Bộ Xây dựng đề xuất quy định mới về kiểm định khí thải xe máy
Bộ Xây dựng hiện đang tiến hành lấy ý kiến góp ý cho dự thảo Thông tư mới, quy định chi tiết về trình tự và thủ tục kiểm định, miễn kiểm định lần đầu đối với xe cơ giới và xe máy chuyên dùng. Thông tư này cũng bao gồm các quy định về chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường cho xe cải tạo, cũng như quy trình kiểm định khí thải dành cho xe mô tô và xe gắn máy. Sau khi được ban hành chính thức, Thông tư mới sẽ thay thế hoàn toàn Thông tư 47/2024/TT-BGTVT của Bộ Xây dựng.
Miễn kiểm định lần đầu cho xe máy dưới 5 năm
Theo giải thích từ Bộ Xây dựng, kiểm định lần đầu đối với xe mô tô và xe gắn máy là quá trình mà các cơ sở đăng kiểm sẽ lập hồ sơ phương tiện và tiến hành kiểm tra khí thải để cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải. Tuy nhiên, trong dự thảo Thông tư mới, Bộ Xây dựng đã đề xuất một quy định đáng chú ý: đối với những chiếc xe có năm sản xuất tính đến thời điểm kiểm định lần đầu không vượt quá 5 năm, chủ xe sẽ không cần phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm.
Thay vào đó, cơ sở đăng kiểm sẽ căn cứ vào kết quả chứng nhận chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đã được thực hiện trong quá trình sản xuất, lắp ráp hoặc nhập khẩu để cấp giấy chứng nhận kiểm định khí thải. Quy định này nhằm mục đích bổ sung và làm rõ hơn các đối tượng xe máy nào phải mang xe đến kiểm định và đối tượng nào được miễn, từ đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân.
Thủ tục cấp giấy chứng nhận nhanh chóng trong 3 giờ
Dự thảo Thông tư quy định rằng, trong vòng 3 giờ làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ hợp lệ, cơ sở đăng kiểm phải thực hiện việc phát hành Giấy chứng nhận kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy. Đối với hồ sơ điện tử, giấy chứng nhận sẽ được cấp dưới dạng bản điện tử thông qua hệ thống trực tuyến, trong khi đối với hồ sơ giấy, bản giấy sẽ được cấp trực tiếp cho chủ xe.
Tuy nhiên, đối với trường hợp kiểm định lần đầu mà xe có thời gian tính từ năm sản xuất vượt quá 5 năm, chủ xe vẫn bắt buộc phải mang xe đến cơ sở đăng kiểm. Cơ sở đăng kiểm sẽ tiếp nhận, kiểm tra thành phần hồ sơ và trả kết quả trong thời gian tối đa 3 giờ làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ đầy đủ.
Quy trình kiểm định nghiêm ngặt và chu kỳ kiểm định
Việc kiểm định khí thải phải được thực hiện đầy đủ các hạng mục kiểm tra theo quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 122:2024/BGTVT. Đáng chú ý, nếu phương tiện chưa hoàn tất việc xử phạt vi phạm hành chính, hệ thống có thể từ chối thực hiện kiểm định.
Ngay sau khi kết thúc quá trình kiểm định khí thải, cơ sở đăng kiểm sẽ phát hành Giấy chứng nhận kiểm định khí thải, với các tùy chọn bản điện tử hoặc bản giấy tương tự như trên. Về chu kỳ kiểm định, dự thảo Thông tư giữ nguyên quy định từ Thông tư 47:
- Xe có thời gian sản xuất đến 5 năm: chu kỳ kiểm định là 60 tháng.
- Xe có thời gian sản xuất trên 5 năm đến 12 năm: chu kỳ kiểm định là 24 tháng.
- Xe có thời gian sản xuất trên 12 năm: chu kỳ kiểm định là 12 tháng.
Trong trường hợp xe không có thông tin về ngày xuất xưởng trong cơ sở dữ liệu, thời gian sẽ được tính từ ngày 31 tháng 12 của năm sản xuất xe.
Quy định chuyển tiếp và lộ trình áp dụng
Các giấy kiểm định và tem kiểm định đã được cấp trước ngày Thông tư mới có hiệu lực sẽ tiếp tục được sử dụng cho đến khi hết thời hạn hiệu lực. Nếu giấy chứng nhận hoặc tem bị mất, hỏng, rách hoặc sai thông tin được cấp trước ngày hiệu lực, việc cấp lại sẽ được thực hiện theo quy định của Thông tư mới.
Đối với các phương tiện đã được cấp giấy chứng nhận kiểm định trước ngày 1 tháng 1 năm 2027, kể từ ngày này, khi cấp lại, cơ sở đăng kiểm sẽ chỉ cấp lại giấy chứng nhận kiểm định mà không bao gồm tem.
Theo Quyết định số 13/2026/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, lộ trình áp dụng kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy sẽ được triển khai như sau:
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2027: áp dụng tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2028: mở rộng đến các thành phố trực thuộc trung ương khác bao gồm Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng và Cần Thơ.
- Từ ngày 1 tháng 7 năm 2030: áp dụng cho 28 tỉnh thành trên cả nước, với khả năng các tỉnh có thể thực hiện sớm hơn tùy theo tình hình thực tế.
Những quy định mới này hứa hẹn sẽ mang lại sự minh bạch và hiệu quả hơn trong công tác quản lý phương tiện giao thông, đồng thời góp phần bảo vệ môi trường và đảm bảo an toàn cho người tham gia giao thông.
