyển một số ngành ở phương thức xét điểm thi tốt nghiệp THPT dưới 15 và xét học bạ 18 điểm, nhiều khả năng năm nay sẽ thiếu hụt nguồn tuyển.
"Dữ liệu tại Trường ĐH Công nghệ miền Đông cho thấy thí sinh trúng tuyển bằng phương thức xét học bạ năm 2025 tại trường chiếm 60%, nhiều em có điểm thi 3 môn tốt nghiệp THPT khoảng 12-14 nhưng điểm học bạ hay đánh giá năng lực cao nên vẫn trúng tuyển. Với tình hình này, các trường top trên hay top giữa không ảnh hưởng nhưng các trường ngoài công lập ở tỉnh, xa thành phố sẽ bị tác động tương đối lớn. Năm nay dự đoán nguồn tuyển tại trường có khả năng sẽ giảm khoảng 30%", tiến sĩ Nguyễn Trọng Trung cho biết.
Thạc sĩ Trịnh Hữu Chung cũng cho hay nguồn tuyển của trường năm nay cũng bị ảnh hưởng và giảm so với mọi năm.
Nhiều cửa vẫn mở sau thi tốt nghiệp THPT
Trao đổi với Thanh Niên, tiến sĩ Nguyễn Văn Khả, Phó giám đốc Trung tâm Tuyển sinh và truyền thông, Trường ĐH Công thương TP.HCM, khẳng định ngưỡng 15 điểm không nhằm "đóng cửa" tương lai của thí sinh, mà giúp định hướng người học chọn con đường phù hợp hơn với năng lực. Bởi lẽ có những bạn phù hợp với đại học, nhưng cũng nhiều trường hợp phát triển tốt hơn khi chọn học nghề, cao đẳng, trung cấp hoặc tham gia các khóa ngắn hạn. "Thành công không đến từ việc học đại học, mà đến từ việc chọn đúng đường, học nghiêm túc và có năng lực làm việc thực tế", thầy Khả nói.
Tiến sĩ Khả gợi ý thí sinh 3 hướng đi triển vọng dựa trên nhu cầu thị trường lao động hiện nay. Thứ nhất là chọn học cao đẳng hoặc trung cấp nghề ở những ngành có nhu cầu nhân lực cao. Thứ hai là đăng ký học các chương trình đào tạo ngắn hạn, chứng chỉ nghề, kỹ năng chuyên môn để sớm tham gia thị trường lao động. Sau một thời gian tích lũy kinh nghiệm, các bạn có thể học liên thông, học tiếp lên trình độ cao hơn hoặc vừa học vừa làm. Và cuối cùng là hãy dành thêm một năm để thi lại nếu các bạn vẫn mong muốn theo đuổi bậc đại học.
"Điều các bạn cần làm lúc này là bình tĩnh rà soát lại kết quả của mình, xem xét các tổ hợp điểm, các phương thức tuyển sinh cũng như điều kiện phụ, và nghe tư vấn từ thầy cô, gia đình và chuyên gia tuyển sinh", tiến sĩ Khả chia sẻ.
Thạc sĩ Nguyễn Thị Bích Ngọc, Phó trưởng phòng Truyền thông và marketing, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cũng nhận định thí sinh không nên nhìn ngưỡng 15 điểm như một "cánh cửa khép lại", mà là sự phân luồng để mỗi bạn tìm được hướng đi phù hợp với năng lực và mục tiêu của bản thân. "Tôi mong phụ huynh và xã hội giảm áp lực điểm số cho thí sinh, bởi một kỳ thi không thể định nghĩa giá trị một con người. Điều các thí sinh cần lúc này là sự đồng hành, định hướng và niềm tin rằng mỗi người đều có cơ hội thành công theo cách riêng của mình nếu biết lựa chọn đúng hướng đi", cô Ngọc nói.
